౮. ఛేత్వావగ్గో
౧. ఛేత్వాసుత్తం
౭౧. సావత్థినిదానం. ఏకమన్తం ఠితా ఖో సా దేవతా భగవన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –
‘‘కింసు ఛేత్వా [ఝత్వా (సీ.), ఘత్వా (స్యా. కం.) ఏవముపరిపి] సుఖం సేతి, కింసు ఛేత్వా న సోచతి;
కిస్సస్సు ఏకధమ్మస్స, వధం రోచేసి గోతమా’’తి.
‘‘కోధం ఛేత్వా సుఖం సేతి, కోధం ఛేత్వా న సోచతి;
కోధస్స విసమూలస్స, మధురగ్గస్స దేవతే;
వధం అరియా పసంసన్తి, తఞ్హి ఛేత్వా న సోచతీ’’తి.
౨. రథసుత్తం
౭౨. ‘‘కింసు రథస్స పఞ్ఞాణం, కింసు పఞ్ఞాణమగ్గినో;
కింసు రట్ఠస్స పఞ్ఞాణం, కింసు పఞ్ఞాణమిత్థియా’’తి.
‘‘ధజో రథస్స పఞ్ఞాణం, ధూమో పఞ్ఞాణమగ్గినో;
రాజా రట్ఠస్స పఞ్ఞాణం, భత్తా పఞ్ఞాణమిత్థియా’’తి.
౩. విత్తసుత్తం
౭౩. ‘‘కింసూధ విత్తం పురిసస్స సేట్ఠం, కింసు సుచిణ్ణో సుఖమావహతి;
కింసు హవే సాదుతరం [సాధుతరం (క.)] రసానం, కథంజీవిం [కింసుజీవిం (క.)] జీవితమాహు సేట్ఠ’’న్తి.
‘‘సద్ధీధ విత్తం పురిసస్స సేట్ఠం, ధమ్మో సుచిణ్ణో సుఖమావహతి;
సచ్చం హవే సాదుతరం రసానం, పఞ్ఞాజీవిం జీవితమాహు సేట్ఠ’’న్తి.
౪. వుట్ఠిసుత్తం
౭౪. ‘‘కింసు ఉప్పతతం సేట్ఠం, కింసు నిపతతం వరం;
కింసు పవజమానానం, కింసు పవదతం వర’’న్తి.
‘‘బీజం ఉప్పతతం సేట్ఠం, వుట్ఠి నిపతతం వరా;
గావో పవజమానానం, పుత్తో పవదతం వరోతి.
‘‘విజ్జా ఉప్పతతం సేట్ఠా, అవిజ్జా నిపతతం వరా;
సఙ్ఘో పవజమానానం, బుద్ధో పవదతం వరో’’తి.
౫. భీతాసుత్తం
౭౫. ‘‘కింసూధ భీతా జనతా అనేకా,
మగ్గో చనేకాయతనప్పవుత్తో;
పుచ్ఛామి తం గోతమ భూరిపఞ్ఞ,
కిస్మిం ఠితో పరలోకం న భాయే’’తి.
‘‘వాచం మనఞ్చ పణిధాయ సమ్మా,
కాయేన పాపాని అకుబ్బమానో;
బవ్హన్నపానం ఘరమావసన్తో,
సద్ధో ముదూ సంవిభాగీ వదఞ్ఞూ;
ఏతేసు ధమ్మేసు ఠితో చతూసు,
ధమ్మే ఠితో పరలోకం న భాయే’’తి.
౬. నజీరతిసుత్తం
౭౬. ‘‘కిం జీరతి కిం న జీరతి, కింసు ఉప్పథోతి వుచ్చతి;
కింసు ధమ్మానం పరిపన్థో, కింసు రత్తిన్దివక్ఖయో;
కిం మలం బ్రహ్మచరియస్స, కిం సినానమనోదకం.
‘‘కతి లోకస్మిం ఛిద్దాని, యత్థ విత్తం [చిత్తం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] న తిట్ఠతి;
భగవన్తం పుట్ఠుమాగమ్మ, కథం జానేము తం మయ’’న్తి.
‘‘రూపం జీరతి మచ్చానం, నామగోత్తం న జీరతి;
రాగో ఉప్పథోతి వుచ్చతి.
‘‘లోభో ధమ్మానం పరిపన్థో, వయో రత్తిన్దివక్ఖయో;
ఇత్థీ మలం బ్రహ్మచరియస్స, ఏత్థాయం సజ్జతే పజా;
తపో చ బ్రహ్మచరియఞ్చ, తం సినానమనోదకం.
