౧౨. నదీసుత్తం

౧౬౦. ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, గఙ్గా నదీ పాచీననిన్నా పాచీనపోణా పాచీనపబ్భారా. అథ మహాజనకాయో ఆగచ్ఛేయ్య కుద్దాల-పిటకం ఆదాయ – ‘మయం ఇమం గఙ్గం నదిం పచ్ఛానిన్నం కరిస్సామ పచ్ఛాపోణం పచ్ఛాపబ్భార’న్తి. తం కిం మఞ్ఞథ, భిక్ఖవే, అపి ను సో మహాజనకాయో గఙ్గం నదిం పచ్ఛానిన్నం కరేయ్య పచ్ఛాపోణం పచ్ఛాపబ్భార’’న్తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘తం కిస్స హేతు’’? ‘‘గఙ్గా, భన్తే, నదీ పాచీననిన్నా పాచీనపోణా పాచీనపబ్భారా. సా న సుకరా పచ్ఛానిన్నం కాతుం పచ్ఛాపోణం పచ్ఛాపబ్భారం. యావదేవ పన సో మహాజనకాయో కిలమథస్స విఘాతస్స భాగీ అస్సా’’తి. ‘‘ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, భిక్ఖుం అరియం అట్ఠఙ్గికం మగ్గం భావేన్తం అరియం అట్ఠఙ్గికం మగ్గం బహులీకరోన్తం రాజానో వా రాజమహామత్తా వా మిత్తా వా అమచ్చా వా ఞాతీ వా ఞాతిసాలోహితా వా భోగేహి అభిహట్ఠుం పవారేయ్యుం – ‘ఏహమ్భో పురిస, కిం తే ఇమే కాసావా అనుదహన్తి, కిం ముణ్డో కపాలమనుసంచరసి! ఏహి, హీనాయావత్తిత్వా భోగే చ భుఞ్జస్సు, పుఞ్ఞాని చ కరోహీ’తి. సో వత, భిక్ఖవే, భిక్ఖు అరియం అట్ఠఙ్గికం మగ్గం భావేన్తో అరియం అట్ఠఙ్గికం మగ్గం బహులీకరోన్తో సిక్ఖం పచ్చక్ఖాయ హీనాయావత్తిస్సతీతి – నేతం ఠానం విజ్జతి. తం కిస్స హేతు? యఞ్హి తం, భిక్ఖవే, చిత్తం దీఘరత్తం వివేకనిన్నం వివేకపోణం వివేకపబ్భారం తం వత హీనాయావత్తిస్సతీతి – నేతం ఠానం విజ్జతి. కథఞ్చ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు అరియం అట్ఠఙ్గికం మగ్గం భావేతి అరియం అట్ఠఙ్గికం మగ్గం బహులీకరోతి? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సమ్మాదిట్ఠిం భావేతి వివేకనిస్సితం…పే… సమ్మాసమాధిం భావేతి వివేకనిస్సితం విరాగనిస్సితం నిరోధనిస్సితం వోస్సగ్గపరిణామిం…పే… ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు అరియం అట్ఠఙ్గికం మగ్గం భావేతి, అరియం అట్ఠఙ్గికం మగ్గం బహులీకరోతీ’’తి. (యదపి బలకరణీయం, తదపి విత్థారేతబ్బం.) ద్వాదసమం.

బలకరణీయవగ్గో ఛట్ఠో.

తస్సుద్దానం –

బలం బీజఞ్చ నాగో చ, రుక్ఖో కుమ్భేన సూకియా;

ఆకాసేన చ ద్వే మేఘా, నావా ఆగన్తుకా నదీతి.