౭. ఏసనావగ్గో

౧. ఏసనాసుత్తం

౧౬౧. సావత్థినిదానం. ‘‘తిస్సో ఇమా, భిక్ఖవే, ఏసనా. కతమా తిస్సో? కామేసనా, భవేసనా, బ్రహ్మచరియేసనా – ఇమా ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సో ఏసనా. ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సన్నం ఏసనానం అభిఞ్ఞాయ అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో. కతమో అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సమ్మాదిట్ఠిం భావేతి వివేకనిస్సితం…పే… సమ్మాసమాధిం భావేతి వివేకనిస్సితం విరాగనిస్సితం నిరోధనిస్సితం వోస్సగ్గపరిణామిం. ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సన్నం ఏసనానం అభిఞ్ఞాయ అయం అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో’’తి.

‘‘తిస్సో ఇమా ఖో, భిక్ఖవే, ఏసనా. కతమా తిస్సో? కామేసనా, భవేసనా, బ్రహ్మచరియేసనా – ఇమా ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సో ఏసనా. ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సన్నం ఏసనానం అభిఞ్ఞాయ అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో. కతమో అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సమ్మాదిట్ఠిం భావేతి…పే… సమ్మాసమాధిం భావేతి రాగవినయపరియోసానం దోసవినయపరియోసానం మోహవినయపరియోసానం. ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సన్నం ఏసనానం అభిఞ్ఞాయ అయం అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో’’తి.

‘‘తిస్సో ఇమా ఖో, భిక్ఖవే, ఏసనా. కతమా తిస్సో? కామేసనా, భవేసనా, బ్రహ్మచరియేసనా – ఇమా ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సో ఏసనా. ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సన్నం ఏసనానం అభిఞ్ఞాయ అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో. కతమో అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సమ్మాదిట్ఠిం భావేతి…పే… సమ్మాసమాధిం భావేతి అమతోగధం అమతపరాయనం అమతపరియోసానం. ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సన్నం ఏసనానం అభిఞ్ఞాయ అయం అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో’’తి.

‘‘తిస్సో ఇమా ఖో, భిక్ఖవే, ఏసనా. కతమా తిస్సో? కామేసనా, భవేసనా, బ్రహ్మచరియేసనా – ఇమా ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సో ఏసనా. ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సన్నం ఏసనానం అభిఞ్ఞాయ అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో. కతమో అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సమ్మాదిట్ఠిం భావేతి…పే… సమ్మాసమాధిం భావేతి నిబ్బాననిన్నం నిబ్బానపోణం నిబ్బానపబ్భారం. ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సన్నం ఏసనానం అభిఞ్ఞాయ అయం అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో’’తి.

‘‘తిస్సో ఇమా, భిక్ఖవే, ఏసనా. కతమా తిస్సో? కామేసనా, భవేసనా, బ్రహ్మచరియేసనా – ఇమా ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సో ఏసనా. ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సన్నం ఏసనానం పరిఞ్ఞాయ…పే… అయం అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో’’తి. (యదపి అభిఞ్ఞా, తదపి పరిఞ్ఞాయ విత్థారేతబ్బం.)

‘‘తిస్సో ఇమా, భిక్ఖవే, ఏసనా. కతమా తిస్సో? కామేసనా, భవేసనా, బ్రహ్మచరియేసనా – ఇమా ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సో ఏసనా. ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సన్నం ఏసనానం పరిక్ఖయాయ…పే… అయం అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో’’తి. (యదపి అభిఞ్ఞా, తదపి పరిక్ఖయాయ విత్థారేతబ్బం.)

‘‘తిస్సో ఇమా, భిక్ఖవే, ఏసనా. కతమా తిస్సో? కామేసనా, భవేసనా, బ్రహ్మచరియేసనా – ఇమా ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సో ఏసనా. ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సన్నం ఏసనానం పహానాయ అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో. కతమో అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సమ్మాదిట్ఠిం భావేతి…పే… సమ్మాసమాధిం భావేతి వివేకనిస్సితం విరాగనిస్సితం నిరోధనిస్సితం వోస్సగ్గపరిణామిం…పే… ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సన్నం ఏసనానం పహానాయ అయం అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో’’తి. (యదపి అభిఞ్ఞా, తదపి పహానాయ విత్థారేతబ్బం.) పఠమం.

౨. విధాసుత్తం

౧౬౨. ‘‘తిస్సో ఇమా, భిక్ఖవే, విధా. కతమా తిస్సో? ‘సేయ్యోహమస్మీ’తి విధా, ‘సదిసోహమస్మీ’తి విధా, ‘హీనోహమస్మీ’తి విధా – ఇమా ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సో విధా. ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సన్నం విధానం అభిఞ్ఞాయ పరిఞ్ఞాయ పరిక్ఖయాయ పహానాయ అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో. కతమో అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సమ్మాదిట్ఠిం భావేతి…పే… సమ్మాసమాధిం భావేతి వివేకనిస్సితం విరాగనిస్సితం నిరోధనిస్సితం వోస్సగ్గపరిణామిం…పే… ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే తిస్సన్నం విధానం అభిఞ్ఞాయ పరిఞ్ఞాయ పరిక్ఖయాయ పహానాయ అయం అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో’’తి. (యథా ఏసనా, ఏవం విత్థారేతబ్బం). దుతియం.

