౧౦. చతుత్థఅనాగతభయసుత్తవణ్ణనా
౮౦. దసమే పఞ్చవిధేన సంసగ్గేనాతి ‘‘సవనసంసగ్గో, దస్సనసంసగ్గో, సముల్లాపసంసగ్గో, సమ్భోగసంసగ్గో, కాయసంసగ్గో’’తి ఏవం వుత్తేన పఞ్చవిధేన సంసగ్గేన. సంసజ్జతి ఏతేనాతి సంసగ్గో, రాగో. సవనహేతుకో, సవనవసేన వా పవత్తో సంసగ్గో సవనసంసగ్గో. ఏస నయో సేసేసుపి. కాయసంసగ్గో పన కాయపరామాసో. తేసు పరేహి వా కథియమానం రూపాదిసమ్పత్తిం అత్తనా వా సితలపితగీతసద్దం సుణన్తస్స సోతవిఞ్ఞాణవీథివసేన ఉప్పన్నో రాగో సవనసంసగ్గో నామ. విసభాగరూపం ఓలోకేన్తస్స పన చక్ఖువిఞ్ఞాణవీథివసేన ఉప్పన్నో రాగో దస్సనసంసగ్గో నామ. అఞ్ఞమఞ్ఞఆలాపసల్లాపవసేన ఉప్పన్నరాగో సముల్లాపసంసగ్గో నామ. భిక్ఖునో భిక్ఖునియా సన్తకం, భిక్ఖునియా భిక్ఖుస్స సన్తకం గహేత్వా పరిభోగకరణవసేన ఉప్పన్నరాగో సమ్భోగసంసగ్గో నామ. హత్థగ్గాహాదివసేన ఉప్పన్నో రాగో కాయసంసగ్గో నామ.
అనేకవిహితన్తి అన్నసన్నిధిపానసన్నిధివత్థసన్నిధియానసన్నిధిసయనసన్నిధిగన్ధసన్నిధి- ఆమిససన్నిధివసేన అనేకప్పకారం. సన్నిధికతస్సాతి ఏతేన ‘‘సన్నిధికారపరిభోగ’’న్తి (ధ. స. తికమాతికా ౧౦) ఏత్థ కార-సద్దస్స కమ్మత్థతం దస్సేతి. యథా వా ‘‘ఆచయం గామినో’’తి వత్తబ్బే అనునాసికలోపేన ‘‘ఆచయగామినో’’తి నిద్దేసో కతో, ఏవం ‘‘సన్నిధికారం పరిభోగ’’న్తి వత్తబ్బే అనునాసికలోపేన ‘‘సన్నిధికారపరిభోగ’’న్తి వుత్తం, సన్నిధిం కత్వా పరిభోగన్తి అత్థో.
‘‘సన్నిధికతస్స పరిభోగ’’న్తి ఏత్థ (దీ. ని. అట్ఠ. ౧.౧౨) పన దువిధా కథా వినయవసేన సల్లేఖవసేన చ. వినయవసేన తావ యం కిఞ్చి అన్నం అజ్జ పటిగ్గహితం అపరజ్జు సన్నిధికారం హోతి, తస్స పరిభోగే పాచిత్తియం. అత్తనా లద్ధం పన సామణేరానం దత్వా తేహి లద్ధం వా పాపేత్వా దుతియదివసే భుఞ్జితుం వట్టతి, సల్లేఖో పన న హోతి. పానసన్నిధిమ్హిపి ఏసేవ నయో. వత్థసన్నిధిమ్హి అనధిట్ఠితావికప్పితం సన్నిధి చ హోతి, సల్లేఖఞ్చ కోపేతి. అయం నిప్పరియాయకథా. పరియాయతో పన తిచీవరసన్తుట్ఠేన భవితబ్బం, చతుత్థం లభిత్వా అఞ్ఞస్స దాతబ్బం. సచే యస్స కస్సచి దాతుం న సక్కోతి, యస్స పన దాతుకామో హోతి, సో ఉద్దేసత్థాయ వా పరిపుచ్ఛత్థాయ వా గతో, ఆగతమత్తే దాతబ్బం, అదాతుం న వట్టతి. చీవరే పన అప్పహోన్తే, సతియా వా పచ్చాసాయ అనుఞ్ఞాతకాలం ఠపేతుం వట్టతి. సూచిసుత్తచీవరకారకానం అలాభే తతోపి వినయకమ్మం కత్వా ఠపేతుం వట్టతి ‘‘ఇమస్మిం జిణ్ణే పున ఈదిసం కుతో లభిస్సామీ’’తి పన ఠపేతుం న వట్టతి, సన్నిధి చ హోతి, సల్లేఖఞ్చ కోపేతి.
