౪. పఠమసరణానిసక్కసుత్తం

౧౦౨౦. కపిలవత్థునిదానం. తేన ఖో పన సమయేన సరణాని [సరకాని (సీ. స్యా. కం. పీ.)] సక్కో కాలఙ్కతో హోతి. సో భగవతా బ్యాకతో – ‘‘సోతాపన్నో అవినిపాతధమ్మో నియతో సమ్బోధిపరాయణో’’తి. తత్ర సుదం సమ్బహులా సక్కా సఙ్గమ్మ సమాగమ్మ ఉజ్ఝాయన్తి ఖీయన్తి విపాచేన్తి – ‘‘అచ్ఛరియం వత, భో, అబ్భుతం వత, భో! ఏత్థ దాని కో న సోతాపన్నో భవిస్సతి! యత్ర హి నామ సరణాని సక్కో కాలఙ్కతో; సో భగవతా బ్యాకతో – ‘సోతాపన్నో అవినిపాతధమ్మో నియతో సమ్బోధిపరాయణో’తి. సరణాని సక్కో సిక్ఖాదుబ్బల్యమాపాది, మజ్జపానం అపాయీ’’తి.

అథ ఖో మహానామో సక్కో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో మహానామో సక్కో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఇధ, భన్తే, సరణాని సక్కో కాలఙ్కతో. సో భగవతా బ్యాకతో – ‘సోతాపన్నో అవినిపాతధమ్మో నియతో సమ్బోధిపరాయణో’తి. తత్ర సుదం, భన్తే, సమ్బహులా సక్కా సఙ్గమ్మ సమాగమ్మ ఉజ్ఝాయన్తి ఖీయన్తి విపాచేన్తి – ‘‘అచ్ఛరియం వత భో, అబ్భుతం వత భో! ఏత్థ దాని కో న సోతపన్నో భవిస్సతి! యత్ర హి నామ సరణాని సక్కో కాలఙ్కతో; సో భగవతా బ్యాకతో – ‘సోతాపన్నో అవినిపాతధమ్మో నియతో సమ్బోధిపరాయణో’తి. సరణాని సక్కో సిక్ఖాదుబ్బల్యమాపాది, మజ్జపానం అపాయీ’’తి.

‘‘యో సో, మహానామ, దీఘరత్తం ఉపాసకో బుద్ధం సరణం గతో ధమ్మం సరణం గతో సఙ్ఘం సరణం గతో, సో కథం వినిపాతం గచ్ఛేయ్య! యఞ్హి తం, మహానామ, సమ్మా వదమానో వదేయ్య – ‘దీఘరత్తం ఉపాసకో బుద్ధం సరణం గతో ధమ్మం సరణం గతో సఙ్ఘం సరణం గతో’తి, సరణాని సక్కం సమ్మా వదమానో వదేయ్య. సరణాని, మహానామ, సక్కో దీఘరత్తం ఉపాసకో బుద్ధం సరణం గతో ధమ్మం సరణం గతో సఙ్ఘం సరణం గతో. సో కథం వినిపాతం గచ్ఛేయ్య!

‘‘ఇధ, మహానామ, ఏకచ్చో పుగ్గలో బుద్ధే అవేచ్చప్పసాదేన సమన్నాగతో హోతి – ఇతిపి సో భగవా…పే… సత్థా దేవమనుస్సానం బుద్ధో భగవాతి. ధమ్మే…పే… సఙ్ఘే…పే… హాసపఞ్ఞో జవనపఞ్ఞో విముత్తియా చ సమన్నాగతో. సో ఆసవానం ఖయా అనాసవం చేతోవిముత్తిం పఞ్ఞావిముత్తిం దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. అయమ్పి ఖో, మహానామ, పుగ్గలో పరిముత్తో నిరయా పరిముత్తో తిరచ్ఛానయోనియా పరిముత్తో పేత్తివిసయా పరిముత్తో అపాయదుగ్గతివినిపాతా.

‘‘ఇధ పన, మహానామ, ఏకచ్చో పుగ్గలో బుద్ధే అవేచ్చప్పసాదేన సమన్నాగతో హోతి – ఇతిపి సో భగవా…పే… సత్థా దేవమనుస్సానం బుద్ధో భగవాతి. ధమ్మే…పే… సఙ్ఘే…పే… హాసపఞ్ఞో జవనపఞ్ఞో న చ విముత్తియా సమన్నాగతో. సో పఞ్చన్నం ఓరమ్భాగియానం సంయోజనానం పరిక్ఖయా ఓపపాతికో హోతి తత్థ పరినిబ్బాయీ అనావత్తిధమ్మో తస్మా [అస్మా (స్యా. కం. పీ. క.)] లోకా. అయమ్పి ఖో, మహానామ, పుగ్గలో పరిముత్తో నిరయా పరిముత్తో తిరచ్ఛానయోనియా పరిముత్తో పేత్తివిసయా పరిముత్తో అపాయదుగ్గతివినిపాతా.

