౧. ఘటికారసుత్తం

౨౮౨. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా కోసలేసు చారికం చరతి మహతా భిక్ఖుసఙ్ఘేన సద్ధిం. అథ ఖో భగవా మగ్గా ఓక్కమ్మ అఞ్ఞతరస్మిం పదేసే సితం పాత్వాకాసి. అథ ఖో ఆయస్మతో ఆనన్దస్స ఏతదహోసి – ‘‘కో ను ఖో హేతు, కో పచ్చయో భగవతో సితస్స పాతుకమ్మాయ? న అకారణేన [న అకారణే (సీ.)] తథాగతా సితం పాతుకరోన్తీ’’తి. అథ ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో ఏకంసం చీవరం [ఉత్తరాసఙ్గ (స్యా. కం.)] కత్వా యేన భగవా తేనఞ్జలిం పణామేత్వా భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘కో ను ఖో, భన్తే, హేతు, కో పచ్చయో భగవతో సితస్స పాతుకమ్మాయ? న అకారణేన తథాగతా సితం పాతుకరోన్తీ’’తి. ‘‘భూతపుబ్బం, ఆనన్ద, ఇమస్మిం పదేసే వేగళిఙ్గం [వేహలిఙ్గం (సీ.), వేభలిగం (స్యా. కం.), వేభలిఙ్గం (పీ.)] నామ గామనిగమో అహోసి ఇద్ధో చేవ ఫీతో చ బహుజనో ఆకిణ్ణమనుస్సో. వేగళిఙ్గం ఖో, ఆనన్ద, గామనిగమం కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో ఉపనిస్సాయ విహాసి. ఇధ సుదం, ఆనన్ద, కస్సపస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స ఆరామో అహోసి. ఇధ సుదం, ఆనన్ద, కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో నిసిన్నకో భిక్ఖుసఙ్ఘం ఓవదతీ’’తి. అథ ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో చతుగ్గుణం సఙ్ఘాటిం పఞ్ఞపేత్వా భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘తేన హి, భన్తే, భగవా నిసీదతు ఏత్థ. అయం భూమిపదేసో ద్వీహి అరహన్తేహి సమ్మాసమ్బుద్ధేహి పరిభుత్తో భవిస్సతీ’’తి. నిసీది భగవా పఞ్ఞత్తే ఆసనే. నిసజ్జ ఖో భగవా ఆయస్మన్తం ఆనన్దం ఆమన్తేసి –

‘‘భూతపుబ్బం, ఆనన్ద, ఇమస్మిం పదేసే వేగళిఙ్గం నామ గామనిగమో అహోసి ఇద్ధో చేవ ఫీతో చ బహుజనో ఆకిణ్ణమనుస్సో. వేగళిఙ్గం ఖో, ఆనన్ద, గామనిగమం కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో ఉపనిస్సాయ విహాసి. ఇధ సుదం, ఆనన్ద, కస్సపస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స ఆరామో అహోసి. ఇధ సుదం, ఆనన్ద, కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో నిసిన్నకో భిక్ఖుసఙ్ఘం ఓవదతి.

