౬. థపతిసుత్తం

౧౦౦౨. సావత్థినిదానం. తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులా భిక్ఖూ భగవతో చీవరకమ్మం కరోన్తి – ‘‘నిట్ఠితచీవరో భగవా తేమాసచ్చయేన చారికం పక్కమిస్సతీ’’తి. తేన ఖో పన సమయేన ఇసిదత్తపురాణా థపతయో సాధుకే పటివసన్తి కేనచిదేవ కరణీయేన. అస్సోసుం ఖో ఇసిదత్తపురాణా థపతయో – ‘‘సమ్బహులా కిర భిక్ఖూ భగవతో చీవరకమ్మం కరోన్తి – ‘నిట్ఠితచీవరో భగవా తేమాసచ్చయేన చారికం పక్కమిస్సతీ’’’తి.

అథ ఖో ఇసిదత్తపురాణా థపతయో మగ్గే పురిసం ఠపేసుం – ‘‘యదా త్వం, అమ్భో పురిస, పస్సేయ్యాసి భగవన్తం ఆగచ్ఛన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం, అథ అమ్హాకం ఆరోచేయ్యాసీ’’తి. ద్వీహతీహం ఠితో ఖో సో పురిసో అద్దస భగవన్తం దూరతోవ ఆగచ్ఛన్తం. దిస్వాన యేన ఇసిదత్తపురాణా థపతయో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఇసిదత్తపురాణే థపతయో ఏతదవోచ – ‘‘అయం సో, భన్తే, భగవా ఆగచ్ఛతి అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో. యస్స దాని కాలం మఞ్ఞథా’’తి.

అథ ఖో ఇసిదత్తపురాణా థపతయో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా భగవన్తం పిట్ఠితో పిట్ఠితో అనుబన్ధింసు. అథ ఖో భగవా మగ్గా ఓక్కమ్మ యేన అఞ్ఞతరం రుక్ఖమూలం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. ఇసిదత్తపురాణా థపతయో భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో తే ఇసిదత్తపురాణా థపతయో భగవన్తం ఏతదవోచుం –

‘‘యదా మయం, భన్తే, భగవన్తం సుణామ – ‘సావత్థియా కోసలేసు చారికం పక్కమిస్సతీ’తి, హోతి నో తస్మిం సమయే అనత్తమనతా హోతి దోమనస్సం – ‘దూరే నో భగవా భవిస్సతీ’తి. యదా పన మయం, భన్తే, భగవన్తం సుణామ – ‘సావత్థియా కోసలేసు చారికం పక్కన్తో’తి, హోతి నో తస్మిం సమయే అనత్తమనతా హోతి దోమనస్సం – ‘దూరే నో భగవా’’’తి.

‘‘యదా పన మయం, భన్తే, భగవన్తం సుణామ – ‘కోసలేహి మల్లేసు చారికం పక్కమిస్సతీ’తి, హోతి నో తస్మిం సమయే అనత్తమనతా హోతి దోమనస్సం – ‘దూరే నో భగవా భవిస్సతీ’తి. యదా పన మయం, భన్తే, భగవన్తం సుణామ – ‘కోసలేహి మల్లేసు చారికం పక్కన్తో’తి, హోతి నో తస్మిం సమయే అనత్తమనతా హోతి దోమనస్సం – ‘దూరే నో భగవా’’’తి.

‘‘యదా పన మయం, భన్తే, భగవన్తం సుణామ – ‘మల్లేహి వజ్జీసు చారికం పక్కమిస్సతీ’తి, హోతి నో తస్మిం సమయే అనత్తమనతా హోతి దోమనస్సం – ‘దూరే నో భగవా భవిస్సతీ’తి. యదా పన మయం, భన్తే, భగవన్తం సుణామ – ‘మల్లేహి వజ్జీసు చారికం పక్కన్తో’తి, హోతి నో తస్మిం సమయే అనత్తమనతా హోతి దోమనస్సం – ‘దూరే నో భగవా’’’తి.

‘‘యదా పన మయం, భన్తే, భగవన్తం సుణామ – ‘వజ్జీహి కాసీసు చారికం పక్కమిస్సతీ’తి, హోతి నో తస్మిం సమయే అనత్తమనతా హోతి దోమనస్సం – ‘దూరే నో భగవా భవిస్సతీ’తి. యదా పన మయం, భన్తే భగవన్తం సుణామ – ‘వజ్జీహి కాసీసు చారికం పక్కన్తో’తి, హోతి నో తస్మిం సమయే అనత్తమనతా హోతి దోమనస్సం – ‘దూరే నో భగవా’’’తి.

