౨. మాలుక్యపుత్తసుత్తం

౯౫. అథ ఖో ఆయస్మా మాలుక్యపుత్తో [మాలుఙ్క్యపుత్తో (సీ.)] యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి…పే… ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా మాలుక్యపుత్తో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘సాధు మే, భన్తే, భగవా సంఖిత్తేన ధమ్మం దేసేతు, యమహం భగవతో ధమ్మం సుత్వా ఏకో వూపకట్ఠో అప్పమత్తో ఆతాపీ పహితత్తో విహరేయ్య’’న్తి.

‘‘ఏత్థ దాని, మాలుక్యపుత్త, కిం దహరే భిక్ఖూ వక్ఖామ! యత్ర హి నామ త్వం, భిక్ఖు, జిణ్ణో వుద్ధో మహల్లకో అద్ధగతో వయోఅనుప్పత్తో సంఖిత్తేన ఓవాదం యాచసీ’’తి.

‘‘కిఞ్చాపాహం, భన్తే, జిణ్ణో వుద్ధో మహల్లకో అద్ధగతో వయోఅనుప్పత్తో. దేసేతు మే, భన్తే, భగవా సంఖిత్తేన ధమ్మం, దేసేతు సుగతో సంఖిత్తేన ధమ్మం, అప్పేవ నామాహం భగవతో భాసితస్స అత్థం ఆజానేయ్యం. అప్పేవ నామాహం భగవతో భాసితస్స దాయాదో అస్స’’న్తి.

‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, మాలుక్యపుత్త, యే తే చక్ఖువిఞ్ఞేయ్యా రూపా అదిట్ఠా అదిట్ఠపుబ్బా, న చ పస్ససి, న చ తే హోతి పస్సేయ్యన్తి? అత్థి తే తత్థ ఛన్దో వా రాగో వా పేమం వా’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’.

‘‘యే తే సోతవిఞ్ఞేయ్యా సద్దా అస్సుతా అస్సుతపుబ్బా, న చ సుణాసి, న చ తే హోతి సుణేయ్యన్తి? అత్థి తే తత్థ ఛన్దో వా రాగో వా పేమం వా’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’.

‘‘యే తే ఘానవిఞ్ఞేయ్యా గన్ధా అఘాయితా అఘాయితపుబ్బా, న చ ఘాయసి, న చ తే హోతి ఘాయేయ్యన్తి? అత్థి తే తత్థ ఛన్దో వా రాగో వా పేమం వా’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’.

‘‘యే తే జివ్హావిఞ్ఞేయ్యా రసా అసాయితా అసాయితపుబ్బా, న చ సాయసి, న చ తే హోతి సాయేయ్యన్తి? అత్థి తే తత్థ ఛన్దో వా రాగో వా పేమం వా’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’.

‘‘యే తే కాయవిఞ్ఞేయ్యా ఫోట్ఠబ్బా అసమ్ఫుట్ఠా అసమ్ఫుట్ఠపుబ్బా, న చ ఫుససి, న చ తే హోతి ఫుసేయ్యన్తి? అత్థి తే తత్థ ఛన్దో వా రాగో వా పేమం వా’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’.

‘‘యే తే మనోవిఞ్ఞేయ్యా ధమ్మా అవిఞ్ఞాతా అవిఞ్ఞాతపుబ్బా, న చ విజానాసి, న చ తే హోతి విజానేయ్యన్తి? అత్థి తే తత్థ ఛన్దో వా రాగో వా పేమం వా’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’.

‘‘ఏత్థ చ తే, మాలుక్యపుత్త, దిట్ఠసుతముతవిఞ్ఞాతబ్బేసు ధమ్మేసు దిట్ఠే దిట్ఠమత్తం భవిస్సతి, సుతే సుతమత్తం భవిస్సతి, ముతే ముతమత్తం భవిస్సతి, విఞ్ఞాతే విఞ్ఞాతమత్తం భవిస్సతి. యతో ఖో తే, మాలుక్యపుత్త, దిట్ఠసుతముతవిఞ్ఞాతబ్బేసు ధమ్మేసు దిట్ఠే దిట్ఠమత్తం భవిస్సతి, సుతే సుతమత్తం భవిస్సతి, ముతే ముతమత్తం భవిస్సతి, విఞ్ఞాతే విఞ్ఞాతమత్తం భవిస్సతి; తతో త్వం, మాలుక్యపుత్త, న తేన. యతో త్వం, మాలుక్యపుత్త, న తేన; తతో త్వం, మాలుక్యపుత్త, న తత్థ. యతో త్వం, మాలుక్యపుత్త, న తత్థ; తతో త్వం, మాలుక్యపుత్త, నేవిధ, న హురం, న ఉభయమన్తరేన. ఏసేవన్తో దుక్ఖస్సా’’తి.