౩. ఆసవసుత్తం

౧౬౩. ‘‘తయోమే, భిక్ఖవే, ఆసవా. కతమే తయో? కామాసవో, భవాసవో, అవిజ్జాసవో – ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, తయో ఆసవా. ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, తిణ్ణన్నం ఆసవానం అభిఞ్ఞాయ పరిఞ్ఞాయ పరిక్ఖయాయ పహానాయ…పే… అయం అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో’’తి. తతియం.

౪. భవసుత్తం

౧౬౪. ‘‘తయోమే, భిక్ఖవే, భవా. కతమే తయో? కామభవో, రూపభవో, అరూపభవో – ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, తయో భవా. ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, తిణ్ణన్నం భవానం అభిఞ్ఞాయ పరిఞ్ఞాయ పరిక్ఖయాయ పహానాయ…పే… అయం అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో’’తి. చతుత్థం.

౫. దుక్ఖతాసుత్తం

౧౬౫. ‘‘తిస్సో ఇమా, భిక్ఖవే, దుక్ఖతా. కతమా తిస్సో? దుక్ఖదుక్ఖతా, సఙ్ఖారదుక్ఖతా, విపరిణామదుక్ఖతా – ఇమా ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సో దుక్ఖతా. ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సన్నం దుక్ఖతానం అభిఞ్ఞాయ పరిఞ్ఞాయ పరిక్ఖయాయ పహానాయ…పే… అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో’’తి. పఞ్చమం.

౬. ఖిలసుత్తం

౧౬౬. ‘‘తయోమే, భిక్ఖవే, ఖిలా. కతమే తయో? రాగో ఖిలో, దోసో ఖిలో, మోహో ఖిలో – ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, తయో ఖిలా. ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, తిణ్ణన్నం ఖిలానం అభిఞ్ఞాయ పరిఞ్ఞాయ పరిక్ఖయాయ పహానాయ…పే… అయం అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో’’తి. ఛట్ఠం.

౭. మలసుత్తం

౧౬౭. ‘‘తీణిమాని, భిక్ఖవే, మలాని. కతమాని తీణి? రాగో మలం, దోసో మలం, మోహో మలం – ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, తీణి మలాని. ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, తిణ్ణన్నం మలానం అభిఞ్ఞాయ పరిఞ్ఞాయ పరిక్ఖయాయ పహానాయ…పే… అయం అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో’’తి. సత్తమం.

౮. నీఘసుత్తం

౧౬౮. ‘‘తయోమే, భిక్ఖవే, నీఘా. కతమే తయో? రాగో నీఘో, దోసో నీఘో, మోహో నీఘో – ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, తయో నీఘా. ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, తిణ్ణన్నం నీఘానం అభిఞ్ఞాయ పరిఞ్ఞాయ పరిక్ఖయాయ పహానాయ…పే… అయం అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో’’తి. అట్ఠమం.

౯. వేదనాసుత్తం

౧౬౯. ‘‘తిస్సో ఇమా, భిక్ఖవే, వేదనా. కతమా తిస్సో? సుఖా వేదనా, దుక్ఖా వేదనా, అదుక్ఖమసుఖా వేదనా – ఇమా ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సో వేదనా. ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సన్నం వేదనానం అభిఞ్ఞాయ పరిఞ్ఞాయ పరిక్ఖయాయ పహానాయ…పే… అయం అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో’’తి. నవమం.

౧౦. తణ్హాసుత్తం

౧౭౦. ‘‘తిస్సో ఇమా, భిక్ఖవే, తణ్హా. కతమా తిస్సో? కామతణ్హా, భవతణ్హా, విభవతణ్హా – ఇమా ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సో తణ్హా. ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సన్నం తణ్హానం అభిఞ్ఞాయ పరిఞ్ఞాయ పరిక్ఖయాయ పహానాయ…పే… అయం అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో. కతమో అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సమ్మాదిట్ఠిం భావేతి వివేకనిస్సితం విరాగనిస్సితం నిరోధనిస్సితం వోస్సగ్గపరిణామిం…పే… సమ్మాసమాధిం భావేతి వివేకనిస్సితం విరాగనిస్సితం నిరోధనిస్సితం వోస్సగ్గపరిణామిం. ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సన్నం తణ్హానం అభిఞ్ఞాయ పరిఞ్ఞాయ పరిక్ఖయాయ పహానాయ…పే… అయం అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో’’తి. దసమం.

౧౧. తసినాసుత్తం

౧౭౧. ‘‘తిస్సో ఇమా, భిక్ఖవే, తసినా. కతమా తిస్సో? కామతసినా, భవతసినా, విభవతసినా. ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సన్నం తసినానం అభిఞ్ఞాయ పరిఞ్ఞాయ పరిక్ఖయాయ పహానాయ…పే… రాగవినయపరియోసానం దోసవినయపరియోసానం మోహవినయపరియోసానం…పే… అమతోగధం అమతపరాయనం అమతపరియోసానం…పే… నిబ్బాననిన్నం నిబ్బానపోణం నిబ్బానపబ్భారం. ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సన్నం తసినానం అభిఞ్ఞాయ పరిఞ్ఞాయ పరిక్ఖయాయ పహానాయ…పే… అయం అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావేతబ్బో’’తి. ఏకాదసమం.

ఏసనావగ్గో సత్తమో.

తస్సుద్దానం –

ఏసనా విధా ఆసవో, భవో చ దుక్ఖతా ఖిలా;

మలం నీఘో చ వేదనా, ద్వే తణ్హా తసినాయ చాతి.