౩. కుమ్మోపమసుత్తం

౨౪౦. ‘‘భూతపుబ్బం, భిక్ఖవే, కుమ్మో కచ్ఛపో సాయన్హసమయం అనునదీతీరే గోచరపసుతో అహోసి. సిఙ్గాలోపి [సిగాలోపి (సీ. స్యా. కం. పీ.)] ఖో, భిక్ఖవే, సాయన్హసమయం అనునదీతీరే గోచరపసుతో అహోసి. అద్దసా ఖో, భిక్ఖవే, కుమ్మో కచ్ఛపో సిఙ్గాలం దూరతోవ గోచరపసుతం. దిస్వాన సోణ్డిపఞ్చమాని అఙ్గాని సకే కపాలే సమోదహిత్వా అప్పోస్సుక్కో తుణ్హీభూతో సఙ్కసాయతి. సిఙ్గాలోపి ఖో, భిక్ఖవే, అద్దస కుమ్మం కచ్ఛపం దూరతోవ గోచరపసుతం. దిస్వాన యేన కుమ్మో కచ్ఛపో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా కుమ్మం కచ్ఛపం పచ్చుపట్ఠితో అహోసి – ‘యదాయం కుమ్మో కచ్ఛపో సోణ్డిపఞ్చమానం అఙ్గానం అఞ్ఞతరం వా అఞ్ఞతరం వా అఙ్గం అభినిన్నామేస్సతి, తత్థేవ నం గహేత్వా ఉద్దాలిత్వా ఖాదిస్సామీ’తి. యదా ఖో, భిక్ఖవే, కుమ్మో కచ్ఛపో సోణ్డిపఞ్చమానం అఙ్గానం అఞ్ఞతరం వా అఞ్ఞతరం వా అఙ్గం న అభినిన్నామి, అథ సిఙ్గాలో కుమ్మమ్హా నిబ్బిజ్జ పక్కామి, ఓతారం అలభమానో.

‘‘ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, తుమ్హేపి మారో పాపిమా సతతం సమితం పచ్చుపట్ఠితో – ‘అప్పేవ నామాహం ఇమేసం చక్ఖుతో వా ఓతారం లభేయ్యం…పే… జివ్హాతో వా ఓతారం లభేయ్యం…పే… మనతో వా ఓతారం లభేయ్య’న్తి. తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ఇన్ద్రియేసు గుత్తద్వారా విహరథ. చక్ఖునా రూపం దిస్వా మా నిమిత్తగ్గాహినో అహువత్థ, మా అనుబ్యఞ్జనగ్గాహినో. యత్వాధికరణమేనం చక్ఖున్ద్రియం అసంవుతం విహరన్తం అభిజ్ఝాదోమనస్సా పాపకా అకుసలా ధమ్మా అన్వాస్సవేయ్యుం, తస్స సంవరాయ పటిపజ్జథ, రక్ఖథ చక్ఖున్ద్రియం, చక్ఖున్ద్రియే సంవరం ఆపజ్జథ. సోతేన సద్దం సుత్వా… ఘానేన గన్ధం ఘాయిత్వా… జివ్హాయ రసం సాయిత్వా… కాయేన ఫోట్ఠబ్బం ఫుసిత్వా… మనసా ధమ్మం విఞ్ఞాయ మా నిమిత్తగ్గాహినో అహువత్థ, మా అనుబ్యఞ్జనగ్గాహినో. యత్వాధికరణమేనం మనిన్ద్రియం అసంవుతం విహరన్తం అభిజ్ఝాదోమనస్సా పాపకా అకుసలా ధమ్మా అన్వాస్సవేయ్యుం, తస్స సంవరాయ పటిపజ్జథ, రక్ఖథ మనిన్ద్రియం, మనిన్ద్రియే సంవరం ఆపజ్జథ. యతో తుమ్హే, భిక్ఖవే, ఇన్ద్రియేసు గుత్తద్వారా విహరిస్సథ, అథ తుమ్హేహిపి మారో పాపిమా నిబ్బిజ్జ పక్కమిస్సతి, ఓతారం అలభమానో – కుమ్మమ్హావ సిఙ్గాలో’’తి.

‘‘కుమ్మో అఙ్గాని సకే కపాలే,

సమోదహం భిక్ఖు మనోవితక్కే;

అనిస్సితో అఞ్ఞమహేఠయానో,

పరినిబ్బుతో నూపవదేయ్య కఞ్చీ’’తి. తతియం;