౮. తతియవిభఙ్గసుత్తం

౫౦౮. ‘‘పఞ్చిమాని, భిక్ఖవే, ఇన్ద్రియాని. కతమాని పఞ్చ? సుఖిన్ద్రియం, దుక్ఖిన్ద్రియం, సోమనస్సిన్ద్రియం, దోమనస్సిన్ద్రియం, ఉపేక్ఖిన్ద్రియం.

‘‘కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, సుఖిన్ద్రియం? యం ఖో, భిక్ఖవే, కాయికం సుఖం, కాయికం సాతం, కాయసమ్ఫస్సజం సుఖం సాతం వేదయితం – ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, సుఖిన్ద్రియం.

‘‘కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, దుక్ఖిన్ద్రియం? యం ఖో, భిక్ఖవే, కాయికం దుక్ఖం, కాయికం అసాతం, కాయసమ్ఫస్సజం దుక్ఖం అసాతం వేదయితం – ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, దుక్ఖిన్ద్రియం.

‘‘కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, సోమనస్సిన్ద్రియం? యం ఖో, భిక్ఖవే, చేతసికం సుఖం, చేతసికం సాతం, మనోసమ్ఫస్సజం సుఖం సాతం వేదయితం – ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, సోమనస్సిన్ద్రియం.

‘‘కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, దోమనస్సిన్ద్రియం? యం ఖో, భిక్ఖవే, చేతసికం దుక్ఖం, చేతసికం అసాతం, మనోసమ్ఫస్సజం దుక్ఖం అసాతం వేదయితం – ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, దోమనస్సిన్ద్రియం.

‘‘కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, ఉపేక్ఖిన్ద్రియం? యం ఖో, భిక్ఖవే, కాయికం వా చేతసికం వా నేవ సాతం నాసాతం వేదయితం – ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, ఉపేక్ఖిన్ద్రియం.

‘‘తత్ర, భిక్ఖవే, యఞ్చ సుఖిన్ద్రియం యఞ్చ సోమనస్సిన్ద్రియం, సుఖా సా వేదనా దట్ఠబ్బా. తత్ర, భిక్ఖవే, యఞ్చ దుక్ఖిన్ద్రియం యఞ్చ దోమనస్సిన్ద్రియం, దుక్ఖా సా వేదనా దట్ఠబ్బా. తత్ర, భిక్ఖవే, యదిదం ఉపేక్ఖిన్ద్రియం, అదుక్ఖమసుఖా సా వేదనా దట్ఠబ్బా. ఇతి ఖో, భిక్ఖవే, ఇమాని పఞ్చిన్ద్రియాని పఞ్చ హుత్వా తీణి హోన్తి, తీణి హుత్వా పఞ్చ హోన్తి పరియాయేనా’’తి. అట్ఠమం.