౧౦. దుతియసబ్బుపాదానపరియాదానసుత్తం

౬౨. ‘‘సబ్బుపాదానపరియాదానాయ వో, భిక్ఖవే, ధమ్మం దేసేస్సామి. తం సుణాథ. కతమో చ, భిక్ఖవే, సబ్బుపాదానపరియాదానాయ ధమ్మో’’?

‘‘తం కిం మఞ్ఞథ, భిక్ఖవే, చక్ఖు నిచ్చం వా అనిచ్చం వా’’తి?

‘‘అనిచ్చం, భన్తే’’.

‘‘యం పనానిచ్చం దుక్ఖం వా తం సుఖం వా’’తి?

‘‘దుక్ఖం, భన్తే’’.

‘‘యం పనానిచ్చం దుక్ఖం విపరిణామధమ్మం, కల్లం ను తం సమనుపస్సితుం – ‘ఏతం మమ, ఏసోహమస్మి, ఏసో మే అత్తా’’’తి?

‘‘నో హేతం, భన్తే’’.

‘‘రూపా…పే… చక్ఖువిఞ్ఞాణం నిచ్చం వా అనిచ్చం వా’’తి?

‘‘అనిచ్చం, భన్తే’’…పే….

‘‘చక్ఖుసమ్ఫస్సో నిచ్చో వా అనిచ్చో వా’’తి?

‘‘అనిచ్చో, భన్తే’’…పే….

‘‘యమ్పిదం చక్ఖుసమ్ఫస్సపచ్చయా ఉప్పజ్జతి వేదయితం సుఖం వా దుక్ఖం వా అదుక్ఖమసుఖం వా తమ్పి నిచ్చం వా అనిచ్చం వా’’తి?

‘‘అనిచ్చం, భన్తే’’…పే….

‘‘సోతం… ఘానం… జివ్హా… కాయో… మనో… ధమ్మా… మనోవిఞ్ఞాణం… మనోసమ్ఫస్సో… యమ్పిదం మనోసమ్ఫస్సపచ్చయా ఉప్పజ్జతి వేదయితం సుఖం వా దుక్ఖం వా అదుక్ఖమసుఖం వా, తమ్పి నిచ్చం వా అనిచ్చం వా’’తి?

‘‘అనిచ్చం, భన్తే’’.

‘‘యం పనానిచ్చం దుక్ఖం వా తం సుఖం వా’’తి?

‘‘దుక్ఖం, భన్తే’’.

‘‘యం పనానిచ్చం దుక్ఖం విపరిణామధమ్మం, కల్లం ను తం సమనుపస్సితుం – ‘ఏతం మమ, ఏసోహమస్మి, ఏసో మే అత్తా’’’తి?

‘‘నో హేతం, భన్తే’’.

‘‘ఏవం పస్సం, భిక్ఖవే, సుతవా అరియసావకో చక్ఖుస్మిమ్పి నిబ్బిన్దతి, రూపేసుపి నిబ్బిన్దతి, చక్ఖువిఞ్ఞాణేపి నిబ్బిన్దతి, చక్ఖుసమ్ఫస్సేపి నిబ్బిన్దతి. యమ్పిదం చక్ఖుసమ్ఫస్సపచ్చయా ఉప్పజ్జతి వేదయితం సుఖం వా దుక్ఖం వా అదుక్ఖమసుఖం వా తస్మిమ్పి నిబ్బిన్దతి…పే… జివ్హాయపి నిబ్బిన్దతి, రసేసుపి నిబ్బిన్దతి, జివ్హావిఞ్ఞాణేపి నిబ్బిన్దతి, జివ్హాసమ్ఫస్సేపి నిబ్బిన్దతి, యమ్పిదం జివ్హాసమ్ఫస్సపచ్చయా ఉప్పజ్జతి…పే… మనస్మిమ్పి నిబ్బిన్దతి, ధమ్మేసుపి నిబ్బిన్దతి, మనోవిఞ్ఞాణేపి నిబ్బిన్దతి, మనోసమ్ఫస్సేపి నిబ్బిన్దతి. యమ్పిదం మనోసమ్ఫస్సపచ్చయా ఉప్పజ్జతి వేదయితం సుఖం వా దుక్ఖం వా అదుక్ఖమసుఖం వా తస్మిమ్పి నిబ్బిన్దతి. నిబ్బిన్దం విరజ్జతి; విరాగా విముచ్చతి; విముత్తస్మిం విముత్తమితి ఞాణం హోతి. ‘ఖీణా జాతి, వుసితం బ్రహ్మచరియం, కతం కరణీయం, నాపరం ఇత్థత్తాయా’తి పజానాతి. అయం ఖో, భిక్ఖవే, సబ్బుపాదానపరియాదానాయ ధమ్మో’’తి. దసమం.

అవిజ్జావగ్గో ఛట్ఠో.

తస్సుద్దానం –

అవిజ్జా సంయోజనా ద్వే, ఆసవేన దువే వుత్తా;

అనుసయా అపరే ద్వే, పరిఞ్ఞా ద్వే పరియాదిన్నం;

వగ్గో తేన పవుచ్చతీతి.