౨౮౩. ‘‘వేగళిఙ్గే ఖో, ఆనన్ద, గామనిగమే ఘటికారో [ఘటీకారో (సీ. పీ.)] నామ కుమ్భకారో కస్సపస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స ఉపట్ఠాకో అహోసి అగ్గుపట్ఠాకో. ఘటికారస్స ఖో, ఆనన్ద, కుమ్భకారస్స జోతిపాలో నామ మాణవో సహాయో అహోసి పియసహాయో. అథ ఖో, ఆనన్ద, ఘటికారో కుమ్భకారో జోతిపాలం మాణవం ఆమన్తేసి – ‘ఆయామ, సమ్మ జోతిపాల, కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం దస్సనాయ ఉపసఙ్కమిస్సామ. సాధుసమ్మతఞ్హి మే తస్స భగవతో దస్సనం అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్సా’తి. ఏవం వుత్తే, ఆనన్ద, జోతిపాలో మాణవో ఘటికారం కుమ్భకారం ఏతదవోచ – ‘అలం, సమ్మ ఘటికార. కిం పన తేన ముణ్డకేన సమణకేన దిట్ఠేనా’తి? దుతియమ్పి ఖో, ఆనన్ద…పే… తతియమ్పి ఖో, ఆనన్ద, ఘటికారో కుమ్భకారో జోతిపాలం మాణవం ఏతదవోచ – ‘ఆయామ, సమ్మ జోతిపాల, కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం దస్సనాయ ఉపసఙ్కమిస్సామ. సాధుసమ్మతఞ్హి మే తస్స భగవతో దస్సనం అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్సా’తి. తతియమ్పి ఖో, ఆనన్ద, జోతిపాలో మాణవో ఘటికారం కుమ్భకారం ఏతదవోచ – ‘అలం, సమ్మ ఘటికార. కిం పన తేన ముణ్డకేన సమణకేన దిట్ఠేనా’తి? ‘తేన హి, సమ్మ జోతిపాల, సోత్తిసినానిం [సోత్తిం సినానిం (సీ. పీ.), సోత్తిసినానం (స్యా. కం. క.)] ఆదాయ [ఆహర (క.)] నదిం గమిస్సామ సినాయితు’న్తి. ‘ఏవం సమ్మా’తి ఖో, ఆనన్ద, జోతిపాలో మాణవో ఘటికారస్స కుమ్భకారస్స పచ్చస్సోసి. అథ ఖో, ఆనన్ద, ఘటికారో చ కుమ్భకారో జోతిపాలో చ మాణవో సోత్తిసినానిం ఆదాయ నదిం అగమంసు సినాయితుం’.

౨౮౪. ‘‘అథ ఖో, ఆనన్ద, ఘటికారో కుమ్భకారో జోతిపాలం మాణవం ఆమన్తేసి – ‘అయం, సమ్మ జోతిపాల, కస్సపస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స అవిదూరే ఆరామో. ఆయామ, సమ్మ జోతిపాల, కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం దస్సనాయ ఉపసఙ్కమిస్సామ. సాధుసమ్మతఞ్హి మే తస్స భగవతో దస్సనం అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్సా’తి. ఏవం వుత్తే, ఆనన్ద, జోతిపాలో మాణవో ఘటికారం కుమ్భకారం ఏతదవోచ – ‘అలం, సమ్మ ఘటికార. కిం పన తేన ముణ్డకేన సమణకేన దిట్ఠేనా’తి? దుతియమ్పి ఖో, ఆనన్ద…పే… తతియమ్పి ఖో, ఆనన్ద, ఘటికారో కుమ్భకారో జోతిపాలం మాణవం ఏతదవోచ – ‘అయం, సమ్మ జోతిపాల, కస్సపస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స అవిదూరే ఆరామో. ఆయామ, సమ్మ జోతిపాల, కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం దస్సనాయ ఉపసఙ్కమిస్సామ. సాధుసమ్మతఞ్హి మే తస్స భగవతో దస్సనం అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్సా’తి. తతియమ్పి ఖో, ఆనన్ద, జోతిపాలో మాణవో ఘటికారం కుమ్భకారం ఏతదవోచ – ‘అలం, సమ్మ ఘటికార. కిం పన తేన ముణ్డకేన సమణకేన దిట్ఠేనా’తి? అథ ఖో, ఆనన్ద, ఘటికారో కుమ్భకారో జోతిపాలం మాణవం ఓవట్టికాయం పరామసిత్వా ఏతదవోచ – ‘అయం, సమ్మ జోతిపాల, కస్సపస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స అవిదూరే ఆరామో. ఆయామ, సమ్మ జోతిపాల, కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం దస్సనాయ ఉపసఙ్కమిస్సామ. సాధుసమ్మతఞ్హి మే తస్స భగవతో దస్సనం అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్సా’తి. అథ ఖో, ఆనన్ద, జోతిపాలో మాణవో ఓవట్టికం వినివట్టేత్వా [వినివేఠేత్వా (సీ. స్యా. కం. పీ.)] ఘటికారం కుమ్భకారం ఏతదవోచ – ‘అలం, సమ్మ ఘటికార. కిం పన తేన ముణ్డకేన సమణకేన దిట్ఠేనా’తి? అథ ఖో, ఆనన్ద, ఘటికారో కుమ్భకారో జోతిపాలం మాణవం సీసంన్హాతం [ససీసం నహాతం (సీ.), సీసన్హాతం (స్యా. కం.)] కేసేసు పరామసిత్వా ఏతదవోచ – ‘అయం, సమ్మ జోతిపాల, కస్సపస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స అవిదూరే ఆరామో. ఆయామ, సమ్మ జోతిపాల, కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం దస్సనాయ ఉపసఙ్కమిస్సామ. సాధుసమ్మతఞ్హి మే తస్స భగవతో దస్సనం అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్సా’తి. అథ ఖో, ఆనన్ద, జోతిపాలస్స మాణవస్స ఏతదహోసి – ‘అచ్ఛరియం వత, భో, అబ్భుతం వత, భో! యత్ర హి నామాయం ఘటికారో కుమ్భకారో ఇత్తరజచ్చో సమానో అమ్హాకం సీసంన్హాతానం కేసేసు పరామసితబ్బం మఞ్ఞిస్సతి; న వతిదం కిర ఓరకం మఞ్ఞే భవిస్సతీ’తి; ఘటికారం కుమ్భకారం ఏతదవోచ – ‘యావతాదోహిపి [యావేతదోహిపి (సీ. స్యా. కం. పీ.)], సమ్మ ఘటికారా’తి? ‘యావతాదోహిపి, సమ్మ జోతిపాల. తథా హి పన మే సాధుసమ్మతం తస్స భగవతో దస్సనం అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్సా’తి. ‘తేన హి, సమ్మ ఘటికార, ముఞ్చ; గమిస్సామా’తి.

