౮. కల్యాణమిత్తసుత్తం

౧౨౯. సావత్థినిదానం. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో రాజా పసేనది కోసలో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఇధ మయ్హం, భన్తే, రహోగతస్స పటిసల్లీనస్స ఏవం చేతసో పరివితక్కో ఉదపాది – ‘స్వాక్ఖాతో భగవతా ధమ్మో, సో చ ఖో కల్యాణమిత్తస్స కల్యాణసహాయస్స కల్యాణసమ్పవఙ్కస్స, నో పాపమిత్తస్స నో పాపసహాయస్స నో పాపసమ్పవఙ్కస్సా’’’తి.

‘‘ఏవమేతం, మహారాజ, ఏవమేతం, మహారాజ! స్వాక్ఖాతో, మహారాజ, మయా ధమ్మో. సో చ ఖో కల్యాణమిత్తస్స కల్యాణసహాయస్స కల్యాణసమ్పవఙ్కస్స, నో పాపమిత్తస్స నో పాపసహాయస్స నో పాపసమ్పవఙ్కస్సాతి.

‘‘ఏకమిదాహం, మహారాజ, సమయం సక్కేసు విహరామి నగరకం నామ సక్యానం నిగమో. అథ ఖో, మహారాజ, ఆనన్దో భిక్ఖు యేనాహం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా మం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో, మహారాజ, ఆనన్దో భిక్ఖు మం ఏతదవోచ – ‘ఉపడ్ఢమిదం, భన్తే, బ్రహ్మచరియస్స – యదిదం కల్యాణమిత్తతా కల్యాణసహాయతా కల్యాణసమ్పవఙ్కతా’’’తి.

‘‘ఏవం వుత్తాహం, మహారాజ, ఆనన్దం భిక్ఖుం ఏతదవోచం – ‘మా హేవం, ఆనన్ద, మా హేవం, ఆనన్ద! సకలమేవ హిదం, ఆనన్ద, బ్రహ్మచరియం – యదిదం కల్యాణమిత్తతా కల్యాణసహాయతా కల్యాణసమ్పవఙ్కతా. కల్యాణమిత్తస్సేతం, ఆనన్ద, భిక్ఖునో పాటికఙ్ఖం కల్యాణసహాయస్స కల్యాణసమ్పవఙ్కస్స అరియం అట్ఠఙ్గికం మగ్గం భావేస్సతి అరియం అట్ఠఙ్గికం మగ్గం బహులీకరిస్సతి’’’.

‘‘కథఞ్చ, ఆనన్ద, భిక్ఖు కల్యాణమిత్తో కల్యాణసహాయో కల్యాణసమ్పవఙ్కో అరియం అట్ఠఙ్గికం మగ్గం భావేతి, అరియం అట్ఠఙ్గికం మగ్గం బహులీకరోతి? ఇధానన్ద, భిక్ఖు సమ్మాదిట్ఠిం భావేతి వివేకనిస్సితం విరాగనిస్సితం నిరోధనిస్సితం వోస్సగ్గపరిణామిం, సమ్మాసఙ్కప్పం భావేతి…పే… సమ్మావాచం భావేతి…పే… సమ్మాకమ్మన్తం భావేతి…పే… సమ్మాఆజీవం భావేతి…పే… సమ్మావాయామం భావేతి…పే… సమ్మాసతిం భావేతి…పే… సమ్మాసమాధిం భావేతి వివేకనిస్సితం విరాగనిస్సితం నిరోధనిస్సితం వోస్సగ్గపరిణామిం. ఏవం ఖో, ఆనన్ద, భిక్ఖు కల్యాణమిత్తో కల్యాణసహాయో కల్యాణసమ్పవఙ్కో అరియం అట్ఠఙ్గికం మగ్గం భావేతి, అరియం అట్ఠఙ్గికం మగ్గం బహులీకరోతి. తదమినాపేతం, ఆనన్ద, పరియాయేన వేదితబ్బం యథా సకలమేవిదం బ్రహ్మచరియం – యదిదం కల్యాణమిత్తతా కల్యాణసహాయతా కల్యాణసమ్పవఙ్కతా’’తి.

