౨. ఛళభిజాతిసుత్తవణ్ణనా

౫౭. తతియే అభిజాతియోతి ఏత్థ అభి-సద్దో ఉపసగ్గమత్తం, న అత్థవిసేసజోతకోతి ఆహ ‘‘ఛ జాతియో’’తి. అభిజాయతీతి ఏత్థాపి ఏసేవ నయో.

ఉరబ్భే హనన్తీతి ఓరబ్భికా. ఏవం సూకరికాదయో వేదితబ్బా. రోదేన్తి కురురకమ్మన్తతాయ సప్పటిబద్ధే సత్తే అస్సూని మోచేన్తీతి రుద్దా, తే ఏవ లుద్దా ర-కారస్స ల-కారం కత్వా. ఇమినా అఞ్ఞేపి యే కేచి మాగవికా నేసాదా వుత్తా, తే పాపకమ్మప్పసుతతాయ ‘‘కణ్హాభిజాతీ’’తి వదతి.

భిక్ఖూతి చ బుద్ధసాసనే భిక్ఖూ. తే కిర సచ్ఛన్దరాగేన పరిభుఞ్జన్తీతి అధిప్పాయేన చతూసు పచ్చయేసు కణ్టకే పక్ఖిపిత్వా ఖాదన్తీతి ‘‘కణ్టకవుత్తికా’’తి వదతి. కస్మాతి చే? యస్మా తే పణీతే పచ్చయే పటిసేవన్తీతి తస్స మిచ్ఛాగాహో. ఞాయలద్ధేపి పచ్చయే భుఞ్జమానా ఆజీవకసమయస్స విలోమగ్గాహితాయ పచ్చయేసు కణ్టకే పక్ఖిపిత్వా ఖాదన్తి నామాతి వదతీతి. అథ వా కణ్టకవుత్తికా ఏవంనామకా ఏకే పబ్బజితా, యే సవిసేసం అత్తకిలమథానుయోగం అనుయుత్తా. తథా హి తే కణ్టకే వత్తన్తా వియ హోన్తీతి ‘‘కణ్టకవుత్తికా’’తి వుత్తా. ఇమమేవ చ అత్థవికప్పం సన్ధాయాహ ‘‘కణ్టకవుత్తికాతి సమణా నామేతే’’తి.

లోహితాభిజాతి నామ నిగణ్ఠా ఏకసాటకాతి వుత్తా. తే కిర ఠత్వా భుఞ్జననహానప్పటిక్ఖేపాదివతసమాయోగేన పురిమేహి ద్వీహి పణ్డరతరా.

అచేలకసావకాతి ఆజీవకసావకే వదతి. తే కిర ఆజీవకలద్ధియా సువిసుద్ధచిత్తతాయ నిగణ్ఠేహిపి పణ్డరతరా. ఏవఞ్చ కత్వా అత్తనో పచ్చయదాయకే నిగణ్ఠేహిపి జేట్ఠకతరే కరోతి.

ఆజీవకా ఆజీవకినియో ‘‘సుక్కాభిజాతీ’’తి వుత్తా. తే కిర పురిమేహి చతూహి పణ్డరతరా. నన్దాదయో హి తథారూపం ఆజీవకప్పటిపత్తిం ఉక్కంసం పాపేత్వా ఠితా, తస్మా నిగణ్ఠేహి ఆజీవకసావకేహి చ పణ్డరతరాతి ‘‘పరమసుక్కాభిజాతీ’’తి వుత్తా.

బిలం ఓలగ్గేయ్యున్తి మంసభాగం న్హారునా వా కేనచి వా గన్థిత్వా పురిసస్స హత్థే వా కేసే వా ఓలమ్బనవసేన బన్ధేయ్యుం. ఇమినా సత్థధమ్మం నామ దస్సేతి. సత్థవాహో కిర మహాకన్తారం పటిపన్నో అన్తరామగ్గే గోణే మతే మంసం గహేత్వా సబ్బేసం సత్థికానం ‘‘ఇదం ఖాదిత్వా ఏత్తకం మూలం దాతబ్బ’’న్తి కోట్ఠాసం ఓలమ్బతి. గోణమంసం నామ ఖాదన్తాపి అత్థి, అఖాదన్తాపి అత్థి, ఖాదన్తాపి మూలం దాతుం సక్కోన్తాపి అసక్కోన్తాపి. సత్థవాహో యేన మూలేన గోణో గహితో, తం మూలం సత్థికేహి ధారణత్థం సబ్బేసం బలక్కారేన కోట్ఠాసం దత్వా మూలం గణ్హాతి. అయం సత్థధమ్మో.

కణ్హాభిజాతియో సమానోతి కణ్హే నీచకులే జాతో హుత్వా. కణ్హధమ్మన్తి పచ్చత్తే ఉపయోగవచనన్తి ఆహ ‘‘కణ్హసభావో హుత్వా అభిజాయతీ’’తి, తం అన్తోగధహేతుఅత్థం పదం, ఉప్పాదేతీతి అత్థో. తస్మా కణ్హం ధమ్మం అభిజాయతీతి కాళకం దసదుస్సీల్యధమ్మం ఉప్పాదేతి. సుక్కం ధమ్మం అభిజాయతీతి ఏత్థాపి ఇమినా నయేన అత్థో వేదితబ్బో. సో హి ‘‘అహం పుబ్బేపి పుఞ్ఞానం అకతత్తా నీచకులే నిబ్బత్తో, ఇదాని పుఞ్ఞం కరిస్సామీ’’తి పుఞ్ఞసఙ్ఖాతం పణ్డరధమ్మం కరోతి.

అకణ్హం అసుక్కం నిబ్బానన్తి సచే కణ్హం భవేయ్య, కణ్హవిపాకం దదేయ్య యథా దసవిధం దుస్సీల్యధమ్మం. సచే సుక్కం, సుక్కవిపాకం దదేయ్య యథా దానసీలాదికుసలకమ్మం. ద్విన్నమ్పి అప్పదానతో ‘‘అకణ్హం అసుక్క’’న్తి వుత్తం. నిబ్బానఞ్చ నామ ఇమస్మిం అత్థే అరహత్తం అధిప్పేతం ‘‘అభిజాయతీ’’తి వచనతో. తఞ్హి కిలేసనిబ్బానన్తే జాతత్తా నిబ్బానం నామ యథా ‘‘రాగాదీనం ఖయన్తే జాతత్తా రాగక్ఖయో, దోసక్ఖయో, మోహక్ఖయో’’తి. పటిప్పస్సమ్భనవసేన వా కిలేసానం నిబ్బాపనతో నిబ్బానం. తం ఏస అభిజాయతి పసవతి. ఇధాపి హి అన్తోగధహేతు అత్థం ‘‘జాయతీ’’తి పదం. అట్ఠకథాయం పన ‘‘జాయతీ’’తి ఇమస్స పాపుణాతీహి అత్థం గహేత్వావ ‘‘నిబ్బానం పాపుణాతీ’’తి వుత్తం. సుక్కాభిజాతియో సమానోతి సుక్కే ఉచ్చకులే జాతో హుత్వా. సేసమేత్థ సువిఞ్ఞేయ్యమేవ.

ఛళభిజాతిసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.