౨. పఠమసత్తకసుత్తవణ్ణనా

౨౩. తతియే అపరిహానాయ హితాతి అపరిహానియా (దీ. ని. టీ. ౨.౧౩౬), న పరిహాయన్తి ఏతేహీతి వా అపరిహానియా. ఏవం సఙ్ఖేపతో వుత్తమత్థం విత్థారతో దస్సేన్తో ‘‘ఇధాపి చా’’తిఆదిమాహ. తత్థ తతోతిఆది దిసాసు ఆగతసాసనే వుత్తవచనం వుత్తకథనం. విహారసీమా ఆకులా యస్మా, తస్మా ఉపోసథపవారణా ఠితా. ఓలీయమానకోతి పాళితో అత్థతో చ వినస్సమానకో. ఉక్ఖిపాపేన్తాతి పగుణభావకరణేన అత్థసంవణ్ణనావసేన చ పగ్గణ్హన్తా.

సావత్థియం భిక్ఖూ వియ (పారా. ౫౬౫) పాచిత్తియం దేసాపేతబ్బోతి పఞ్ఞాపేన్తా. వజ్జిపుత్తకా వియ (చూళవ. ౪౪౬) దసవత్థుదీపనేన. తథా అకరోన్తాతి నవం కతికవత్తం వా సిక్ఖాపదం వా అమద్దన్తా ధమ్మవినయతో సాసనం దీపేన్తా ఖుద్దకమ్పి చ సిక్ఖాపదం అసమూహనన్తా. ఆయస్మా మహాకస్సపో వియ చాతి ‘‘సుణాతు మే, ఆవుసో, సఙ్ఘో, సన్తామ్హాకం సిక్ఖాపదాని గిహిగతాని. గిహినోపి జానన్తి ‘ఇదం వో సమణానం సక్యపుత్తికానం కప్పతి, ఇదం వో న కప్పతీ’తి. సచేపి హి మయం ఖుద్దానుఖుద్దకాని సిక్ఖాపదాని సమూహనిస్సామ, భవిస్సన్తి వత్తారో ‘ధూమకాలికం సమణేన గోతమేన సావకానం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం, యావిమేసం సత్థా అట్ఠాసి, తావిమే సిక్ఖాపదేసు సిక్ఖింసు. యతో ఇమేసం సత్థా పరినిబ్బుతో, న దానిమే సిక్ఖాపదేసు సిక్ఖన్తీ’తి. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో అపఞ్ఞత్తం న పఞ్ఞపేయ్య, పఞ్ఞత్తం న సముచ్ఛిన్దేయ్య, యథాపఞ్ఞత్తేసు సిక్ఖాపదేసు సమాదాయ వత్తేయ్యా’’తి ఇమం (చూళవ. ౪౪౨) తన్తిం ఠపేన్తో ఆయస్మా మహాకస్సపో వియ చ.

థిరభావప్పత్తాతి సాసనే థిరభావం అనివత్తితభావం ఉపగతా. థేరకారకేహీతి థేరభావసాధకేహి సీలాదిగుణేహి అసేక్ఖధమ్మేహి. బహూ రత్తియోతి పబ్బజితా హుత్వా బహూ రత్తియో జానన్తి. సీలాదిగుణేసు పతిట్ఠాపనమేవ సాసనే పరిణాయకతాతి ఆహ ‘‘తీసు సిక్ఖాసు పవత్తేన్తీ’’తి. ఓవాదం న దేన్తి అభాజనభావతో. పవేణికథన్తి ఆచరియపరమ్పరాభతం సమ్మాపటిపత్తిదీపనం ధమ్మకథం. సారభూతం ధమ్మపరియాయన్తి సమథవిపస్సనామగ్గఫలసమ్పాపనేన సాసనే సారభూతం బోజ్ఝఙ్గకోసల్లఅనుత్తరసీతిభావ- (అ. ని. ౬.౮౫) అధిచిత్తసుత్తాదిధమ్మతన్తిం. ఆదికం ఓవాదన్తి ఆది-సద్దేన ‘‘ఏవం తే ఆలోకేతబ్బం, ఏవం తే విలోకేతబ్బం, ఏవం తే సమిఞ్జితబ్బం, ఏవం తే పసారేతబ్బం, ఏవం తే సఙ్ఘాటిపత్తచీవరం ధారేతబ్బ’’న్తి ఓవాదం సఙ్గణ్హాతి.

పునబ్భవదానం పునబ్భవో ఉత్తరపదలోపేన. ఇతరేతి యే న పచ్చయవసికా న ఆమిసచక్ఖుకా, తే న గచ్ఛన్తి తణ్హాయ వసం.

ఆరఞ్ఞకేసూతి అరఞ్ఞభాగేసు అరఞ్ఞపరియాపన్నేసు. నను యత్థ కత్థచిపి తణ్హా సావజ్జా ఏవాతి చోదనం సన్ధాయాహ ‘‘గామన్తసేనాసనేసు హీ’’తిఆది. తేన ‘‘అనుత్తరేసు విమోక్ఖేసు పిహం ఉపట్ఠాపయతో’’తి ఏత్థ వుత్తపిహాదయో పియ ఆరఞ్ఞకసేనాసనేసు సాలయతా సేవితబ్బపక్ఖికా ఏవాతి దస్సేతి.

అత్తనావాతి సయమేవ. తేన పరేహి అనుస్సాహితానం సరసేనేవ అనాగతానం పేసలానం భిక్ఖూనం ఆగమనం, ఆగతానఞ్చ ఫాసువిహారం పచ్చాసీసన్తీతి దస్సేతి. ఇమినావ నీహారేనాతి ఇమాయ పటిపత్తియా. అగ్గహితధమ్మగ్గహణన్తి అగ్గహితస్స పరియత్తిధమ్మస్స ఉగ్గహణం. గహితసజ్ఝాయకరణన్తి ఉగ్గహితస్స సుట్ఠు అత్థచిన్తనం. చిన్తరత్థో హి అయం సజ్ఝాయసద్దో. ఏన్తీతి ఉపగచ్ఛన్తి. నిసీదన్తి ఆసనపఞ్ఞాపనాదినా.

పఠమసత్తకసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.