౧౦. దుతియపాపణికసుత్తవణ్ణనా

౨౦. దసమే విసిట్ఠధురోతి విసిట్ఠధురసమ్పగ్గాహో వీరియసమ్పన్నో. ఞాణవీరియాయత్తా హి అత్థసిద్ధియో. తేనాహ ‘‘ఉత్తమధురో’’తిఆది. విక్కాయికభణ్డన్తి విక్కయేతబ్బభణ్డం. నిక్ఖిత్తధనేనాతి నిదహిత్వా ఠపితధనవసేన. వళఞ్జనకవసేనాతి దివసే దివసే దానూపభోగవసేన వళఞ్జితబ్బధనవసేన. ఉపభోగపరిభోగభణ్డేనాతి ఉపభోగపరిభోగూపకరణేన. నిపతన్తీతి నిపాతేన్తి, అత్తనో ధనగ్గహేన నిపాతవుత్తికే కరోన్తి. తేనాహ ‘‘నిమన్తేన్తీ’’తి.

ఞాణథామేనాతి ఞాణస్స థిరభావేన. ఞాణపరక్కమేనాతి ఞాణసహితేన వీరియేన. దిట్ఠధమ్మికసమ్పరాయికపరమత్థభేదఞ్హి యేన సుతేన ఇజ్ఝతి, తం సుతం నామ. ఉక్కట్ఠనిద్దేసేన దస్సేన్తో ‘‘ఏకనికాయ…పే… బహుస్సుతా’’తి ఆహ. ఆగతోతి సుప్పవత్తిభావేన స్వాగతో. తేనాహ ‘‘పగుణో పవత్తితో’’తి. అభిధమ్మే ఆగతా కుసలాదిక్ఖన్ధాదిభేదభిన్నా ధమ్మా సుత్తన్తపిటకేపి ఓతరన్తీతి ‘‘ధమ్మధరాతి సుత్తన్తపిటకధరా’’ఇచ్చేవ వుత్తం. న హి ఆభిధమ్మికభావేన వినా నిప్పరియాయతో సుత్తన్తపిటకఞ్ఞుతా సమ్భవతి. ద్వేమాతికాధరాతి భిక్ఖుభిక్ఖునిమాతికావసేన ద్వేమాతికాధరాతి వదన్తి, ‘‘వినయాభిధమ్మమాతికాధరా’’తి యుత్తం. పరిపుచ్ఛతీతి సబ్బభాగేన పుచ్ఛితబ్బం పుచ్ఛతి. తేనాహ ‘‘అత్థానత్థం కారణాకారణం పుచ్ఛతీ’’తి. పరిగ్గణ్హాతీతి విచారేతి.

న ఏవం అత్థో దట్ఠబ్బోతి ఏవం దేసనానుక్కమేన అత్థో న గహేతబ్బో. అఞ్ఞో హి దేసనాక్కమో వేనేయ్యజ్ఝాసయవసేన పవత్తనతో, అఞ్ఞో పటిపత్తిక్కమో. హేట్ఠిమేన వా పరిచ్ఛేదోతి సీలసమాధిపఞ్ఞాసఙ్ఖాతేసు తీసు భాగేసు కత్థచి హేట్ఠిమనయేన దేసనాయ పరిచ్ఛేదం వేదితబ్బం సీలేన, కత్థచి ఉపరిమేన భాగేన పఞ్ఞాయ, కత్థచి ద్వీహిపి భాగేహి సీలపఞ్ఞావసేన. ఇధ పన సుత్తే ఉపరిమేన భాగేన పరిచ్ఛేదో వేదితబ్బోతి వత్వా తం దస్సేన్తో ‘‘తస్మా’’తిఆదిమాహ. యస్మా వా భగవా వేనేయ్యజ్ఝాసయవసేన పఠమం కల్యాణమిత్తం దస్సేన్తో అరహత్తం పవేదేత్వా ‘‘తయిదం అరహత్తం ఇమాయ ఆరద్ధవీరియతాయ హోతీ’’తి దస్సేన్తో వీరియారమ్భం పవేదేత్వా ‘‘స్వాయం వీరియారమ్భో ఇమినా కల్యాణమిత్తసన్నిస్సయేన భవతీ’’తి దస్సేన్తో నిస్సయసమ్పత్తిం పవేదేతి హేట్ఠా దస్సితనిదస్సనానురూపన్తి దట్ఠబ్బం.

దుతియపాపణికసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.

రథకారవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.