౧. చరసుత్తవణ్ణనా

౧౧. దుతియస్స పఠమే చరతోతి గచ్ఛన్తస్స, చఙ్కమన్తస్స వా. ఉప్పజ్జతి కామవితక్కో వాతి వత్థుకామేసు అవీతరాగతాయ తాదిసే పచ్చయే కామపటిసంయుత్తో వా వితక్కో ఉప్పజ్జతి చే, యది ఉప్పజ్జతి. బ్యాపాదవితక్కో వా విహింసావితక్కో వాతి ఆఘాతవినయే విసేసేన చిత్తస్స అదమితత్తా ఆఘాతనిమిత్తే బ్యాపాదపటిసంయుత్తో వా వితక్కో, లేడ్డుదణ్డాదీతి పరహింసనవసేన విహింసాపటిసంయుత్తో వా వితక్కో ఉప్పజ్జతి చేతి సమ్బన్ధో. తం చే భిక్ఖు అధివాసేతీతి తం యథావుత్తం కామవితక్కాదిం యథాపచ్చయం అత్తనో చిత్తే ఉప్పన్నం ‘‘ఇతిపాయం వితక్కో పాపకో, ఇతిపి అకుసలో, ఇతిపి సావజ్జో, సో చ ఖో అత్తబ్యాబాధాయ సంవత్తతీ’’తిఆదినా నయేన పచ్చవేక్ఖణాయ అభావతో అధివాసేతి అత్తనో చిత్తం ఆరోపేత్వా వాసేతి. అధివాసేన్తోయేవ చ నప్పజహతి తదఙ్గాదిప్పహానవసేన న పటినిస్సజ్జతి. తతో ఏవ చ న వినోదేతి అత్తనో చిత్తసన్తానతో న నుదతి న నీహరతి. తథా అవినోదనతో న బ్యన్తీకరోతి న విగతన్తం కరోతి. ఆతాపీ పహితత్తో యథా తేసం అన్తోపి నావసిస్సతి అన్తమసో భఙ్గమత్తమ్పి, ఏవం కరోతి, అయం పన తథా న కరోతీతి అత్థో. తథాభూతో పన న అనభావం గమేతి అను అను అభావం న గమేతి. న పజహతి చే, న వినోదేతి చేతి ఇతిఆదినా చే-సద్దం యోజేత్వా అత్థో వేదితబ్బో.

ఏవంభూతోతి ఏవం కామవితక్కాదీహి పాపవితక్కేహి సమఙ్గిభూతో. అనాతాపీతి కిలేసానం ఆతాపయికస్స వీరియస్స అభావేన అనాతాపీ. పాపుత్రాసలక్ఖణస్స ఓత్తప్పస్స అభావేన అనోత్తాపీ. సతతం సమితం సబ్బకాలం నిరన్తరం. కుసీతో హీనవీరియోతి కుసలేహి ధమ్మేహి పరిహాపయిత్వా అకుసలపక్ఖే కుచ్ఛితం సీదనతో కోసజ్జసమన్నాగమేన చ కుసీతో, సమ్మప్పధానవీరియాభావేన హీనవీరియో వీరియవిరహితోతి వుచ్చతి కథీయతి. ఠితస్సాతి గమనం ఉపచ్ఛిన్దిత్వా తిట్ఠతో. సయనఇరియాపథస్స విసేసతో కోసజ్జపక్ఖికత్తా యథా తంసమఙ్గినో భావితత్తా సమ్భవన్తి, తం దస్సేతుం ‘‘జాగరస్సా’’తి వుత్తం.

సుక్కపక్ఖే తఞ్చే భిక్ఖు నాధివాసేతీతి ఆరద్ధవీరియస్సపి విహరతో అనాదిమతి సంసారే చిరకాలభావితత్తా తథారూపపచ్చయసమాయోగే సతిసమ్మోసేన వా కామవితక్కాది ఉప్పజ్జతి చే, తం భిక్ఖు అత్తనో చిత్తం ఆరోపేత్వా న వాసేతి, అబ్భన్తరే న వాసేతీతి అత్థో. అనధివాసేన్తో కిం కరోతి? పజహతి ఛడ్డేతి. కిం కచవరం వియ పిటకేనాతి? న, అపిచ ఖో తం వినోదేతి నుదతి నీహరతి. కిం బలిబద్దం వియ పతోదేనాతి? న, అథ ఖో బ్యన్తీకరోతి విగతన్తం కరోతి, యథా తేసం అన్తోపి నావసిస్సతి అన్తమసో భఙ్గమత్తమ్పి, తథా తే కరోతి. కథం పన తే తథా కరోతి? అనభావం గమేతి అను అను అభావం గమేతి, విక్ఖమ్భనప్పహానేన యథా సువిక్ఖమ్భితా హోన్తి, తథా నే కరోతీతి వుత్తం హోతి.