౨౮౫. ‘‘అథ ఖో, ఆనన్ద, ఘటికారో చ కుమ్భకారో జోతిపాలో చ మాణవో యేన కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా ఘటికారో కుమ్భకారో కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. జోతిపాలో పన మాణవో కస్సపేన భగవతా అరహతా సమ్మాసమ్బుద్ధేన సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో, ఆనన్ద, ఘటికారో కుమ్భకారో కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం ఏతదవోచ – ‘అయం మే, భన్తే, జోతిపాలో మాణవో సహాయో పియసహాయో. ఇమస్స భగవా ధమ్మం దేసేతూ’తి. అథ ఖో, ఆనన్ద, కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో ఘటికారఞ్చ కుమ్భకారం జోతిపాలఞ్చ మాణవం ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేసి సమాదపేసి సముత్తేజేసి సమ్పహంసేసి. అథ ఖో, ఆనన్ద, ఘటికారో చ కుమ్భకారో జోతిపాలో చ మాణవో కస్సపేన భగవతా అరహతా సమ్మాసమ్బుద్ధేన ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సితా సమాదపితా సముత్తేజితా సమ్పహంసితా కస్సపస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స భాసితం అభినన్దిత్వా అనుమోదిత్వా ఉట్ఠాయాసనా కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పక్కమింసు.

౨౮౬. ‘‘అథ ఖో, ఆనన్ద, జోతిపాలో మాణవో ఘటికారం కుమ్భకారం ఏతదవోచ – ‘ఇమం ను త్వం, సమ్మ ఘటికార, ధమ్మం సుణన్తో అథ చ పన అగారస్మా అనగారియం న పబ్బజిస్ససీ’తి? ‘నను మం, సమ్మ జోతిపాల, జానాసి, అన్ధే జిణ్ణే మాతాపితరో పోసేమీ’తి? ‘తేన హి, సమ్మ ఘటికార, అహం అగారస్మా అనగారియం పబ్బజిస్సామీ’తి. అథ ఖో, ఆనన్ద, ఘటికారో చ కుమ్భకారో జోతిపాలో చ మాణవో యేన కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో, ఆనన్ద, ఘటికారో కుమ్భకారో కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం ఏతదవోచ – ‘అయం మే, భన్తే, జోతిపాలో మాణవో సహాయో పియసహాయో. ఇమం భగవా పబ్బాజేతూ’తి. అలత్థ ఖో, ఆనన్ద, జోతిపాలో మాణవో కస్సపస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స సన్తికే పబ్బజ్జం, అలత్థ ఉపసమ్పదం.

