౧౧. తతియఛఫస్సాయతనసుత్తం
౭౩. ‘‘యో హి కోచి, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఛన్నం ఫస్సాయతనానం సముదయఞ్చ అత్థఙ్గమఞ్చ అస్సాదఞ్చ ఆదీనవఞ్చ నిస్సరణఞ్చ యథాభూతం నప్పజానాతి. అవుసితం తేన బ్రహ్మచరియం, ఆరకా సో ఇమస్మా ధమ్మవినయా’’తి.
ఏవం వుత్తే, అఞ్ఞతరో భిక్ఖు భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఏత్థాహం, భన్తే, అనస్ససం పనస్ససం. అహఞ్హి, భన్తే, ఛన్నం ఫస్సాయతనానం సముదయఞ్చ అత్థఙ్గమఞ్చ అస్సాదఞ్చ ఆదీనవఞ్చ నిస్సరణఞ్చ యథాభూతం నప్పజానామీ’’తి.
‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, భిక్ఖు, చక్ఖు నిచ్చం వా అనిచ్చం వా’’తి?
‘‘అనిచ్చం, భన్తే’’.
‘‘యం పనానిచ్చం దుక్ఖం వా తం సుఖం వా’’తి?
‘‘దుక్ఖం, భన్తే’’.
‘‘యం పనానిచ్చం దుక్ఖం విపరిణామధమ్మం, కల్లం ను తం సమనుపస్సితుం – ‘ఏతం మమ, ఏసోహమస్మి, ఏసో మే అత్తా’’’తి?
‘‘నో హేతం, భన్తే’’.
‘‘సోతం… ఘానం… జివ్హా… కాయో… మనో నిచ్చో వా అనిచ్చో వా’’తి?
‘‘అనిచ్చో, భన్తే’’.
‘‘యం పనానిచ్చం దుక్ఖం వా తం సుఖం వా’’తి?
‘‘దుక్ఖం, భన్తే’’.
‘‘యం పనానిచ్చం దుక్ఖం విపరిణామధమ్మం, కల్లం ను తం సమనుపస్సితుం – ‘ఏతం మమ, ఏసోహమస్మి, ఏసో మే అత్తా’’’తి?
‘‘నో హేతం, భన్తే’’.
‘‘ఏవం పస్సం, భిక్ఖు, సుతవా అరియసావకో చక్ఖుస్మిమ్పి నిబ్బిన్దతి, సోతస్మిమ్పి నిబ్బిన్దతి, ఘానస్మిమ్పి నిబ్బిన్దతి, జివ్హాయపి నిబ్బిన్దతి, కాయస్మిమ్పి నిబ్బిన్దతి, మనస్మిమ్పి నిబ్బిన్దతి. నిబ్బిన్దం విరజ్జతి; విరాగా విముచ్చతి; విముత్తస్మిం విముత్తమితి ఞాణం హోతి. ‘ఖీణా జాతి, వుసితం బ్రహ్మచరియం, కతం కరణీయం, నాపరం ఇత్థత్తాయా’తి పజానాతీ’’తి. ఏకాదసమం.
మిగజాలవగ్గో సత్తమో.
తస్సుద్దానం –
మిగజాలేన ద్వే వుత్తా, చత్తారో చ సమిద్ధినా;
ఉపసేనో ఉపవాణో, ఛఫస్సాయతనికా తయోతి.