౫. దుతియసఙ్గామసుత్తం

౧౨౬. [ఏత్థ ‘‘అథ ఖో రాజా పసేనది కోసలో చతురఙ్గినిం సేనం సన్నయ్హిత్వా రాజానం మాగధం అజాతసత్తుం వేదేహిపుత్తం అబ్భుయ్యాసీ’’తి ఆదినా పాఠేన భవితబ్బం. అట్ఠకథాయం హి ‘‘అబ్భుయ్యాసీతి పరాజయే గరహప్పత్తో…పే… వుత్తజయకారణం సుత్వా అభిఉయ్యాసీ’’తి వుత్తం] అథ ఖో రాజా మాగధో అజాతసత్తు వేదేహిపుత్తో చతురఙ్గినిం సేనం సన్నయ్హిత్వా రాజానం పసేనదిం కోసలం అబ్భుయ్యాసి యేన కాసి. అస్సోసి ఖో రాజా పసేనది కోసలో – ‘‘రాజా కిర మాగధో అజాతసత్తు వేదేహిపుత్తో చతురఙ్గినిం సేనం సన్నయ్హిత్వా మమం అబ్భుయ్యాతో యేన కాసీ’’తి. అథ ఖో రాజా పసేనది కోసలో చతురఙ్గినిం సేనం సన్నయ్హిత్వా రాజానం మాగధం అజాతసత్తుం వేదేహిపుత్తం పచ్చుయ్యాసి యేన కాసి. అథ ఖో రాజా చ మాగధో అజాతసత్తు వేదేహిపుత్తో రాజా చ పసేనది కోసలో సఙ్గామేసుం. తస్మిం ఖో పన సఙ్గామే రాజా పసేనది కోసలో రాజానం మాగధం అజాతసత్తుం వేదేహిపుత్తం పరాజేసి, జీవగ్గాహఞ్చ నం అగ్గహేసి. అథ ఖో రఞ్ఞో పసేనదిస్స కోసలస్స ఏతదహోసి – ‘‘కిఞ్చాపి ఖో మ్యాయం రాజా మాగధో అజాతసత్తు వేదేహిపుత్తో అదుబ్భన్తస్స దుబ్భతి, అథ చ పన మే భాగినేయ్యో హోతి. యంనూనాహం రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తునో వేదేహిపుత్తస్స సబ్బం హత్థికాయం పరియాదియిత్వా సబ్బం అస్సకాయం పరియాదియిత్వా సబ్బం రథకాయం పరియాదియిత్వా సబ్బం పత్తికాయం పరియాదియిత్వా జీవన్తమేవ నం ఓసజ్జేయ్య’’న్తి [ఓస్సజ్జేయ్యన్తి (సీ. స్యా. కం. పీ.)].

అథ ఖో రాజా పసేనది కోసలో రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తునో వేదేహిపుత్తస్స సబ్బం హత్థికాయం పరియాదియిత్వా సబ్బం అస్సకాయం పరియాదియిత్వా సబ్బం రథకాయం పరియాదియిత్వా సబ్బం పత్తికాయం పరియాదియిత్వా జీవన్తమేవ నం ఓసజ్జి [ఓస్సజి (సీ.), ఓస్సజ్జి (స్యా. కం. పీ.)].

అథ ఖో సమ్బహులా భిక్ఖూ పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ సావత్థిం పిణ్డాయ పవిసింసు. సావత్థియం పిణ్డాయ చరిత్వా పచ్ఛాభత్తం పిణ్డపాతపటిక్కన్తా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో తే భిక్ఖూ భగవన్తం ఏతదవోచుం –

‘‘ఇధ, భన్తే, రాజా మాగధో అజాతసత్తు వేదేహిపుత్తో చతురఙ్గినిం సేనం సన్నయ్హిత్వా రాజానం పసేనదిం కోసలం అబ్భుయ్యాసి యేన కాసి. అస్సోసి ఖో, భన్తే, రాజా పసేనది కోసలో – ‘రాజా కిర మాగధో అజాతసత్తు వేదేహిపుత్తో చతురఙ్గినిం సేనం సన్నయ్హిత్వా మమం అబ్భుయ్యాతో యేన కాసీ’తి. అథ ఖో, భన్తే, రాజా పసేనది కోసలో చతురఙ్గినిం సేనం సన్నయ్హిత్వా రాజానం మాగధం అజాతసత్తుం వేదేహిపుత్తం పచ్చుయ్యాసి యేన కాసి. అథ ఖో, భన్తే, రాజా చ మాగధో అజాతసత్తు వేదేహిపుత్తో రాజా చ పసేనది కోసలో సఙ్గామేసుం. తస్మిం ఖో పన, భన్తే, సఙ్గామే రాజా పసేనది కోసలో రాజానం మాగధం అజాతసత్తుం వేదేహిపుత్తం పరాజేసి, జీవగ్గాహఞ్చ నం అగ్గహేసి. అథ ఖో, భన్తే, రఞ్ఞో పసేనదిస్స కోసలస్స ఏతదహోసి – ‘కిఞ్చాపి ఖో మ్యాయం రాజా మాగధో అజాతసత్తు వేదేహిపుత్తో అదుబ్భన్తస్స దుబ్భతి, అథ చ పన మే భాగినేయ్యో హోతి. యంనూనాహం రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తునో వేదేహిపుత్తస్స సబ్బం హత్థికాయం పరియాదియిత్వా సబ్బం అస్సకాయం సబ్బం రథకాయం సబ్బం పత్తికాయం పరియాదియిత్వా జీవన్తమేవ నం ఓసజ్జేయ్య’’’న్తి.

‘‘అథ ఖో, భన్తే, రాజా పసేనది కోసలో రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తునో వేదేహిపుత్తస్స సబ్బం హత్థికాయం పరియాదియిత్వా సబ్బం అస్సకాయం పరియాదియిత్వా సబ్బం రథకాయం పరియాదియిత్వా సబ్బం పత్తికాయం పరియాదియిత్వా జీవన్తమేవ నం ఓసజ్జీ’’తి. అథ ఖో భగవా ఏతమత్థం విదిత్వా తాయం వేలాయం ఇమా గాథాయో అభాసి –

‘‘విలుమ్పతేవ పురిసో, యావస్స ఉపకప్పతి;

యదా చఞ్ఞే విలుమ్పన్తి, సో విలుత్తో విలుప్పతి [విలుమ్పతి (సీ. పీ. క.)].

‘‘ఠానఞ్హి మఞ్ఞతి బాలో, యావ పాపం న పచ్చతి;

యదా చ పచ్చతి పాపం, అథ దుక్ఖం నిగచ్ఛతి.

‘‘హన్తా లభతి [లభతి హన్తా (సీ. స్యా. కం.)] హన్తారం, జేతారం లభతే జయం;

అక్కోసకో చ అక్కోసం, రోసేతారఞ్చ రోసకో;

అథ కమ్మవివట్టేన, సో విలుత్తో విలుప్పతీ’’తి.