౨. గారవసుత్తం
౧౭౩. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా ఉరువేలాయం విహరతి నజ్జా నేరఞ్జరాయ తీరే అజపాలనిగ్రోధమూలే పఠమాభిసమ్బుద్ధో. అథ ఖో భగవతో రహోగతస్స పటిసల్లీనస్స ఏవం చేతసో పరివితక్కో ఉదపాది – ‘‘దుక్ఖం ఖో అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, కం ను ఖ్వాహం సమణం వా బ్రాహ్మణం వా సక్కత్వా గరుం కత్వా [గరుకత్వా (సీ. స్యా. కం. పీ.)] ఉపనిస్సాయ విహరేయ్య’’న్తి?
అథ ఖో భగవతో ఏతదహోసి – ‘‘అపరిపుణ్ణస్స ఖో సీలక్ఖన్ధస్స పారిపూరియా అఞ్ఞం సమణం వా బ్రాహ్మణం వా సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరేయ్యం. న ఖో పనాహం పస్సామి సదేవకే లోకే సమారకే సబ్రహ్మకే సస్సమణబ్రాహ్మణియా పజాయ సదేవమనుస్సాయ అత్తనా సీలసమ్పన్నతరం అఞ్ఞం సమణం వా బ్రాహ్మణం వా, యమహం సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరేయ్యం.
‘‘అపరిపుణ్ణస్స ఖో సమాధిక్ఖన్ధస్స పారిపూరియా అఞ్ఞం సమణం వా బ్రాహ్మణం వా సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరేయ్యం. న ఖో పనాహం పస్సామి సదేవకే లోకే…పే… అత్తనా సమాధిసమ్పన్నతరం అఞ్ఞం సమణం వా బ్రాహ్మణం వా, యమహం సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరేయ్యం.
‘‘అపరిపుణ్ణస్స పఞ్ఞాక్ఖన్ధస్స పారిపూరియా అఞ్ఞం సమణం వా బ్రాహ్మణం వా సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరేయ్యం. న ఖో పనాహం పస్సామి సదేవకే…పే… అత్తనా పఞ్ఞాసమ్పన్నతరం అఞ్ఞం సమణం వా బ్రాహ్మణం వా, యమహం సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరేయ్యం.
‘‘అపరిపుణ్ణస్స ఖో విముత్తిక్ఖన్ధస్స పారిపూరియా అఞ్ఞం సమణం వా బ్రాహ్మణం వా సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరేయ్యం. న ఖో పనాహం పస్సామి సదేవకే…పే… అత్తనా విముత్తిసమ్పన్నతరం అఞ్ఞం సమణం వా బ్రాహ్మణం వా, యమహం సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరేయ్యం.
‘‘అపరిపుణ్ణస్స ఖో విముత్తిఞాణదస్సనక్ఖన్ధస్స పారిపూరియా అఞ్ఞం సమణం వా బ్రాహ్మణం వా సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరేయ్యం. న ఖో పనాహం పస్సామి సదేవకే లోకే సమారకే సబ్రహ్మకే సస్సమణబ్రాహ్మణియా పజాయ సదేవమనుస్సాయ అత్తనా విముత్తిఞాణదస్సనసమ్పన్నతరం అఞ్ఞం సమణం వా బ్రాహ్మణం వా, యమహం సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరేయ్యం. యంనూనాహం య్వాయం ధమ్మో మయా అభిసమ్బుద్ధో తమేవ ధమ్మం సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరేయ్య’’న్తి.
అథ ఖో బ్రహ్మా సహమ్పతి భగవతో చేతసా చేతోపరివితక్కమఞ్ఞాయ – సేయ్యథాపి నామ బలవా పురిసో సమిఞ్జితం వా బాహం పసారేయ్య పసారితం వా బాహం సమిఞ్జేయ్య ఏవమేవ – బ్రహ్మలోకే అన్తరహితో భగవతో పురతో పాతురహోసి. అథ ఖో బ్రహ్మా సహమ్పతి ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కరిత్వా యేన భగవా తేనఞ్జలిం పణామేత్వా భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఏవమేతం, భగవా, ఏవమేతం, సుగత! యేపి తే, భన్తే, అహేసుం అతీతమద్ధానం అరహన్తో సమ్మాసమ్బుద్ధా, తేపి భగవన్తో ధమ్మఞ్ఞేవ సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరింసు; యేపి తే, భన్తే, భవిస్సన్తి అనాగతమద్ధానం అరహన్తో సమ్మాసమ్బుద్ధా తేపి భగవన్తో ధమ్మఞ్ఞేవ సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరిస్సన్తి. భగవాపి, భన్తే, ఏతరహి అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో ధమ్మఞ్ఞేవ సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరతూ’’తి. ఇదమవోచ బ్రహ్మా సహమ్పతి, ఇదం వత్వా అథాపరం ఏతదవోచ –
‘‘యే చ అతీతా సమ్బుద్ధా, యే చ బుద్ధా అనాగతా;
యో చేతరహి సమ్బుద్ధో, బహూనం [బహున్నం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] సోకనాసనో.
‘‘సబ్బే సద్ధమ్మగరునో, విహంసు [విహరింసు (సీ. స్యా. కం. పీ.)] విహరన్తి చ;
తథాపి విహరిస్సన్తి, ఏసా బుద్ధాన ధమ్మతా.
‘‘తస్మా హి అత్తకామేన [అత్థకామేన (సీ. పీ. క.)], మహత్తమభికఙ్ఖతా;
సద్ధమ్మో గరుకాతబ్బో, సరం బుద్ధాన సాసన’’న్తి.