౧౦. దుతియఅరియసావకసుత్తం

౫౦. సావత్థియం విహరతి…పే… ‘‘న, భిక్ఖవే, సుతవతో అరియసావకస్స ఏవం హోతి – ‘కిం ను ఖో కిస్మిం సతి కిం హోతి, కిస్సుప్పాదా కిం ఉప్పజ్జతి? కిస్మిం సతి సఙ్ఖారా హోన్తి, కిస్మిం సతి విఞ్ఞాణం హోతి, కిస్మిం సతి నామరూపం హోతి, కిస్మిం సతి సళాయతనం హోతి, కిస్మిం సతి ఫస్సో హోతి, కిస్మిం సతి వేదనా హోతి, కిస్మిం సతి తణ్హా హోతి, కిస్మిం సతి ఉపాదానం హోతి, కిస్మిం సతి భవో హోతి, కిస్మిం సతి జాతి హోతి, కిస్మిం సతి జరామరణం హోతీ’’’తి?

‘‘అథ ఖో, భిక్ఖవే, సుతవతో అరియసావకస్స అపరప్పచ్చయా ఞాణమేవేత్థ హోతి – ‘ఇమస్మిం సతి ఇదం హోతి, ఇమస్సుప్పాదా ఇదం ఉప్పజ్జతి. అవిజ్జాయ సతి సఙ్ఖారా హోన్తి; సఙ్ఖారేసు సతి విఞ్ఞాణం హోతి; విఞ్ఞాణే సతి నామరూపం హోతి; నామరూపే సతి సళాయతనం హోతి; సళాయతనే సతి ఫస్సో హోతి; ఫస్సే సతి వేదనా హోతి; వేదనాయ సతి తణ్హా హోతి; తణ్హాయ సతి ఉపాదానం హోతి; ఉపాదానే సతి భవో హోతి; భవే సతి జాతి హోతి; జాతియా సతి జరామరణం హోతీ’తి. సో ఏవం పజానాతి – ‘ఏవమయం లోకో సముదయతీ’’’తి.

‘‘న, భిక్ఖవే, సుతవతో అరియసావకస్స ఏవం హోతి – ‘కిం ను ఖో కిస్మిం అసతి కిం న హోతి, కిస్స నిరోధా కిం నిరుజ్ఝతి? కిస్మిం అసతి సఙ్ఖారా న హోన్తి, కిస్మిం అసతి విఞ్ఞాణం న హోతి, కిస్మిం అసతి నామరూపం న హోతి, కిస్మిం అసతి సళాయతనం న హోతి, కిస్మిం అసతి ఫస్సో న హోతి, కిస్మిం అసతి వేదనా న హోతి, కిస్మిం అసతి తణ్హా న హోతి…పే… ఉపాదానం… భవో… జాతి… కిస్మిం అసతి జరామరణం న హోతీ’’’తి?

‘‘అథ ఖో, భిక్ఖవే, సుతవతో అరియసావకస్స అపరప్పచ్చయా ఞాణమేవేత్థ హోతి – ‘ఇమస్మిం అసతి ఇదం న హోతి, ఇమస్స నిరోధా ఇదం నిరుజ్ఝతి. అవిజ్జాయ అసతి సఙ్ఖారా న హోన్తి; సఙ్ఖారేసు అసతి విఞ్ఞాణం న హోతి; విఞ్ఞాణే అసతి నామరూపం న హోతి; నామరూపే అసతి సళాయతనం న హోతి…పే… జాతియా అసతి జరామరణం న హోతీ’తి. సో ఏవం పజానాతి – ‘ఏవమయం లోకో నిరుజ్ఝతీ’’’తి.

‘‘యతో ఖో, భిక్ఖవే, అరియసావకో ఏవం లోకస్స సముదయఞ్చ అత్థఙ్గమఞ్చ యథాభూతం పజానాతి, అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, అరియసావకో దిట్ఠిసమ్పన్నో ఇతిపి, దస్సనసమ్పన్నో ఇతిపి, ఆగతో ఇమం సద్ధమ్మం ఇతిపి, పస్సతి ఇమం సద్ధమ్మం ఇతిపి, సేక్ఖేన ఞాణేన సమన్నాగతో ఇతిపి, సేక్ఖాయ విజ్జాయ సమన్నాగతో ఇతిపి, ధమ్మసోతం సమాపన్నో ఇతిపి, అరియో నిబ్బేధికపఞ్ఞో ఇతిపి, అమతద్వారం ఆహచ్చ తిట్ఠతి ఇతిపీ’’తి. దసమం.

గహపతివగ్గో పఞ్చమో.

తస్సుద్దానం –

ద్వే పఞ్చవేరభయా వుత్తా, దుక్ఖం లోకో చ ఞాతికం;

అఞ్ఞతరం జాణుస్సోణి చ, లోకాయతికేన అట్ఠమం;

ద్వే అరియసావకా వుత్తా, వగ్గో తేన పవుచ్చతీతి.