౪. భరణ్డుకాలామసుత్తవణ్ణనా

౧౨౭. చతుత్థే ఆళారకాలామకాలేతి ఆళారకాలామానం ధరమానకాలే. పరిఞ్ఞన్తి పహానపరిఞ్ఞం. సా హి సమతిక్కమో, న ఇతరా. తేనాహ ‘‘పరిఞ్ఞా నామ సమతిక్కమో’’తి. ఏత్థ చ పఠమో సత్థా రూపావచరసమాపత్తిలాభీ దట్ఠబ్బో, దుతియో అరూపావచరసమాపత్తిలాభీ, తతియో సమ్మాసమ్బుద్ధో దట్ఠబ్బో. వుత్తఞ్హేతం పుగ్గలపఞ్ఞత్తియం (పు. ప. ౧౩౦) –

‘‘య్వాయం సత్థా కామానం పరిఞ్ఞం పఞ్ఞాపేతి, న రూపానం పరిఞ్ఞం పఞ్ఞాపేతి, న వేదనానం పరిఞ్ఞం పఞ్ఞాపేతి, రూపావచరసమాపత్తియా లాభీ సత్థా తేన దట్ఠబ్బో. య్వాయం సత్థా కామానఞ్చ పరిఞ్ఞం పఞ్ఞాపేతి, రూపానఞ్చ పరిఞ్ఞం పఞ్ఞాపేతి, న వేదనానం పరిఞ్ఞం పఞ్ఞాపేతి, అరూపావచరసమాపత్తియా లాభీ సత్థా తేన దట్ఠబ్బో. య్వాయం సత్థా కామానఞ్చ పరిఞ్ఞం పఞ్ఞాపేతి, రూపానఞ్చ పరిఞ్ఞం పఞ్ఞాపేతి, వేదనానఞ్చ పరిఞ్ఞం పఞ్ఞాపేతి, సమ్మాసమ్బుద్ధో సత్థా తేన దట్ఠబ్బో’’తి.

తత్థ తిత్థియా సమయం జానన్తా కామానం పరిఞ్ఞం పఞ్ఞాపేయ్యుం పఠమజ్ఝానం వదమానా. రూపానం పరిఞ్ఞం పఞ్ఞాపేయ్యుం అరూపరాగం వదమానా. వేదనాపరిఞ్ఞం పఞ్ఞాపేయ్యుం అసఞ్ఞారాగం వదమానా. తే పన ‘‘ఇదం నామ పఠమజ్ఝానం, అయం రూపభవో, అయం అసఞ్ఞాభవో’’తిపి న జానన్తి. తే పఞ్ఞాపేతుం అసక్కోన్తాపి కేవలం ‘‘పఞ్ఞాపేమా’’తి వదన్తి. తథాగతో పన కామానం పరిఞ్ఞం అనాగామిమగ్గేన పఞ్ఞాపేతి, రూపవేదనానం అరహత్తమగ్గేన. ఏవమేత్థ ద్వే జనా బాహిరకా, ఏకో సమ్మాసమ్బుద్ధోతి ఇమస్మిం లోకే తయో సత్థారో నామ.

భరణ్డుకాలామసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.