ఏవంభూతోతిఆదీసు ఏవం కామవితక్కాదీనం అనధివాసేన సువిసుద్ధాసయో సమానో తాయ చ ఆసయసమ్పత్తియా తన్నిమిత్తాయ చ పయోగసమ్పత్తియా పరిసుద్ధసీలో ఇన్ద్రియేసు గుత్తద్వారో భోజనే మత్తఞ్ఞూ సతిసమ్పజఞ్ఞేన సమన్నాగతో జాగరియం అనుయుత్తో తదఙ్గాదివసేన కిలేసానం ఆతాపనలక్ఖణేన వీరియేన సమన్నాగతత్తా ఆతాపీ. సబ్బసో పాపుత్రాసేన సమన్నాగతత్తా ఓత్తాపీ సతతం రత్తిన్దివం. సమితం నిరన్తరం సమథవిపస్సనానుయోగవసేన చతుబ్బిధసమ్మప్పధానసిద్ధియా ఆరద్ధవీరియో పహితత్తో. నిబ్బానం పతి పేసితచిత్తోతి వుచ్చతి కథీయతీతి అత్థో.

గాథాసు గేహనిస్సితన్తి ఏత్థ గేహవాసీహి అపరిచ్చత్తత్తా గేహవాసిసభావత్తా గేహధమ్మత్తా వా గేహం వుచ్చతి వత్థుకామో. అథ వా గేహప్పటిబద్ధభావతో, కిలేసకామానం నివాసట్ఠానభావతో వా గేహాతి వుచ్చన్తి, తంవత్థుకత్తా కామవితక్కాది గేహనిస్సితం నామ. కుమ్మగ్గపటిపన్నోతి యస్మా అరియమగ్గస్స ఉప్పథభావతో అభిజ్ఝాదయో తదేకట్ఠధమ్మా చ కుమ్మగ్గో, తస్మా కామవితక్కాదిబహులో కుమ్మగ్గపటిపన్నో. మోహనేయ్యేసు ముచ్ఛితోతి మోహసంవత్తనియేసు రూపాదీసు ముచ్ఛితో సమ్మత్తో అజ్ఝోపన్నో. సమ్బోధిన్తి అరియమగ్గఞాణం. ఫుట్ఠన్తి ఫుసితుం పత్తుం పాపో సో తాదిసో మిచ్ఛాసఙ్కప్పగోచరో పుగ్గలో అభబ్బో, న కదాచి తం పాపుణాతీతి అత్థో.

వితక్కం సమయిత్వానాతి యథావుత్తం మిచ్ఛావితక్కం పటిసఙ్ఖానభావనాబలేన వూపసమేత్వా. వితక్కూపసమే రతోతి నవన్నమ్పి మహావితక్కానం అచ్చన్తూపసమభూతే అరహత్తే, నిబ్బానే ఏవ వా అజ్ఝాసయేన రతో అభిరతో. భబ్బో సోతి సో యథావుత్తో సమ్మాపటిపజ్జమానో పుగ్గలో పుబ్బభాగే సమథవిపస్సనాబలేన సబ్బవితక్కే యథారహం తదఙ్గాదివసేన వూపసమేత్వా ఠితో విపస్సనం ఉస్సుక్కాపేత్వా మగ్గపటిపాటియా అరహత్తమగ్గఞాణసఙ్ఖాతం నిబ్బానసఙ్ఖాతఞ్చ అనుత్తరం సమ్బోధిం ఫుట్ఠుం అధిగన్తుం భబ్బో అరహా. ఏవమేత్థ పాళివణ్ణనా వేదితబ్బా.

చరసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.