౩. సత్తివగ్గో

౧. సత్తిసుత్తం

౨౧. సావత్థినిదానం. ఏకమన్తం ఠితా ఖో సా దేవతా భగవతో సన్తికే ఇమం గాథం అభాసి –

‘‘సత్తియా వియ ఓమట్ఠో, డయ్హమానోవ [డయ్హమానేవ (సబ్బత్థ)] మత్థకే;

కామరాగప్పహానాయ, సతో భిక్ఖు పరిబ్బజే’’తి.

‘‘సత్తియా వియ ఓమట్ఠో, డయ్హమానోవ మత్థకే;

సక్కాయదిట్ఠిప్పహానాయ, సతో భిక్ఖు పరిబ్బజే’’తి.

౨. ఫుసతిసుత్తం

౨౨. ‘‘నాఫుసన్తం ఫుసతి చ, ఫుసన్తఞ్చ తతో ఫుసే;

తస్మా ఫుసన్తం ఫుసతి, అప్పదుట్ఠపదోసిన’’న్తి.

‘‘యో అప్పదుట్ఠస్స నరస్స దుస్సతి,

సుద్ధస్స పోసస్స అనఙ్గణస్స;

తమేవ బాలం పచ్చేతి పాపం,

సుఖుమో రజో పటివాతంవ ఖిత్తో’’తి.

౩. జటాసుత్తం

౨౩. ‘‘అన్తో జటా బహి జటా, జటాయ జటితా పజా;

తం తం గోతమ పుచ్ఛామి, కో ఇమం విజటయే జట’’న్తి.

‘‘సీలే పతిట్ఠాయ నరో సపఞ్ఞో, చిత్తం పఞ్ఞఞ్చ భావయం;

ఆతాపీ నిపకో భిక్ఖు, సో ఇమం విజటయే జటం.

‘‘యేసం రాగో చ దోసో చ, అవిజ్జా చ విరాజితా;

ఖీణాసవా అరహన్తో, తేసం విజటితా జటా.

‘‘యత్థ నామఞ్చ రూపఞ్చ, అసేసం ఉపరుజ్ఝతి;

పటిఘం రూపసఞ్ఞా చ, ఏత్థేసా ఛిజ్జతే [విజటే (క.)] జటా’’తి.

౪. మనోనివారణసుత్తం

౨౪. ‘‘యతో యతో మనో నివారయే,

న దుక్ఖమేతి నం తతో తతో;

స సబ్బతో మనో నివారయే,

స సబ్బతో దుక్ఖా పముచ్చతి’’.

‘‘న సబ్బతో మనో నివారయే,

న మనో సంయతత్తమాగతం;

యతో యతో చ పాపకం,

తతో తతో మనో నివారయే’’తి.

౫. అరహన్తసుత్తం

౨౫. ‘‘యో హోతి భిక్ఖు అరహం కతావీ,

ఖీణాసవో అన్తిమదేహధారీ;

అహం వదామీతిపి సో వదేయ్య,

మమం వదన్తీతిపి సో వదేయ్యా’’తి.

‘‘యో హోతి భిక్ఖు అరహం కతావీ,

ఖీణాసవో అన్తిమదేహధారీ;

అహం వదామీతిపి సో వదేయ్య,

మమం వదన్తీతిపి సో వదేయ్య;

లోకే సమఞ్ఞం కుసలో విదిత్వా,

వోహారమత్తేన సో [స (?)] వోహరేయ్యా’’తి.

‘‘యో హోతి భిక్ఖు అరహం కతావీ,

ఖీణాసవో అన్తిమదేహధారీ;

మానం ను ఖో సో ఉపగమ్మ భిక్ఖు,

అహం వదామీతిపి సో వదేయ్య;

మమం వదన్తీతిపి సో వదేయ్యా’’తి.

‘‘పహీనమానస్స న సన్తి గన్థా,

విధూపితా మానగన్థస్స సబ్బే;

స వీతివత్తో మఞ్ఞతం [మాననం (సీ.), మఞ్ఞీతం (?)] సుమేధో,

అహం వదామీతిపి సో వదేయ్య.