‘‘ఇధ పన, మహానామ, ఏకచ్చో పుగ్గలో బుద్ధే అవేచ్చప్పసాదేన సమన్నాగతో హోతి – ఇతిపి సో భగవా…పే… సత్థా దేవమనుస్సానం బుద్ధో భగవాతి. ధమ్మే…పే… సఙ్ఘే…పే… న హాసపఞ్ఞో న జవనపఞ్ఞో న చ విముత్తియా సమన్నాగతో. సో తిణ్ణం సంయోజనానం పరిక్ఖయా రాగదోసమోహానం తనుత్తా సకదాగామీ హోతి, సకిదేవ ఇమం లోకం ఆగన్త్వా దుక్ఖస్సన్తం కరోతి. అయమ్పి ఖో, మహానామ, పుగ్గలో పరిముత్తో నిరయా పరిముత్తో తిరచ్ఛానయోనియా పరిముత్తో పేత్తివిసయా పరిముత్తో అపాయదుగ్గతివినిపాతా.

‘‘ఇధ పన, మహానామ, ఏకచ్చో పుగ్గలో బుద్ధే అవేచ్చప్పసాదేన సమన్నాగతో హోతి – ఇతిపి సో భగవా…పే… సత్థా దేవమనుస్సానం బుద్ధో భగవాతి; ధమ్మే…పే… సఙ్ఘే…పే… న హాసపఞ్ఞో న జవనపఞ్ఞో న చ విముత్తియా సమన్నాగతో. సో తిణ్ణం సంయోజనానం పరిక్ఖయా సోతాపన్నో హోతి అవినిపాతధమ్మో నియతో సమ్బోధిపరాయణోతి. అయమ్పి ఖో, మహానామ, పుగ్గలో పరిముత్తో నిరయా పరిముత్తో తిరచ్ఛానయోనియా పరిముత్తో పేత్తివిసయా పరిముత్తో అపాయదుగ్గతివినిపాతా.

‘‘ఇధ పన, మహానామ, ఏకచ్చో పుగ్గలో న హేవ ఖో బుద్ధే అవేచ్చప్పసాదేన సమన్నాగతో హోతి… న ధమ్మే…పే… న సఙ్ఘే…పే… న హాసపఞ్ఞో న జవనపఞ్ఞో న చ విముత్తియా సమన్నాగతో. అపి చస్స ఇమే ధమ్మా హోన్తి – సద్ధిన్ద్రియం, వీరియిన్ద్రియం, సతిన్ద్రియం, సమాధిన్ద్రియం, పఞ్ఞిన్ద్రియం. తథాగతప్పవేదితా చస్స ధమ్మా పఞ్ఞాయ మత్తసో నిజ్ఝానం ఖమన్తి. అయమ్పి ఖో, మహానామ, పుగ్గలో అగన్తా నిరయం అగన్తా తిరచ్ఛానయోనిం అగన్తా పేత్తివిసయం అగన్తా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం.

‘‘ఇధ పన, మహానామ, ఏకచ్చో పుగ్గలో న హేవ ఖో బుద్ధే అవేచ్చప్పసాదేన సమన్నాగతో హోతి… న ధమ్మే…పే… న సఙ్ఘే…పే… న హాసపఞ్ఞో న జవనపఞ్ఞో న చ విముత్తియా సమన్నాగతో, అపి చస్స ఇమే ధమ్మా హోన్తి సద్ధిన్ద్రియం…పే… పఞ్ఞిన్ద్రియం. తథాగతే చస్స సద్ధామత్తం హోతి పేమమత్తం. అయమ్పి ఖో, మహానామ, పుగ్గలో అగన్తా నిరయం అగన్తా తిరచ్ఛానయోనిం అగన్తా పేత్తివిసయం అగన్తా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం. ఇమే చేపి, మహానామ, మహాసాలా సుభాసితం దుబ్భాసితం ఆజానేయ్యుం, ఇమే చాహం [ఇమేవాహం (స్యా. కం.), ఇమేసాహం (క.)] మహాసాలే బ్యాకరేయ్యం – ‘సోతాపన్నా అవినిపాతధమ్మా నియతా సమ్బోధిపరాయణా’తి; కిమఙ్గం [కిమఙ్గ (సీ. స్యా. కం. పీ.)] పన సరణానిం సక్కం. సరణాని, మహానామ, సక్కో మరణకాలే సిక్ఖం సమాదియీ’’తి. చతుత్థం.