౭. వేళుద్వారేయ్యసుత్తం

౧౦౦౩. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా కోసలేసు చారికం చరమానో మహతా భిక్ఖుసఙ్ఘేన సద్ధిం యేన వేళుద్వారం నామ కోసలానం బ్రాహ్మణగామో తదవసరి. అస్సోసుం ఖో తే వేళుద్వారేయ్యకా బ్రాహ్మణగహపతికా – ‘‘సమణో ఖలు, భో, గోతమో సక్యపుత్తో సక్యకులా పబ్బజితో కోసలేసు చారికం చరమానో మహతా భిక్ఖుసఙ్ఘేన సద్ధిం వేళుద్వారం అనుప్పత్తో. తం ఖో పన భవన్తం గోతమం ఏవం కల్యాణో కిత్తిసద్దో అబ్భుగ్గతో – ‘ఇతిపి సో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో విజ్జాచరణసమ్పన్నో సుగతో లోకవిదూ అనుత్తరో పురిసదమ్మసారథి సత్థా దేవమనుస్సానం బుద్ధో భగవా [భగవాతి (సీ. స్యా. కం. పీ.)]. సో ఇమం లోకం సదేవకం సమారకం సబ్రహ్మకం సస్సమణబ్రాహ్మణిం పజం సదేవమనుస్సం సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా పవేదేతి. సో ధమ్మం దేసేతి ఆదికల్యాణం మజ్ఝేకల్యాణం పరియోసానకల్యాణం సాత్థం సబ్యఞ్జనం, కేవలపరిపుణ్ణం పరిసుద్ధం బ్రహ్మచరియం పకాసేతి’. సాధు ఖో పన తథారూపానం అరహతం దస్సనం హోతీ’’తి.

అథ ఖో తే వేళుద్వారేయ్యకా బ్రాహ్మణగహపతికా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా అప్పేకచ్చే భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. అప్పేకచ్చే భగవతా సద్ధిం సమ్మోదింసు; సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. అప్పేకచ్చే యేన భగవా తేనఞ్జలిం పణామేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. అప్పేకచ్చే భగవతో సన్తికే నామగోత్తం సావేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. అప్పేకచ్చే తుణ్హీభూతా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో తే వేళుద్వారేయ్యకా బ్రాహ్మణగహపతికా భగవన్తం ఏతదవోచుం – ‘‘మయం, భో గోతమ, ఏవంకామా ఏవంఛన్దా ఏవంఅధిప్పాయా – పుత్తసమ్బాధసయనం అజ్ఝావసేయ్యామ, కాసికచన్దనం పచ్చనుభవేయ్యామ, మాలాగన్ధవిలేపనం ధారేయ్యామ, జాతరూపరజతం సాదియేయ్యామ, కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జేయ్యామ. తేసం నో భవం గోతమో అమ్హాకం ఏవంకామానం ఏవంఛన్దానం ఏవంఅధిప్పాయానం తథా ధమ్మం దేసేతు యథా మయం పుత్తసమ్బాధసయనం అజ్ఝావసేయ్యామ…పే… సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జేయ్యామా’’తి.

‘‘అత్తూపనాయికం వో, గహపతయో, ధమ్మపరియాయం దేసేస్సామి. తం సుణాథ, సాధుకం మనసి కరోథ; భాసిస్సామీ’’తి. ‘‘ఏవం, భో’’తి ఖో తే వేళుద్వారేయ్యకా బ్రాహ్మణగహపతికా భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ –

‘‘కతమో చ, గహపతయో, అత్తుపనాయికో ధమ్మపరియాయో? ఇధ, గహపతయో, అరియసావకో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘అహం ఖోస్మి జీవితుకామో అమరితుకామో సుఖకామో దుక్ఖప్పటికూలో. యో ఖో మం జీవితుకామం అమరితుకామం సుఖకామం దుక్ఖప్పటికూలం జీవితా వోరోపేయ్య, న మేతం అస్స పియం మనాపం. అహఞ్చేవ ఖో పన పరం జీవితుకామం అమరితుకామం సుఖకామం దుక్ఖప్పటికూలం జీవితా వోరోపేయ్యం, పరస్సపి తం అస్స అప్పియం అమనాపం. యో ఖో మ్యాయం ధమ్మో అప్పియో అమనాపో, పరస్స పేసో ధమ్మో అప్పియో అమనాపో. యో ఖో మ్యాయం ధమ్మో అప్పియో అమనాపో, కథాహం పరం తేన సంయోజేయ్య’న్తి! సో ఇతి పటిసఙ్ఖాయ అత్తనా చ పాణాతిపాతా పటివిరతో హోతి, పరఞ్చ పాణాతిపాతా వేరమణియా సమాదపేతి, పాణాతిపాతా వేరమణియా చ వణ్ణం భాసతి. ఏవమస్సాయం కాయసమాచారో తికోటిపరిసుద్ధో హోతి.