౨౮౭. ‘‘అథ ఖో, ఆనన్ద, కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో అచిరూపసమ్పన్నే జోతిపాలే మాణవే అడ్ఢమాసుపసమ్పన్నే వేగళిఙ్గే యథాభిరన్తం విహరిత్వా యేన బారాణసీ తేన చారికం పక్కామి. అనుపుబ్బేన చారికం చరమానో యేన బారాణసీ తదవసరి. తత్ర సుదం, ఆనన్ద, కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో బారాణసియం విహరతి ఇసిపతనే మిగదాయే. అస్సోసి ఖో, ఆనన్ద, కికీ కాసిరాజా – ‘కస్సపో కిర భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో బారాణసిం అనుప్పత్తో బారాణసియం విహరతి ఇసిపతనే మిగదాయే’తి. అథ ఖో, ఆనన్ద, కికీ కాసిరాజా భద్రాని భద్రాని యానాని యోజాపేత్వా భద్రం [భద్రం భద్రం (క.)] యానం అభిరుహిత్వా భద్రేహి భద్రేహి యానేహి బారాణసియా నియ్యాసి మహచ్చరాజానుభావేన [మహచ్చా రాజానుభావేన (సీ.), మహతా రాజానుభావేన (పీ.)] కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం దస్సనాయ. యావతికా యానస్స భూమి యానేన గన్త్వా యానా పచ్చోరోహిత్వా పత్తికోవ యేన కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో, ఆనన్ద, కికిం కాసిరాజానం కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేసి సమాదపేసి సముత్తేజేసి సమ్పహంసేసి. అథ ఖో, ఆనన్ద, కికీ కాసిరాజా కస్సపేన భగవతా అరహతా సమ్మాసమ్బుద్ధేన ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సితో సమాదపితో సముత్తేజితో సమ్పహంసితో కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం ఏతదవోచ – ‘అధివాసేతు మే, భన్తే, భగవా స్వాతనాయ భత్తం సద్ధిం భిక్ఖుసఙ్ఘేనా’తి. అధివాసేసి ఖో, ఆనన్ద, కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో తుణ్హీభావేన. అథ ఖో, ఆనన్ద, కికీ కాసిరాజా కస్సపస్స భగవతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స అధివాసనం విదిత్వా ఉట్ఠాయాసనా కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పక్కామి. అథ ఖో, ఆనన్ద, కికీ కాసిరాజా తస్సా రత్తియా అచ్చయేన సకే నివేసనే పణీతం ఖాదనీయం భోజనీయం పటియాదాపేత్వా పణ్డుపుటకస్స [పణ్డుముటీకస్స (సీ. పీ.), పణ్డుముదికస్స (స్యా. కం.)] సాలినో విగతకాళకం అనేకసూపం అనేకబ్యఞ్జనం, కస్సపస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స కాలం ఆరోచాపేసి – ‘కాలో, భన్తే, నిట్ఠితం భత్త’న్తి.

౨౮౮. ‘‘అథ ఖో, ఆనన్ద, కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ యేన కికిస్స కాసిరఞ్ఞో నివేసనం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది సద్ధిం భిక్ఖుసఙ్ఘేన. అథ ఖో, ఆనన్ద, కికీ కాసిరాజా బుద్ధప్పముఖం భిక్ఖుసఙ్ఘం పణీతేన ఖాదనీయేన భోజనీయేన సహత్థా సన్తప్పేసి సమ్పవారేసి. అథ ఖో, ఆనన్ద, కికీ కాసిరాజా కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం భుత్తావిం ఓనీతపత్తపాణిం అఞ్ఞతరం నీచం ఆసనం గహేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో, ఆనన్ద, కికీ కాసిరాజా కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం ఏతదవోచ – ‘అధివాసేతు మే, భన్తే, భగవా బారాణసియం వస్సావాసం; ఏవరూపం సఙ్ఘస్స ఉపట్ఠానం భవిస్సతీ’తి. ‘అలం, మహారాజ. అధివుత్థో మే వస్సావాసో’తి. దుతియమ్పి ఖో, ఆనన్ద… తతియమ్పి ఖో, ఆనన్ద, కికీ కాసిరాజా కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం ఏతదవోచ – ‘అధివాసేతు మే, భన్తే, భగవా బారాణసియం వస్సావాసం; ఏవరూపం సఙ్ఘస్స ఉపట్ఠానం భవిస్సతీ’తి. ‘అలం, మహారాజ. అధివుత్థో మే వస్సావాసో’తి. అథ ఖో, ఆనన్ద, కికిస్స కాసిరఞ్ఞో ‘న మే కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో అధివాసేతి బారాణసియం వస్సావాస’న్తి అహుదేవ అఞ్ఞథత్తం, అహు దోమనస్సం. అథ ఖో, ఆనన్ద, కికీ కాసిరాజా కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం ఏతదవోచ – ‘అత్థి ను ఖో, భన్తే, అఞ్ఞో కోచి మయా ఉపట్ఠాకతరో’తి?

