౧. సత్తజటిలసుత్తం

౧౨౨. ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి పుబ్బారామే మిగారమాతుపాసాదే. తేన ఖో పన సమయేన భగవా సాయన్హసమయం పటిసల్లానా వుట్ఠితో బహిద్వారకోట్ఠకే నిసిన్నో హోతి. అథ ఖో రాజా పసేనది కోసలో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది.

తేన ఖో పన సమయేన సత్త చ జటిలా సత్త చ నిగణ్ఠా సత్త చ అచేలకా సత్త చ ఏకసాటకా సత్త చ పరిబ్బాజకా పరూళ్హకచ్ఛనఖలోమా ఖారివివిధమాదాయ [ఖారివిధం ఆదాయ (పీ.) దీ. ని. ౧.౨౮౦ తదట్ఠకథాపి ఓలోకేతబ్బా] భగవతో అవిదూరే అతిక్కమన్తి. అథ ఖో రాజా పసేనది కోసలో ఉట్ఠాయాసనా ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కరిత్వా దక్ఖిణజాణుమణ్డలం పథవియం నిహన్త్వా యేన తే సత్త చ జటిలా సత్త చ నిగణ్ఠా సత్త చ అచేలకా సత్త చ ఏకసాటకా సత్త చ పరిబ్బాజకా తేనఞ్జలిం పణామేత్వా తిక్ఖత్తుం నామం సావేసి – ‘‘రాజాహం, భన్తే, పసేనది కోసలో…పే… రాజాహం, భన్తే, పసేనది కోసలో’’తి.

అథ ఖో రాజా పసేనది కోసలో అచిరపక్కన్తేసు తేసు సత్తసు చ జటిలేసు సత్తసు చ నిగణ్ఠేసు సత్తసు చ అచేలకేసు సత్తసు చ ఏకసాటకేసు సత్తసు చ పరిబ్బాజకేసు యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో రాజా పసేనది కోసలో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘యే తే, భన్తే, లోకే అరహన్తో వా అరహత్తమగ్గం వా సమాపన్నా ఏతే తేసం అఞ్ఞతరా’’తి.

‘‘దుజ్జానం ఖో ఏతం, మహారాజ, తయా గిహినా కామభోగినా పుత్తసమ్బాధసయనం అజ్ఝావసన్తేన కాసికచన్దనం పచ్చనుభోన్తేన మాలాగన్ధవిలేపనం ధారయన్తేన జాతరూపరజతం సాదియన్తేన – ‘ఇమే వా అరహన్తో, ఇమే వా అరహత్తమగ్గం సమాపన్నా’’’తి.

‘‘సంవాసేన ఖో, మహారాజ, సీలం వేదితబ్బం. తఞ్చ ఖో దీఘేన అద్ధునా, న ఇత్తరం; మనసికరోతా, నో అమనసికరోతా; పఞ్ఞవతా, నో దుప్పఞ్ఞేన. సంవోహారేన ఖో, మహారాజ, సోచేయ్యం వేదితబ్బం. తఞ్చ ఖో దీఘేన అద్ధునా, న ఇత్తరం; మనసికరోతా, నో అమనసికరోతా; పఞ్ఞవతా, నో దుప్పఞ్ఞేన. ఆపదాసు ఖో, మహారాజ, థామో వేదితబ్బో. సో చ ఖో దీఘేన అద్ధునా, న ఇత్తరం; మనసికరోతా, నో అమనసికరోతా; పఞ్ఞవతా, నో దుప్పఞ్ఞేన. సాకచ్ఛాయ, ఖో, మహారాజ, పఞ్ఞా వేదితబ్బా. సా చ ఖో దీఘేన అద్ధునా, న ఇత్తరం; మనసికరోతా, నో అమనసికరోతా; పఞ్ఞవతా, నో దుప్పఞ్ఞేనా’’తి.

‘‘అచ్ఛరియం, భన్తే, అబ్భుతం భన్తే! యావ సుభాసితమిదం, భన్తే, భగవతా – ‘దుజ్జానం ఖో ఏతం, మహారాజ, తయా గిహినా కామభోగినా పుత్తసమ్బాధసయనం అజ్ఝావసన్తేన కాసికచన్దనం పచ్చనుభోన్తేన మాలాగన్ధవిలేపనం ధారయన్తేన జాతరూపరజతం సాదియన్తేన – ఇమే వా అరహన్తో, ఇమే వా అరహత్తమగ్గం సమాపన్నా’తి. సంవాసేన ఖో, మహారాజ, సీలం వేదితబ్బం. తఞ్చ ఖో దీఘేన అద్ధునా, న ఇత్తరం; మనసికరోతా, నో అమనసికరోతా; పఞ్ఞవతా, నో దుప్పఞ్ఞేన. సంవోహారేన ఖో మహారాజ, సోచేయ్యం వేదితబ్బం. తఞ్చ ఖో దీఘేన అద్ధునా, న ఇత్తరం; మనసికరోతా, నో అమనసికరోతా; పఞ్ఞవతా, నో దుప్పఞ్ఞేన. ఆపదాసు ఖో, మహారాజ, థామో వేదితబ్బో. సో చ ఖో దీఘేన అద్ధునా, న ఇత్తరం; మనసికరోతా, నో అమనసికరోతా; పఞ్ఞవతా, నో దుప్పఞ్ఞేన. సాకచ్ఛాయ ఖో, మహారాజ, పఞ్ఞా వేదితబ్బా. సా చ ఖో దీఘేన అద్ధునా, న ఇత్తరం; మనసికరోతా, నో అమనసికరోతా; పఞ్ఞవతా, నో దుప్పఞ్ఞేనా’’తి.

‘‘ఏతే, భన్తే, మమ పురిసా చరా ఓచరకా జనపదం ఓచరిత్వా ఆగచ్ఛన్తి. తేహి పఠమం ఓచిణ్ణం అహం పచ్ఛా ఓసాపయిస్సామి [ఓయాయిస్సామి (సీ.), ఓహయిస్సామి (స్యా. కం.)]. ఇదాని తే, భన్తే, తం రజోజల్లం పవాహేత్వా సున్హాతా సువిలిత్తా కప్పితకేసమస్సూ ఓదాతవత్థా [ఓదాతవత్థవసనా (సీ.)] పఞ్చహి కామగుణేహి సమప్పితా సమఙ్గీభూతా పరిచారేస్సన్తీ’’తి.

అథ ఖో భగవా ఏతమత్థం విదిత్వా తాయం వేలాయం ఇమా గాథాయో అభాసి –

‘‘న వణ్ణరూపేన నరో సుజానో,

న విస్ససే ఇత్తరదస్సనేన;

సుసఞ్ఞతానఞ్హి వియఞ్జనేన,

అసఞ్ఞతా లోకమిమం చరన్తి.

‘‘పతిరూపకో మత్తికాకుణ్డలోవ,

లోహడ్ఢమాసోవ సువణ్ణఛన్నో;

చరన్తి లోకే [ఏకే (సీ. పీ.)] పరివారఛన్నా,

అన్తో అసుద్ధా బహి సోభమానా’’తి.