‘‘పున చపరం, గహపతయో, అరియసావకో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘యో ఖో మే అదిన్నం థేయ్యసఙ్ఖాతం ఆదియేయ్య, న మేతం అస్స పియం మనాపం. అహఞ్చేవ ఖో పన పరస్స అదిన్నం థేయ్యసఙ్ఖాతం ఆదియేయ్యం, పరస్సపి తం అస్స అప్పియం అమనాపం. యో ఖో మ్యాయం ధమ్మో అప్పియో అమనాపో, పరస్స పేసో ధమ్మో అప్పియో అమనాపో. యో ఖో మ్యాయం ధమ్మో అప్పియో అమనాపో, కథాహం పరం తేన సంయోజేయ్య’న్తి! సో ఇతి పటిసఙ్ఖాయ అత్తనా చ అదిన్నాదానా పటివిరతో హోతి, పరఞ్చ అదిన్నాదానా వేరమణియా సమాదపేతి, అదిన్నాదానా వేరమణియా చ వణ్ణం భాసతి. ఏవమస్సాయం కాయసమాచారో తికోటిపరిసుద్ధో హోతి.

‘‘పున చపరం, గహపతయో, అరియసావకో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘యో ఖో మే దారేసు చారిత్తం ఆపజ్జేయ్య, న మేతం అస్స పియం మనాపం. అహఞ్చేవ ఖో పన పరస్స దారేసు చారిత్తం ఆపజ్జేయ్యం, పరస్సపి తం అస్స అప్పియం అమనాపం. యో ఖో మ్యాయం ధమ్మో అప్పియో అమనాపో, పరస్స పేసో ధమ్మో అప్పియో అమనాపో. యో ఖో మ్యాయం ధమ్మో అప్పియో అమనాపో, కథాహం పరం తేన సంయోజేయ్య’న్తి! సో ఇతి పటిసఙ్ఖాయ అత్తనా చ కామేసుమిచ్ఛాచారా పటివిరతో హోతి, పరఞ్చ కామేసుమిచ్ఛాచారా వేరమణియా సమాదపేతి, కామేసుమిచ్ఛాచారా వేరమణియా చ వణ్ణం భాసతి. ఏవమస్సాయం కాయసమాచారో తికోటిపరిసుద్ధో హోతి.

‘‘పున చపరం, గహపతయో, అరియసావకో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘యో ఖో మే ముసావాదేన అత్థం భఞ్జేయ్య, న మేతం అస్స పియం మనాపం. అహఞ్చేవ ఖో పన పరస్స ముసావాదేన అత్థం భఞ్జేయ్యం, పరస్సపి తం అస్స అప్పియం అమనాపం. యో ఖో మ్యాయం ధమ్మో అప్పియో అమనాపో, పరస్స పేసో ధమ్మో అప్పియో అమనాపో. యో ఖో మ్యాయం ధమ్మో అప్పియో అమనాపో, కథాహం పరం తేన సంయోజేయ్య’న్తి! సో ఇతి పటిసఙ్ఖాయ అత్తనా చ ముసావాదా పటివిరతో హోతి, పరఞ్చ ముసావాదా వేరమణియా సమాదపేతి, ముసావాదా వేరమణియా చ వణ్ణం భాసతి. ఏవమస్సాయం వచీసమాచారో తికోటిపరిసుద్ధో హోతి.