‘‘‘అత్థి, మహారాజ, వేగళిఙ్గం నామ గామనిగమో. తత్థ ఘటికారో నామ కుమ్భకారో; సో మే ఉపట్ఠాకో అగ్గుపట్ఠాకో. తుయ్హం ఖో పన, మహారాజ, న మే కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో అధివాసేతి బారాణసియం వస్సావాసన్తి అత్థేవ [అత్థి (సీ. పీ.)] అఞ్ఞథత్తం, అత్థి దోమనస్సం. తయిదం ఘటికారస్స కుమ్భకారస్స [ఘటికారే కుమ్భకారే (సీ. స్యా. కం. పీ.)] నత్థి చ న చ భవిస్సతి. ఘటికారో ఖో, మహారాజ, కుమ్భకారో బుద్ధం సరణం గతో, ధమ్మం సరణం గతో, సఙ్ఘం సరణం గతో. ఘటికారో ఖో, మహారాజ, కుమ్భకారో పాణాతిపాతా పటివిరతో, అదిన్నాదానా పటివిరతో, కామేసుమిచ్ఛాచారా పటివిరతో, ముసావాదా పటివిరతో, సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా పటివిరతో. ఘటికారో ఖో, మహారాజ, కుమ్భకారో బుద్ధే అవేచ్చప్పసాదేన సమన్నాగతో, ధమ్మే అవేచ్చప్పసాదేన సమన్నాగతో, సఙ్ఘే అవేచ్చప్పసాదేన సమన్నాగతో, అరియకన్తేహి సీలేహి సమన్నాగతో. ఘటికారో ఖో, మహారాజ, కుమ్భకారో దుక్ఖే నిక్కఙ్ఖో, దుక్ఖసముదయే నిక్కఙ్ఖో, దుక్ఖనిరోధే నిక్కఙ్ఖో, దుక్ఖనిరోధగామినియా పటిపదాయ నిక్కఙ్ఖో. ఘటికారో ఖో, మహారాజ, కుమ్భకారో ఏకభత్తికో బ్రహ్మచారీ సీలవా కల్యాణధమ్మో. ఘటికారో ఖో, మహారాజ, కుమ్భకారో నిక్ఖిత్తమణిసువణ్ణో అపేతజాతరూపరజతో. ఘటికారో ఖో, మహారాజ, కుమ్భకారో పన్నముసలో న సహత్థా పథవిం ఖణతి [కుమ్భకారో న ముసలేన న సహత్థా పఠవిం ఖణతి (స్యా. కం. పీ.), కుమ్భకారో న ముసలేన సహత్థా పథవిఞ్చ ఖణతి (క.)]. యం హోతి కూలపలుగ్గం వా మూసికుక్కరో [మూసికుక్కురో (సీ. స్యా. కం. పీ.)] వా తం కాజేన ఆహరిత్వా భాజనం కరిత్వా ఏవమాహ – ‘‘ఏత్థ యో ఇచ్ఛతి తణ్డులపటిభస్తాని [తణ్డుల పభివత్తాని (సీ. పీ.)] వా ముగ్గపటిభస్తాని వా కళాయపటిభస్తాని వా నిక్ఖిపిత్వా యం ఇచ్ఛతి తం హరతూ’’తి. ఘటికారో ఖో, మహారాజ, కుమ్భకారో అన్ధే జిణ్ణే మాతాపితరో పోసేతి. ఘటికారో ఖో, మహారాజ, కుమ్భకారో పఞ్చన్నం ఓరమ్భాగియానం సంయోజనానం పరిక్ఖయా ఓపపాతికో తత్థ పరినిబ్బాయీ అనావత్తిధమ్మో తస్మా లోకా.