‘‘ఇమస్స ఖ్వాహం, భన్తే, భగవతా సంఖిత్తేన భాసితస్స విత్థారేన అత్థం ఆజానామి –

‘‘రూపం దిస్వా సతి ముట్ఠా, పియం నిమిత్తం మనసి కరోతో;

సారత్తచిత్తో వేదేతి, తఞ్చ అజ్ఝోస [అజ్ఝోసాయ (సీ.)] తిట్ఠతి.

‘‘తస్స వడ్ఢన్తి వేదనా, అనేకా రూపసమ్భవా;

అభిజ్ఝా చ విహేసా చ, చిత్తమస్సూపహఞ్ఞతి;

ఏవం ఆచినతో దుక్ఖం, ఆరా నిబ్బానముచ్చతి.

‘‘సద్దం సుత్వా సతి ముట్ఠా, పియం నిమిత్తం మనసి కరోతో;

సారత్తచిత్తో వేదేతి, తఞ్చ అజ్ఝోస తిట్ఠతి.

‘‘తస్స వడ్ఢన్తి వేదనా, అనేకా సద్దసమ్భవా;

అభిజ్ఝా చ విహేసా చ, చిత్తమస్సూపహఞ్ఞతి;

ఏవం ఆచినతో దుక్ఖం, ఆరా నిబ్బానముచ్చతి.

‘‘గన్ధం ఘత్వా సతి ముట్ఠా, పియం నిమిత్తం మనసి కరోతో;

సారత్తచిత్తో వేదేతి, తఞ్చ అజ్ఝోస తిట్ఠతి.

‘‘తస్స వడ్ఢన్తి వేదనా, అనేకా గన్ధసమ్భవా;

అభిజ్ఝా చ విహేసా చ, చిత్తమస్సూపహఞ్ఞతి;

ఏవం ఆచినతో దుక్ఖం, ఆరా నిబ్బానముచ్చతి.

‘‘రసం భోత్వా సతి ముట్ఠా, పియం నిమిత్తం మనసి కరోతో;

సారత్తచిత్తో వేదేతి, తఞ్చ అజ్ఝోస తిట్ఠతి.

‘‘తస్స వడ్ఢన్తి వేదనా, అనేకా రససమ్భవా;

అభిజ్ఝా చ విహేసా చ, చిత్తమస్సూపహఞ్ఞతి;

ఏవం ఆచినతో దుక్ఖం, ఆరా నిబ్బానముచ్చతి.

‘‘ఫస్సం ఫుస్స సతి ముట్ఠా, పియం నిమిత్తం మనసి కరోతో;

సారత్తచిత్తో వేదేతి, తఞ్చ అజ్ఝోస తిట్ఠతి.

‘‘తస్స వడ్ఢన్తి వేదనా, అనేకా ఫస్ససమ్భవా;

అభిజ్ఝా చ విహేసా చ, చిత్తమస్సూపహఞ్ఞతి;

ఏవం ఆచినతో దుక్ఖం, ఆరా నిబ్బానముచ్చతి.

‘‘ధమ్మం ఞత్వా సతి ముట్ఠా, పియం నిమిత్తం మనసి కరోతో;

సారత్తచిత్తో వేదేతి, తఞ్చ అజ్ఝోస తిట్ఠతి.

‘‘తస్స వడ్ఢన్తి వేదనా, అనేకా ధమ్మసమ్భవా;

అభిజ్ఝా చ విహేసా చ, చిత్తమస్సూపహఞ్ఞతి;

ఏవం ఆచినతో దుక్ఖం, ఆరా నిబ్బానముచ్చతి.

‘‘న సో రజ్జతి రూపేసు, రూపం దిస్వా పటిస్సతో;

విరత్తచిత్తో వేదేతి, తఞ్చ నాజ్ఝోస తిట్ఠతి.

‘‘యథాస్స పస్సతో రూపం, సేవతో చాపి వేదనం;

ఖీయతి నోపచీయతి, ఏవం సో చరతీ సతో;

ఏవం అపచినతో దుక్ఖం, సన్తికే నిబ్బానముచ్చతి.

‘‘న సో రజ్జతి సద్దేసు, సద్దం సుత్వా పటిస్సతో;

విరత్తచిత్తో వేదేతి, తఞ్చ నాజ్ఝోస తిట్ఠతి.

‘‘యథాస్స సుణతో సద్దం, సేవతో చాపి వేదనం;

ఖీయతి నోపచీయతి, ఏవం సో చరతీ సతో;

ఏవం అపచినతో దుక్ఖం, సన్తికే నిబ్బానముచ్చతి.