‘‘పున చపరం, గహపతయో, అరియసావకో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – యో ఖో మం పిసుణాయ వాచాయ మిత్తే భిన్దేయ్య [మిత్తేహి భేదేయ్య (స్యా. కం. పీ. క.)], న మేతం అస్స పియం మనాపం. అహఞ్చేవ ఖో పన పరం పిసుణాయ వాచాయ మిత్తే భిన్దేయ్యం, పరస్సపి తం అస్స అప్పియం అమనాపం…పే… ఏవమస్సాయం వచీసమాచారో తికోటిపరిసుద్ధో హోతి.

‘‘పున చపరం, గహపతయో, అరియసావకో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – యో ఖో మం ఫరుసాయ వాచాయ సముదాచరేయ్య, న మేతం అస్స పియం మనాపం. అహఞ్చేవ ఖో పన పరం ఫరుసాయ వాచాయ సముదాచరేయ్యం, పరస్సపి తం అస్స అప్పియం అమనాపం. యో ఖో మ్యాయం ధమ్మో…పే… ఏవమస్సాయం వచీసమాచారో తికోటిపరిసుద్ధో హోతి.

‘‘పున చపరం, గహపతయో, అరియసావకో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘యో ఖో మం సమ్ఫభాసేన సమ్ఫప్పలాపభాసేన సముదాచరేయ్య, న మేతం అస్స పియం మనాపం. అహఞ్చేవ ఖో పన పరం సమ్ఫభాసేన సమ్ఫప్పలాపభాసేన సముదాచరేయ్యం, పరస్సపి తం అస్స అప్పియం అమనాపం. యో ఖో మ్యాయం ధమ్మో అప్పియో అమనాపో, పరస్స పేసో ధమ్మో అప్పియో అమనాపో. యో ఖో మ్యాయం ధమ్మో అప్పియో అమనాపో, కథాహం పరం తేన సంయోజేయ్య’న్తి! సో ఇతి పటిసఙ్ఖాయ అత్తనా చ సమ్ఫప్పలాపా పటివిరతో హోతి, పరఞ్చ సమ్ఫప్పలాపా వేరమణియా సమాదపేతి, సమ్ఫప్పలాపా వేరమణియా చ వణ్ణం భాసతి. ఏవమస్సాయం వచీసమాచారో తికోటిపరిసుద్ధో హోతి.

‘‘సో బుద్ధే అవేచ్చప్పసాదేన సమన్నాగతో హోతి – ఇతిపి సో భగవా…పే… సత్థా దేవమనుస్సానం బుద్ధో భగవాతి; ధమ్మే …పే… సఙ్ఘే అవేచ్చప్పసాదేన సమన్నాగతో హోతి సుప్పటిపన్నో భగవతో సావకసఙ్ఘో…పే… అనుత్తరం పుఞ్ఞక్ఖేత్తం లోకస్సాతి. అరియకన్తేహి సీలేహి సమన్నాగతో హోతి అఖణ్డేహి…పే… సమాధిసంవత్తనికేహి. యతో ఖో, గహపతయో, అరియసావకో ఇమేహి సత్తహి సద్ధమ్మేహి [ధమ్మేహి (సీ.)] సమన్నాగతో హోతి ఇమేహి చతూహి ఆకఙ్ఖియేహి ఠానేహి, సో ఆకఙ్ఖమానో అత్తనావ అత్తానం బ్యాకరేయ్య – ‘ఖీణనిరయోమ్హి ఖీణతిరచ్ఛానయోని [ఖీణతిరచ్ఛానయోనియో (సీ. స్యా. కం. పీ.), ఖీణతిరచ్ఛానయోనికో (క.)] ఖీణపేత్తివిసయో ఖీణాపాయదుగ్గతివినిపాతో, సోతాపన్నోహమస్మి అవినిపాతధమ్మో నియతో సమ్బోధిపరాయణో’’’తి.

ఏవం వుత్తే వేళుద్వారేయ్యకా బ్రాహ్మణగహపతికా భగవన్తం ఏతదవోచుం – ‘‘అభిక్కన్తం, భో గోతమ…పే… ఏతే మయం భవన్తం గోతమం సరణం గచ్ఛామ ధమ్మఞ్చ భిక్ఖుసఙ్ఘఞ్చ. ఉపాసకే నో భవం గోతమో ధారేతు అజ్జతగ్గే పాణుపేతే [పాణుపేతం (క.)] సరణం గతే’’తి. సత్తమం.