౨౮౯. ‘‘‘ఏకమిదాహం, మహారాజ, సమయం వేగళిఙ్గే నామ గామనిగమే విహరామి. అథ ఖ్వాహం, మహారాజ, పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ యేన ఘటికారస్స కుమ్భకారస్స మాతాపితరో తేనుపసఙ్కమిం; ఉపసఙ్కమిత్వా ఘటికారస్స కుమ్భకారస్స మాతాపితరో ఏతదవోచం – ‘‘హన్ద, కో ను ఖో అయం భగ్గవో గతో’’తి? ‘‘నిక్ఖన్తో ఖో తే, భన్తే, ఉపట్ఠాకో అన్తోకుమ్భియా ఓదనం గహేత్వా పరియోగా సూపం గహేత్వా పరిభుఞ్జా’’తి. అథ ఖ్వాహం, మహారాజ, కుమ్భియా ఓదనం గహేత్వా పరియోగా సూపం గహేత్వా పరిభుఞ్జిత్వా ఉట్ఠాయాసనా పక్కమిం [పక్కామిం (స్యా. కం. పీ.)]. అథ ఖో, మహారాజ, ఘటికారో కుమ్భకారో యేన మాతాపితరో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా మాతాపితరో ఏతదవోచ – ‘‘కో కుమ్భియా ఓదనం గహేత్వా పరియోగా సూపం గహేత్వా పరిభుఞ్జిత్వా ఉట్ఠాయాసనా పక్కన్తో’’తి? ‘‘కస్సపో, తాత, భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో కుమ్భియా ఓదనం గహేత్వా పరియోగా సూపం గహేత్వా పరిభుఞ్జిత్వా ఉట్ఠాయాసనా పక్కన్తో’’తి? అథ ఖో, మహారాజ, ఘటికారస్స కుమ్భకారస్స ఏతదహోసి – ‘‘లాభా వత మే, సులద్ధం వత మే, యస్స మే కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో ఏవం అభివిస్సత్థో’’తి. అథ ఖో, మహారాజ, ఘటికారం కుమ్భకారం అడ్ఢమాసం పీతిసుఖం న విజహతి [న విజహి (సీ. స్యా. కం. పీ.)], సత్తాహం మాతాపితూనం.

౨౯౦. ‘‘‘ఏకమిదాహం, మహారాజ, సమయం తత్థేవ వేగళిఙ్గే నామ గామనిగమే విహరామి. అథ ఖ్వాహం, మహారాజ, పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ యేన ఘటికారస్స కుమ్భకారస్స మాతాపితరో తేనుపసఙ్కమిం; ఉపసఙ్కమిత్వా ఘటికారస్స కుమ్భకారస్స మాతాపితరో ఏతదవోచం – ‘‘హన్ద, కో ను ఖో అయం భగ్గవో గతో’’తి? ‘‘నిక్ఖన్తో ఖో తే, భన్తే, ఉపట్ఠాకో అన్తో కళోపియా కుమ్మాసం గహేత్వా పరియోగా సూపం గహేత్వా పరిభుఞ్జా’’తి. అథ ఖ్వాహం, మహారాజ, కళోపియా కుమ్మాసం గహేత్వా పరియోగా సూపం గహేత్వా పరిభుఞ్జిత్వా ఉట్ఠాయాసనా పక్కమిం. అథ ఖో, మహారాజ, ఘటికారో కుమ్భకారో యేన మాతాపితరో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా మాతాపితరో ఏతదవోచ – ‘‘కో కళోపియా కుమ్మాసం గహేత్వా పరియోగా సూపం గహేత్వా పరిభుఞ్జిత్వా ఉట్ఠాయాసనా పక్కన్తో’’తి? ‘‘కస్సపో, తాత, భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో కళోపియా కుమ్మాసం గహేత్వా పరియోగా సూపం గహేత్వా పరిభుఞ్జిత్వా ఉట్ఠాయాసనా పక్కన్తో’’తి. అథ ఖో, మహారాజ, ఘటికారస్స కుమ్భకారస్స ఏతదహోసి – ‘‘లాభా వత మే, సులద్ధం వత మే, యస్స మే కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో ఏవం అభివిస్సత్థో’’తి. అథ ఖో, మహారాజ, ఘటికారం కుమ్భకారం అడ్ఢమాసం పీతిసుఖం న విజహతి, సత్తాహం మాతాపితూనం.