‘‘యదా పన మయం, భన్తే, భగవన్తం సుణామ – ‘కాసీహి మాగధే చారికం పక్కమిస్సతీ’తి, హోతి నో తస్మిం సమయే అనత్తమనతా హోతి దోమనస్సం – ‘దూరే నో భగవా భవిస్సతీ’తి. యదా పన మయం, భన్తే, భగవన్తం సుణామ – ‘కాసీహి మాగధే చారికం పక్కన్తో’తి, హోతి అనప్పకా నో తస్మిం సమయే అనత్తమనతా హోతి అనప్పకం దోమనస్సం – ‘దూరే నో భగవా’’’తి.

‘‘యదా పన మయం, భన్తే, భగవన్తం సుణామ – ‘మాగధేహి కాసీసు చారికం పక్కమిస్సతీ’తి, హోతి నో తస్మిం సమయే అత్తమనతా హోతి సోమనస్సం – ‘ఆసన్నే నో భగవా భవిస్సతీ’తి. యదా పన మయం, భన్తే, భగవన్తం సుణామ – ‘మాగధేహి కాసీసు చారికం పక్కన్తో’తి, హోతి నో తస్మిం సమయే అత్తమనతా హోతి సోమనస్సం – ‘ఆసన్నే నో భగవా’’’తి.

‘‘యదా పన మయం, భన్తే, భగవన్తం సుణామ – ‘కాసీహి వజ్జీసు చారికం పక్కమిస్సతీ’తి, హోతి నో తస్మిం సమయే అత్తమనతా హోతి సోమనస్సం – ‘ఆసన్నే నో భగవా భవిస్సతీ’తి. యదా పన మయం, భన్తే, భగవన్తం సుణామ – ‘కాసీహి వజ్జీసు చారికం పక్కన్తో’తి, హోతి నో తస్మిం సమయే అత్తమనతా హోతి సోమనస్సం – ‘ఆసన్నే నో భగవా’’’తి.

‘‘యదా పన మయం, భన్తే, భగవన్తం సుణామ – ‘వజ్జీహి మల్లేసు చారికం పక్కమిస్సతీ’తి, హోతి నో తస్మిం సమయే అత్తమనతా హోతి సోమనస్సం – ‘ఆసన్నే నో భగవా భవిస్సతీ’తి. యదా పన మయం, భన్తే, భగవన్తం సుణామ – ‘వజ్జీహి మల్లేసు చారికం పక్కన్తో’తి, హోతి నో తస్మిం సమయే అత్తమనతా హోతి సోమనస్సం – ‘ఆసన్నే నో భగవా’’’తి.

‘‘యదా పన మయం, భన్తే, భగవన్తం సుణామ – ‘మల్లేహి కోసలే చారికం పక్కమిస్సతీ’తి, హోతి నో తస్మిం సమయే అత్తమనతా హోతి సోమనస్సం – ‘ఆసన్నే నో భగవా భవిస్సతీ’తి. యదా పన మయం, భన్తే, భగవన్తం సుణామ – ‘మల్లేహి కోసలే చారికం పక్కన్తో’తి, హోతి నో తస్మిం సమయే అత్తమనతా హోతి సోమనస్సం – ‘ఆసన్నే నో భగవా’’’తి.

‘‘యదా పన మయం, భన్తే, భగవన్తం సుణామ – ‘కోసలేహి సావత్థిం చారికం పక్కమిస్సతీ’తి, హోతి నో తస్మిం సమయే అత్తమనతా హోతి సోమనస్సం – ‘ఆసన్నే నో భగవా భవిస్సతీ’తి. యదా పన మయం, భన్తే, భగవన్తం సుణామ – ‘సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే’తి, హోతి అనప్పకా నో తస్మిం సమయే అత్తమనతా హోతి అనప్పకం సోమనస్సం – ‘ఆసన్నే నో భగవా’’’తి.