యానసన్నిధిమ్హి యానం నామ వయ్హం రథో సకటం సన్దమానికా పాటఙ్కీతి. న పనేతం పబ్బజితస్స యానం, ఉపాహనం పన యానం. ఏకభిక్ఖుస్స హి ఏకో అరఞ్ఞవాసత్థాయ, ఏకో ధోతపాదకత్థాయాతి ఉక్కంసతో ద్వే ఉపాహనసఙ్ఘాటకా వట్టన్తి, తతియం లభిత్వా అఞ్ఞస్స దాతబ్బో. ‘‘ఇమస్మిం జిణ్ణే అఞ్ఞం కుతో లభిస్సామీ’’తి ఠపేతుం న వట్టతి, సన్నిధి చ హోతి, సల్లేఖఞ్చ కోపేతి. సయనసన్నిధిమ్హి సయనన్తి మఞ్చో. ఏకస్స భిక్ఖునో ఏకో సయనగబ్భే, ఏకో దివాట్ఠానేతి ఉక్కంసతో ద్వే మఞ్చా వట్టన్తి. తతో ఉత్తరిం లభిత్వా అఞ్ఞస్స భిక్ఖునో, గణస్స వా దాతబ్బో, అదాతుం న వట్టతి, సన్నిధి చేవ హోతి, సల్లేఖో చ కుప్పతి. గన్ధసన్నిధిమ్హి భిక్ఖునో కణ్డుకచ్ఛుఛవిదోసాదిఆబాధే సతి గన్ధా వట్టన్తి. గన్ధత్థికేన గన్ధఞ్చ ఆహరాపేత్వా తస్మిం రోగే వూపసన్తే అఞ్ఞేసం వా ఆబాధికానం దాతబ్బం, ద్వారే పఞ్చఙ్గులిఘరధూపనాదీసు వా ఉపనేతబ్బం. ‘‘పున రోగే సతి భవిస్సతీ’’తి ఠపేతుం న వట్టతి, గన్ధసన్నిధి చ హోతి, సల్లేఖఞ్చ కోపేతి.
ఆమిసన్తి వుత్తావసేసం దట్ఠబ్బం. సేయ్యథిదం – ఇధేకచ్చో భిక్ఖు ‘‘తథారూపే కాలే ఉపకారాయ భవిస్సన్తీ’’తి తిలతణ్డులముగ్గమాసనాళికేరలోణమచ్ఛసప్పితేలకులాలభాజనాదీని ఆహరాపేత్వా ఠపేతి. సో వస్సకాలే కాలస్సేవ సామణేరేహి యాగుం పచాపేత్వా పరిభుఞ్జిత్వా ‘‘సామణేర ఉదకకద్దమే దుక్ఖం గామం పవిసితుం, గచ్ఛ అసుకకులం గన్త్వా మయ్హం విహారే నిసిన్నభావం ఆరోచేహి, అసుకకులతో దధిఆదీని ఆహరా’’తి పేసేతి. భిక్ఖూహి ‘‘కిం, భన్తే, గామం పవిసిస్సామా’’తి వుత్తేపి ‘‘దుప్పవేసో, ఆవుసో, ఇదాని గామో’’తి వదతి. తే ‘‘హోతు, భన్తే, అచ్ఛథ తుమ్హే, మయం భిక్ఖం పరియేసిత్వా ఆహరిస్సామా’’తి గచ్ఛన్తి. అథ సామణేరో దధిఆదీని ఆహరిత్వా భత్తఞ్చ బ్యఞ్జనఞ్చ సమ్పాదేత్వా ఉపనేతి, తం భుఞ్జన్తస్సేవ ఉపట్ఠాకా భత్తం పహిణన్తి, తతోపి మనాపమనాపం భుఞ్జతి. అథ భిక్ఖూ పిణ్డపాతం గహేత్వా ఆగచ్ఛన్తి, తతోపి మనాపమనాపం భుఞ్జతియేవ. ఏవం చతుమాసమ్పి వీతినామేతి. అయం వుచ్చతి భిక్ఖు ముణ్డకుటుమ్బికజీవికం జీవతి, న సమణజీవికన్తి. ఏవరూపో ఆమిససన్నిధి నామ హోతి. భిక్ఖునో పన వసనట్ఠానే ఏకా తణ్డులనాళి ఏకో గుళపిణ్డో కుడువమత్తం సప్పీతి ఏత్తకం నిధేతుం వట్టతి అకాలే సమ్పత్తచోరానం అత్థాయ. తే హి ఏత్తకం ఆమిసపటిసన్థారం అలభన్తా జీవితా వోరోపేయ్యుం, తస్మా సచే హి ఏత్తకం నత్థి, ఆహరాపేత్వాపి ఠపేతుం వట్టతి. అఫాసుకకాలే చ యదేత్థ కప్పియం, తం అత్తనాపి పరిభుఞ్జితుం వట్టతి. కప్పియకుటియం పన బహుం ఠపేన్తస్సపి సన్నిధి నామ నత్థి.
చతుత్థఅనాగతభయసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.
యోధాజీవవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.