‘‘న సో రజ్జతి గన్ధేసు, గన్ధం ఘత్వా పటిస్సతో;

విరత్తచిత్తో వేదేతి, తఞ్చ నాజ్ఝోస తిట్ఠతి.

‘‘యథాస్స ఘాయతో గన్ధం, సేవతో చాపి వేదనం;

ఖీయతి నోపచీయతి, ఏవం సో చరతీ సతో;

ఏవం అపచినతో దుక్ఖం, సన్తికే నిబ్బానముచ్చతి.

‘‘న సో రజ్జతి రసేసు, రసం భోత్వా పటిస్సతో;

విరత్తచిత్తో వేదేతి, తఞ్చ నాజ్ఝోస తిట్ఠతి.

‘‘యథాస్స సాయతో రసం, సేవతో చాపి వేదనం;

ఖీయతి నోపచీయతి, ఏవం సో చరతీ సతో;

ఏవం అపచినతో దుక్ఖం, సన్తికే నిబ్బానముచ్చతి.

‘‘న సో రజ్జతి ఫస్సేసు, ఫస్సం ఫుస్స పటిస్సతో;

విరత్తచిత్తో వేదేతి, తఞ్చ నాజ్ఝోస తిట్ఠతి.

‘‘యథాస్స ఫుసతో ఫస్సం, సేవతో చాపి వేదనం;

ఖీయతి నోపచీయతి, ఏవం సో చరతీ సతో;

ఏవం అపచినతో దుక్ఖం, సన్తికే నిబ్బానముచ్చతి.

‘‘న సో రజ్జతి ధమ్మేసు, ధమ్మం ఞత్వా పటిస్సతో;

విరత్తచిత్తో వేదేతి, తఞ్చ నాజ్ఝోస తిట్ఠతి.

‘‘యథాస్స జానతో ధమ్మం, సేవతో చాపి వేదనం;

ఖీయతి నోపచీయతి, ఏవం సో చరతీ సతో;

ఏవం అపచినతో దుక్ఖం, సన్తికే నిబ్బానముచ్చతీ’’తి.

‘‘ఇమస్స ఖ్వాహం, భన్తే, భగవతా సంఖిత్తేన భాసితస్స ఏవం విత్థారేన అత్థం ఆజానామీ’’తి. ‘‘సాధు సాధు, మాలుక్యపుత్త! సాధు ఖో త్వం, మాలుక్యపుత్త, మయా సంఖిత్తేన భాసితస్స విత్థారేన అత్థం ఆజానాసి –

‘‘రూపం దిస్వా సతి ముట్ఠా, పియం నిమిత్తం మనసి కరోతో;

సారత్తచిత్తో వేదేతి, తఞ్చ అజ్ఝోస తిట్ఠతి.

‘‘తస్స వడ్ఢన్తి వేదనా, అనేకా రూపసమ్భవా;

అభిజ్ఝా చ విహేసా చ, చిత్తమస్సూపహఞ్ఞతి;

ఏవం ఆచినతో దుక్ఖం, ఆరా నిబ్బానముచ్చతి.…పే….

‘‘న సో రజ్జతి ధమ్మేసు, ధమ్మం ఞత్వా పటిస్సతో;

విరత్తచిత్తో వేదేతి, తఞ్చ నాజ్ఝోస తిట్ఠతి.

‘‘యథాస్స విజానతో ధమ్మం, సేవతో చాపి వేదనం;

ఖీయతి నోపచీయతి, ఏవం సో చరతీ సతో;

ఏవం అపచినతో దుక్ఖం, సన్తికే నిబ్బానముచ్చతీ’’తి.

‘‘ఇమస్స ఖో, మాలుక్యపుత్త, మయా సంఖిత్తేన భాసితస్స ఏవం విత్థారేన అత్థో దట్ఠబ్బో’’తి.

అథ ఖో ఆయస్మా మాలుక్యపుత్తో భగవతో భాసితం అభినన్దిత్వా అనుమోదిత్వా ఉట్ఠాయాసనా భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పక్కామి. అథ ఖో ఆయస్మా మాలుక్యపుత్తో ఏకో వూపకట్ఠో అప్పమత్తో ఆతాపీ పహితత్తో విహరన్తో నచిరస్సేవ – యస్సత్థాయ కులపుత్తా సమ్మదేవ అగారస్మా అనగారియం పబ్బజన్తి తదనుత్తరం బ్రహ్మచరియపరియోసానం దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహాసి. ‘‘ఖీణా జాతి, వుసితం బ్రహ్మచరియం, కతం కరణీయం, నాపరం ఇత్థత్తాయా’’తి అబ్భఞ్ఞాసి. అఞ్ఞతరో చ పనాయస్మా మాలుక్యపుత్తో అరహతం అహోసీతి. దుతియం.