‘‘ఛ లోకస్మిం ఛిద్దాని, యత్థ విత్తం న తిట్ఠతి;
ఆలస్యఞ్చ [ఆలస్సఞ్చ (సీ. పీ.)] పమాదో చ, అనుట్ఠానం అసంయమో;
నిద్దా తన్దీ [తన్ది (సీ.)] చ తే ఛిద్దే, సబ్బసో తం వివజ్జయే’’తి.
౭. ఇస్సరియసుత్తం
౭౭. ‘‘కింసు ఇస్సరియం లోకే, కింసు భణ్డానముత్తమం;
కింసు సత్థమలం లోకే, కింసు లోకస్మిమబ్బుదం.
‘‘కింసు హరన్తం వారేన్తి, హరన్తో పన కో పియో;
కింసు పునప్పునాయన్తం, అభినన్దన్తి పణ్డితా’’తి.
‘‘వసో ఇస్సరియం లోకే, ఇత్థీ భణ్డానముత్తమం;
కోధో సత్థమలం లోకే, చోరా లోకస్మిమబ్బుదా.
‘‘చోరం హరన్తం వారేన్తి, హరన్తో సమణో పియో;
సమణం పునప్పునాయన్తం, అభినన్దన్తి పణ్డితా’’తి.
౮. కామసుత్తం
౭౮. ‘‘కిమత్థకామో న దదే, కిం మచ్చో న పరిచ్చజే;
కింసు ముఞ్చేయ్య కల్యాణం, పాపికం న చ మోచయే’’తి.
‘‘అత్తానం న దదే పోసో, అత్తానం న పరిచ్చజే;
వాచం ముఞ్చేయ్య కల్యాణం, పాపికఞ్చ న మోచయే’’తి.
౯. పాథేయ్యసుత్తం
౭౯. ‘‘కింసు బన్ధతి పాథేయ్యం, కింసు భోగానమాసయో;
కింసు నరం పరికస్సతి, కింసు లోకస్మి దుజ్జహం;
కిస్మిం బద్ధా పుథూ సత్తా, పాసేన సకుణీ యథా’’తి.
‘‘సద్ధా బన్ధతి పాథేయ్యం, సిరీ భోగానమాసయో;
ఇచ్ఛా నరం పరికస్సతి, ఇచ్ఛా లోకస్మి దుజ్జహా;
ఇచ్ఛాబద్ధా పుథూ సత్తా, పాసేన సకుణీ యథా’’తి.
౧౦. పజ్జోతసుత్తం
౮౦. ‘‘కింసు లోకస్మి పజ్జోతో, కింసు లోకస్మి జాగరో;
కింసు కమ్మే సజీవానం, కిమస్స ఇరియాపథో.
‘‘కింసు అలసం అనలసఞ్చ [కిం ఆలస్యానాలస్యఞ్చ (క.)], మాతా పుత్తంవ పోసతి;
కిం భూతా ఉపజీవన్తి, యే పాణా పథవిస్సితా’’తి.
‘‘పఞ్ఞా లోకస్మి పజ్జోతో, సతి లోకస్మి జాగరో;
గావో కమ్మే సజీవానం, సీతస్స ఇరియాపథో.
‘‘వుట్ఠి అలసం అనలసఞ్చ, మాతా పుత్తంవ పోసతి;
వుట్ఠిం భూతా ఉపజీవన్తి, యే పాణా పథవిస్సితా’’తి.
౧౧. అరణసుత్తం
౮౧. ‘‘కేసూధ అరణా లోకే, కేసం వుసితం న నస్సతి;
కేధ ఇచ్ఛం పరిజానన్తి, కేసం భోజిస్సియం సదా.
‘‘కింసు మాతా పితా భాతా, వన్దన్తి నం పతిట్ఠితం;
కింసు ఇధ జాతిహీనం, అభివాదేన్తి ఖత్తియా’’తి.
‘‘సమణీధ అరణా లోకే, సమణానం వుసితం న నస్సతి;
సమణా ఇచ్ఛం పరిజానన్తి, సమణానం భోజిస్సియం సదా.
‘‘సమణం మాతా పితా భాతా, వన్దన్తి నం పతిట్ఠితం;
సమణీధ జాతిహీనం, అభివాదేన్తి ఖత్తియా’’తి.
ఛేత్వావగ్గో అట్ఠమో.
తస్సుద్దానం –
ఛేత్వా రథఞ్చ చిత్తఞ్చ, వుట్ఠి భీతా నజీరతి;
ఇస్సరం కామం పాథేయ్యం, పజ్జోతో అరణేన చాతి.
దేవతాసంయుత్తం సమత్తం.