౧. అదన్తఅగుత్తసుత్తం

౯౪. సావత్థినిదానం. ‘‘ఛయిమే, భిక్ఖవే, ఫస్సాయతనా అదన్తా అగుత్తా అరక్ఖితా అసంవుతా దుక్ఖాధివాహా హోన్తి. కతమే ఛ? చక్ఖు, భిక్ఖవే, ఫస్సాయతనం అదన్తం అగుత్తం అరక్ఖితం అసంవుతం దుక్ఖాధివాహం హోతి…పే… జివ్హా, భిక్ఖవే, ఫస్సాయతనం అదన్తం అగుత్తం అరక్ఖితం అసంవుతం దుక్ఖాధివాహం హోతి…పే… మనో, భిక్ఖవే, ఫస్సాయతనం అదన్తం అగుత్తం అరక్ఖితం అసంవుతం దుక్ఖాధివాహం హోతి. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, ఛ ఫస్సాయతనా అదన్తా అగుత్తా అరక్ఖితా అసంవుతా దుక్ఖాధివాహా హోన్తి’’.

‘‘ఛయిమే, భిక్ఖవే, ఫస్సాయతనా సుదన్తా సుగుత్తా సురక్ఖితా సుసంవుతా సుఖాధివాహా హోన్తి. కతమే ఛ? చక్ఖు, భిక్ఖవే, ఫస్సాయతనం సుదన్తం సుగుత్తం సురక్ఖితం సుసంవుతం సుఖాధివాహం హోతి…పే… జివ్హా, భిక్ఖవే, ఫస్సాయతనం సుదన్తం సుగుత్తం సురక్ఖితం సుసంవుతం సుఖాధివాహం హోతి…పే… మనో, భిక్ఖవే, ఫస్సాయతనం సుదన్తం సుగుత్తం సురక్ఖితం సుసంవుతం సుఖాధివాహం హోతి. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, ఛ ఫస్సాయతనా సుదన్తా సుగుత్తా సురక్ఖితా సుసంవుతా సుఖాధివాహా హోన్తీ’’తి. ఇదమవోచ భగవా…పే… ఏతదవోచ సత్థా –

‘‘సళేవ [ఛళేవ (క.)] ఫస్సాయతనాని భిక్ఖవో,

అసంవుతో యత్థ దుక్ఖం నిగచ్ఛతి;

తేసఞ్చ యే సంవరణం అవేదిసుం,

సద్ధాదుతియా విహరన్తానవస్సుతా.

‘‘దిస్వాన రూపాని మనోరమాని,

అథోపి దిస్వాన అమనోరమాని;

మనోరమే రాగపథం వినోదయే,

న చాప్పియం మేతి మనం పదోసయే.

‘‘సద్దఞ్చ సుత్వా దుభయం పియాప్పియం,

పియమ్హి సద్దే న సముచ్ఛితో సియా;

అథోప్పియే దోసగతం వినోదయే,

న చాప్పియం మేతి మనం పదోసయే.

‘‘గన్ధఞ్చ ఘత్వా సురభిం మనోరమం,

అథోపి ఘత్వా అసుచిం అకన్తియం;

అకన్తియస్మిం పటిఘం వినోదయే,

ఛన్దానునీతో న చ కన్తియే సియా.

‘‘రసఞ్చ భోత్వాన అసాదితఞ్చ సాదుం,

అథోపి భోత్వాన అసాదుమేకదా;

సాదుం రసం నాజ్ఝోసాయ భుఞ్జే,

విరోధమాసాదుసు నోపదంసయే.

‘‘ఫస్సేన ఫుట్ఠో న సుఖేన మజ్జే [మజ్ఝే (స్యా. కం. పీ.)],

దుక్ఖేన ఫుట్ఠోపి న సమ్పవేధే;

ఫస్సద్వయం సుఖదుక్ఖే ఉపేక్ఖే,

అనానురుద్ధో అవిరుద్ధ కేనచి.

‘‘పపఞ్చసఞ్ఞా ఇతరీతరా నరా,

పపఞ్చయన్తా ఉపయన్తి సఞ్ఞినో;

మనోమయం గేహసితఞ్చ సబ్బం,

పనుజ్జ నేక్ఖమ్మసితం ఇరీయతి.

‘‘ఏవం మనో ఛస్సు యదా సుభావితో,

ఫుట్ఠస్స చిత్తం న వికమ్పతే క్వచి;

తే రాగదోసే అభిభుయ్య భిక్ఖవో,

భవత్థ [భవథ (సీ. స్యా. కం.)] జాతిమరణస్స పారగా’’తి. పఠమం;