౮. కట్ఠహారసుత్తం
౨౦౪. ఏకం సమయం భగవా కోసలేసు విహరతి అఞ్ఞతరస్మిం వనసణ్డే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరస్స భారద్వాజగోత్తస్స బ్రాహ్మణస్స సమ్బహులా అన్తేవాసికా కట్ఠహారకా మాణవకా యేన వనసణ్డో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా అద్దసంసు భగవన్తం తస్మిం వనసణ్డే నిసిన్నం పల్లఙ్కం ఆభుజిత్వా ఉజుం కాయం పణిధాయ పరిముఖం సతిం ఉపట్ఠపేత్వా. దిస్వాన యేన భారద్వాజగోత్తో బ్రాహ్మణో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భారద్వాజగోత్తం బ్రాహ్మణం ఏతదవోచుం – ‘‘యగ్ఘే, భవం జానేయ్యాసి! అసుకస్మిం వనసణ్డే సమణో నిసిన్నో పల్లఙ్కం ఆభుజిత్వా ఉజుం కాయం పణిధాయ పరిముఖం సతిం ఉపట్ఠపేత్వా’’. అథ ఖో భారద్వాజగోత్తో బ్రాహ్మణో తేహి మాణవకేహి సద్ధిం యేన సో వనసణ్డో తేనుపసఙ్కమి. అద్దసా ఖో భగవన్తం తస్మిం వనసణ్డే నిసిన్నం పల్లఙ్కం ఆభుజిత్వా ఉజుం కాయం పణిధాయ పరిముఖం సతిం ఉపట్ఠపేత్వా. దిస్వాన యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –
‘‘గమ్భీరరూపే బహుభేరవే వనే,
సుఞ్ఞం అరఞ్ఞం విజనం విగాహియ;
అనిఞ్జమానేన ఠితేన వగ్గునా,
సుచారురూపం వత భిక్ఖు ఝాయసి.
‘‘న యత్థ గీతం నపి యత్థ వాదితం,
ఏకో అరఞ్ఞే వనవస్సితో ముని;
అచ్ఛేరరూపం పటిభాతి మం ఇదం,
యదేకకో పీతిమనో వనే వసే.
‘‘మఞ్ఞామహం లోకాధిపతిసహబ్యతం,
ఆకఙ్ఖమానో తిదివం అనుత్తరం;
కస్మా భవం విజనమరఞ్ఞమస్సితో,
తపో ఇధ కుబ్బసి బ్రహ్మపత్తియా’’తి.
‘‘యా కాచి కఙ్ఖా అభినన్దనా వా,
అనేకధాతూసు పుథూ సదాసితా;
అఞ్ఞాణమూలప్పభవా పజప్పితా,
సబ్బా మయా బ్యన్తికతా సమూలికా.
‘‘స్వాహం అకఙ్ఖో అసితో అనూపయో,
సబ్బేసు ధమ్మేసు విసుద్ధదస్సనో;
పప్పుయ్య సమ్బోధిమనుత్తరం సివం,
ఝాయామహం బ్రహ్మ రహో విసారదో’’తి.
ఏవం వుత్తే, భారద్వాజగోత్తో బ్రాహ్మణో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అభిక్కన్తం, భో గోతమ అభిక్కన్తం, భో గోతమ…పే… అజ్జతగ్గే పాణుపేతం సరణం గత’’న్తి.