‘‘మమఞ్హి, ఆనన్ద, కల్యాణమిత్తం ఆగమ్మ జాతిధమ్మా సత్తా జాతియా పరిముచ్చన్తి, జరాధమ్మా సత్తా జరాయ పరిముచ్చన్తి, బ్యాధిధమ్మా సత్తా బ్యాధితో పరిముచ్చన్తి, మరణధమ్మా సత్తా మరణేన పరిముచ్చన్తి, సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసధమ్మా సత్తా సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసేహి పరిముచ్చన్తి. ఇమినా ఖో ఏతం, ఆనన్ద, పరియాయేన వేదితబ్బం యథా సకలమేవిదం బ్రహ్మచరియం – యదిదం కల్యాణమిత్తతా కల్యాణసహాయతా కల్యాణసమ్పవఙ్కతా’’తి.

‘‘తస్మాతిహ తే, మహారాజ, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘కల్యాణమిత్తో భవిస్సామి కల్యాణసహాయో కల్యాణసమ్పవఙ్కో’తి. ఏవఞ్హి తే, మహారాజ, సిక్ఖితబ్బం.

‘‘కల్యాణమిత్తస్స తే, మహారాజ, కల్యాణసహాయస్స కల్యాణసమ్పవఙ్కస్స అయం ఏకో ధమ్మో ఉపనిస్సాయ విహాతబ్బో – అప్పమాదో కుసలేసు ధమ్మేసు.

‘‘అప్పమత్తస్స తే, మహారాజ, విహరతో అప్పమాదం ఉపనిస్సాయ, ఇత్థాగారస్స అనుయన్తస్స ఏవం భవిస్సతి – ‘రాజా ఖో అప్పమత్తో విహరతి, అప్పమాదం ఉపనిస్సాయ. హన్ద, మయమ్పి అప్పమత్తా విహరామ, అప్పమాదం ఉపనిస్సాయా’’’తి.

‘‘అప్పమత్తస్స తే, మహారాజ, విహరతో అప్పమాదం ఉపనిస్సాయ, ఖత్తియానమ్పి అనుయన్తానం ఏవం భవిస్సతి – ‘రాజా ఖో అప్పమత్తో విహరతి అప్పమాదం ఉపనిస్సాయ. హన్ద, మయమ్పి అప్పమత్తా విహరామ, అప్పమాదం ఉపనిస్సాయా’’’తి.

‘‘అప్పమత్తస్స తే, మహారాజ, విహరతో అప్పమాదం ఉపనిస్సాయ, బలకాయస్సపి ఏవం భవిస్సతి – ‘రాజా ఖో అప్పమత్తో విహరతి అప్పమాదం ఉపనిస్సాయ. హన్ద, మయమ్పి అప్పమత్తా విహరామ, అప్పమాదం ఉపనిస్సాయా’’’తి.

‘‘అప్పమత్తస్స తే, మహారాజ, విహరతో అప్పమాదం ఉపనిస్సాయ, నేగమజానపదస్సపి ఏవం భవిస్సతి – ‘రాజా ఖో అప్పమత్తో విహరతి, అప్పమాదం ఉపనిస్సాయ. హన్ద, మయమ్పి అప్పమత్తా విహరామ, అప్పమాదం ఉపనిస్సాయా’’’తి?

‘‘అప్పమత్తస్స తే, మహారాజ, విహరతో అప్పమాదం ఉపనిస్సాయ, అత్తాపి గుత్తో రక్ఖితో భవిస్సతి – ఇత్థాగారమ్పి గుత్తం రక్ఖితం భవిస్సతి, కోసకోట్ఠాగారమ్పి గుత్తం రక్ఖితం భవిస్సతీ’’తి. ఇదమవోచ…పే…

‘‘భోగే పత్థయమానేన, ఉళారే అపరాపరే;

అప్పమాదం పసంసన్తి, పుఞ్ఞకిరియాసు పణ్డితా.

‘‘అప్పమత్తో ఉభో అత్థే, అధిగ్గణ్హాతి పణ్డితో;

దిట్ఠే ధమ్మే చ యో అత్థో, యో చత్థో సమ్పరాయికో;

అత్థాభిసమయా ధీరో, పణ్డితోతి పవుచ్చతీ’’తి.