‘‘తస్మాతిహ, థపతయో, సమ్బాధో ఘరావాసో రజాపథో, అబ్భోకాసో పబ్బజ్జా. అలఞ్చ పన వో, థపతయో, అప్పమాదాయా’’తి. ‘‘అత్థి ఖో నో, భన్తే, ఏతమ్హా సమ్బాధా అఞ్ఞో సమ్బాధో సమ్బాధతరో చేవ సమ్బాధసఙ్ఖాతతరో చా’’తి. ‘‘కతమో పన వో, థపతయో, ఏతమ్హా సమ్బాధా అఞ్ఞో సమ్బాధో సమ్బాధతరో చేవ సమ్బాధసఙ్ఖాతతరో చా’’తి?

‘‘ఇధ మయం, భన్తే, యదా రాజా పసేనది కోసలో ఉయ్యానభూమిం నియ్యాతుకామో హోతి, యే తే రఞ్ఞో పసేనదిస్స కోసలస్స నాగా ఓపవయ్హా తే కప్పేత్వా, యా తా రఞ్ఞో పసేనదిస్స కోసలస్స పజాపతియో పియా మనాపా తా ఏకం పురతో ఏకం పచ్ఛతో నిసీదాపేమ. తాసం ఖో పన, భన్తే, భగినీనం ఏవరూపో గన్ధో హోతి, సేయ్యథాపి నామ గన్ధకరణ్డకస్స తావదేవ వివరియమానస్స, యథా తం రాజకఞ్ఞానం గన్ధేన విభూసితానం. తాసం ఖో పన, భన్తే, భగినీనం ఏవరూపో కాయసమ్ఫస్సో హోతి, సేయ్యథాపి నామ తూలపిచునో వా కప్పాసపిచునో వా, యథా తం రాజకఞ్ఞానం సుఖేధితానం. తస్మిం ఖో పన, భన్తే, సమయే నాగోపి రక్ఖితబ్బో హోతి, తాపి భగినియో రక్ఖితబ్బా హోన్తి, అత్తాపి రక్ఖితబ్బో హోతి. న ఖో పన మయం, భన్తే, అభిజానామ తాసు భగినీసు పాపకం చిత్తం ఉప్పాదేతా. అయం ఖో నో, భన్తే, ఏతమ్హా సమ్బాధా అఞ్ఞో సమ్బాధో సమ్బాధతరో చేవ సమ్బాధసఙ్ఖాతతరో చా’’తి.

‘‘తస్మాతిహ, థపతయో, సమ్బాధో ఘరావాసో రజాపథో, అబ్భోకాసో పబ్బజ్జా. అలఞ్చ పన వో, థపతయో, అప్పమాదాయ. చతూహి ఖో, థపతయో, ధమ్మేహి సమన్నాగతో అరియసావకో సోతాపన్నో హోతి అవినిపాతధమ్మో నియతో సమ్బోధిపరాయణో.

‘‘కతమేహి చతూహి? ఇధ, థపతయో, అరియసావకో బుద్ధే అవేచ్చప్పసాదేన సమన్నాగతో హోతి – ఇతిపి సో భగవా…పే… సత్థా దేవమనుస్సానం బుద్ధో భగవాతి. ధమ్మే…పే… సఙ్ఘే…పే… విగతమలమచ్ఛేరేన చేతసా అజ్ఝాగారం వసతి ముత్తచాగో పయతపాణి వోస్సగ్గరతో యాచయోగో దానసంవిభాగరతో. ఇమేహి ఖో, థపతయో, చతూహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో అరియసావకో సోతాపన్నో హోతి అవినిపాతధమ్మో నియతో సమ్బోధిపరాయణో.

‘‘తుమ్హే ఖో, థపతయో, బుద్ధే అవేచ్చప్పసాదేన సమన్నాగతా – ఇతిపి సో భగవా…పే… సత్థా దేవమనుస్సానం బుద్ధో భగవాతి. ధమ్మే…పే… సఙ్ఘే…పే… యం ఖో పన కిఞ్చి కులే దేయ్యధమ్మం సబ్బం తం అప్పటివిభత్తం సీలవన్తేహి కల్యాణధమ్మేహి. తం కిం మఞ్ఞథ, థపతయో, కతివిధా తే కోసలేసు మనుస్సా యే తుమ్హాకం సమసమా, యదిదం – దానసంవిభాగే’’తి? ‘‘లాభా నో, భన్తే, సులద్ధం నో, భన్తే! యేసం నో భగవా ఏవం పజానాతీ’’తి. ఛట్ఠం.