‘‘మమం వదన్తీతిపి సో వదేయ్య;

లోకే సమఞ్ఞం కుసలో విదిత్వా;

వోహారమత్తేన సో వోహరేయ్యా’’తి.

౬. పజ్జోతసుత్తం

౨౬. ‘‘కతి లోకస్మిం పజ్జోతా, యేహి లోకో పకాసతి [పభాసతి (క. సీ.)];

భగవన్తం [భవన్తం (క.)] పుట్ఠుమాగమ్మ, కథం జానేము తం మయ’’న్తి.

‘‘చత్తారో లోకే పజ్జోతా, పఞ్చమేత్థ న విజ్జతి;

దివా తపతి ఆదిచ్చో, రత్తిమాభాతి చన్దిమా.

‘‘అథ అగ్గి దివారత్తిం, తత్థ తత్థ పకాసతి;

సమ్బుద్ధో తపతం సేట్ఠో, ఏసా ఆభా అనుత్తరా’’తి.

౭. సరసుత్తం

౨౭. ‘‘కుతో సరా నివత్తన్తి, కత్థ వట్టం న వత్తతి;

కత్థ నామఞ్చ రూపఞ్చ, అసేసం ఉపరుజ్ఝతీ’’తి.

‘‘యత్థ ఆపో చ పథవీ, తేజో వాయో న గాధతి;

అతో సరా నివత్తన్తి, ఏత్థ వట్టం న వత్తతి;

ఏత్థ నామఞ్చ రూపఞ్చ, అసేసం ఉపరుజ్ఝతీ’’తి.

౮. మహద్ధనసుత్తం

౨౮. ‘‘మహద్ధనా మహాభోగా, రట్ఠవన్తోపి ఖత్తియా;

అఞ్ఞమఞ్ఞాభిగిజ్ఝన్తి, కామేసు అనలఙ్కతా.

‘‘తేసు ఉస్సుక్కజాతేసు, భవసోతానుసారిసు;

కేధ తణ్హం [రోధతణ్హం (స్యా. కం.), గేధతణ్హం (క.)] పజహింసు [పవాహింసు (స్యా. కం. క.)], కే లోకస్మిం అనుస్సుకా’’తి.

‘‘హిత్వా అగారం పబ్బజితా, హిత్వా పుత్తం పసుం వియం;

హిత్వా రాగఞ్చ దోసఞ్చ, అవిజ్జఞ్చ విరాజియ;

ఖీణాసవా అరహన్తో, తే లోకస్మిం అనుస్సుకా’’తి.

౯. చతుచక్కసుత్తం

౨౯. ‘‘చతుచక్కం నవద్వారం, పుణ్ణం లోభేన సంయుతం;

పఙ్కజాతం మహావీర, కథం యాత్రా భవిస్సతీ’’తి.

‘‘ఛేత్వా నద్ధిం వరత్తఞ్చ, ఇచ్ఛా లోభఞ్చ పాపకం;

సమూలం తణ్హమబ్బుయ్హ, ఏవం యాత్రా భవిస్సతీ’’తి.

౧౦. ఏణిజఙ్ఘసుత్తం

౩౦. ‘‘ఏణిజఙ్ఘం కిసం వీరం, అప్పాహారం అలోలుపం;

సీహం వేకచరం నాగం, కామేసు అనపేక్ఖినం;

ఉపసఙ్కమ్మ పుచ్ఛామ, కథం దుక్ఖా పముచ్చతీ’’తి.

‘‘పఞ్చ కామగుణా లోకే, మనోఛట్ఠా పవేదితా;

ఏత్థ ఛన్దం విరాజేత్వా, ఏవం దుక్ఖా పముచ్చతీ’’తి.

సత్తివగ్గో తతియో.

తస్సుద్దానం –

సత్తియా ఫుసతి చేవ, జటా మనోనివారణా;

అరహన్తేన పజ్జోతో, సరా మహద్ధనేన చ;

చతుచక్కేన నవమం, ఏణిజఙ్ఘేన తే దసాతి.