౨. మచ్ఛరిసుత్తం
౩౨. ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. అథ ఖో సమ్బహులా సతుల్లపకాయికా దేవతాయో అభిక్కన్తాయ రత్తియా అభిక్కన్తవణ్ణా కేవలకప్పం జేతవనం ఓభాసేత్వా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠంసు. ఏకమన్తం ఠితా ఖో ఏకా దేవతా భగవతో సన్తికే ఇమం గాథం అభాసి –
‘‘మచ్ఛేరా చ పమాదా చ, ఏవం దానం న దీయతి [దియ్యతి (క.)];
పుఞ్ఞం ఆకఙ్ఖమానేన, దేయ్యం హోతి విజానతా’’తి.
అథ ఖో అపరా దేవతా భగవతో సన్తికే ఇమా గాథాయో అభాసి –
‘‘యస్సేవ భీతో న దదాతి మచ్ఛరీ, తదేవాదదతో భయం;
జిఘచ్ఛా చ పిపాసా చ, యస్స భాయతి మచ్ఛరీ;
తమేవ బాలం ఫుసతి, అస్మిం లోకే పరమ్హి చ.
‘‘తస్మా వినేయ్య మచ్ఛేరం, దజ్జా దానం మలాభిభూ;
పుఞ్ఞాని పరలోకస్మిం, పతిట్ఠా హోన్తి పాణిన’’న్తి.
అథ ఖో అపరా దేవతా భగవతో సన్తికే ఇమా గాథాయో అభాసి –
‘‘తే మతేసు న మీయన్తి, పన్థానంవ సహబ్బజం;
అప్పస్మిం యే పవేచ్ఛన్తి, ఏస ధమ్మో సనన్తనో.
‘‘అప్పస్మేకే పవేచ్ఛన్తి, బహునేకే న దిచ్ఛరే;
అప్పస్మా దక్ఖిణా దిన్నా, సహస్సేన సమం మితా’’తి.
అథ ఖో అపరా దేవతా భగవతో సన్తికే ఇమా గాథాయో అభాసి –
‘‘దుద్దదం దదమానానం, దుక్కరం కమ్మ కుబ్బతం;
అసన్తో నానుకుబ్బన్తి, సతం ధమ్మో దురన్వయో [దురన్నయో (సీ.)].
‘‘తస్మా సతఞ్చ అసతం [అసతఞ్చ (సీ. స్యా. కం.)], నానా హోతి ఇతో గతి;
అసన్తో నిరయం యన్తి, సన్తో సగ్గపరాయనా’’తి.
అథ ఖో అపరా దేవతా భగవతో సన్తికే ఏతదవోచ – ‘‘కస్స ను ఖో, భగవా, సుభాసిత’’న్తి?
‘‘సబ్బాసం వో సుభాసితం పరియాయేన; అపి చ మమపి సుణాథ –
‘‘ధమ్మం చరే యోపి సముఞ్జకం చరే,
దారఞ్చ పోసం దదమప్పకస్మిం;
సతం సహస్సానం సహస్సయాగినం,
కలమ్పి నాగ్ఘన్తి తథావిధస్స తే’’తి.
అథ ఖో అపరా దేవతా భగవన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –
‘‘కేనేస యఞ్ఞో విపులో మహగ్గతో,
సమేన దిన్నస్స న అగ్ఘమేతి;
కథం [ఇదం పదం కత్థచి సీహళపోత్థకే నత్థి] సతం సహస్సానం సహస్సయాగినం,
కలమ్పి నాగ్ఘన్తి తథావిధస్స తే’’తి.
‘‘దదన్తి హేకే విసమే నివిట్ఠా,
ఛేత్వా వధిత్వా అథ సోచయిత్వా;
సా దక్ఖిణా అస్సుముఖా సదణ్డా,
సమేన దిన్నస్స న అగ్ఘమేతి.
‘‘ఏవం సతం సహస్సానం సహస్సయాగినం;
కలమ్పి నాగ్ఘన్తి తథావిధస్స తే’’తి.