౨౯౧. ‘‘‘ఏకమిదాహం, మహారాజ, సమయం తత్థేవ వేగళిఙ్గే నామ గామనిగమే విహరామి. తేన ఖో పన సమయేన కుటి [గన్ధకుటి (సీ.)] ఓవస్సతి. అథ ఖ్వాహం, మహారాజ, భిక్ఖూ ఆమన్తేసిం – ‘‘గచ్ఛథ, భిక్ఖవే, ఘటికారస్స కుమ్భకారస్స నివేసనే తిణం జానాథా’’తి. ఏవం వుత్తే, మహారాజ, తే భిక్ఖూ మం ఏతదవోచుం – ‘‘నత్థి ఖో, భన్తే, ఘటికారస్స కుమ్భకారస్స నివేసనే తిణం, అత్థి చ ఖ్వాస్స ఆవేసనే [ఆవేసనం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] తిణచ్ఛదన’’ [నవచ్ఛదనం (సీ.)] న్తి. ‘‘గచ్ఛథ, భిక్ఖవే, ఘటికారస్స కుమ్భకారస్స ఆవేసనం ఉత్తిణం కరోథా’’తి. అథ ఖో తే, మహారాజ, భిక్ఖూ ఘటికారస్స కుమ్భకారస్స ఆవేసనం ఉత్తిణమకంసు. అథ ఖో, మహారాజ, ఘటికారస్స కుమ్భకారస్స మాతాపితరో తే భిక్ఖూ ఏతదవోచుం – ‘‘కే ఆవేసనం ఉత్తిణం కరోన్తీ’’తి? ‘‘భిక్ఖూ, భగిని, కస్సపస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స కుటి ఓవస్సతీ’’తి. ‘‘హరథ, భన్తే, హరథ, భద్రముఖా’’తి. అథ ఖో, మహారాజ, ఘటికారో కుమ్భకారో యేన మాతాపితరో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా మాతాపితరో ఏతదవోచ – ‘‘కే ఆవేసనం ఉత్తిణమకంసూ’’తి? ‘‘భిక్ఖూ, తాత, కస్సపస్స కిర భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స కుటి ఓవస్సతీ’’తి. అథ ఖో, మహారాజ, ఘటికారస్స కుమ్భకారస్స ఏతదహోసి – ‘‘లాభా వత మే, సులద్ధం వత మే, యస్స మే కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో ఏవం అభివిస్సత్థో’’తి. అథ ఖో, మహారాజ ఘటికారం కుమ్భకారం అడ్ఢమాసం పీతిసుఖం న విజహతి, సత్తాహం మాతాపితూనం. అథ ఖో, మహారాజ, ఆవేసనం సబ్బన్తం తేమాసం ఆకాసచ్ఛదనం అట్ఠాసి, న దేవోతివస్సి [న చాతివస్సి (సీ. స్యా. కం. పీ.)]. ఏవరూపో చ, మహారాజ, ఘటికారో కుమ్భకారో’తి. ‘లాభా, భన్తే, ఘటికారస్స కుమ్భకారస్స, సులద్ధా, భన్తే, ఘటికారస్స కుమ్భకారస్స యస్స భగవా ఏవం అభివిస్సత్థో’’’తి.

౨౯౨. ‘‘అథ ఖో, ఆనన్ద, కికీ కాసిరాజా ఘటికారస్స కుమ్భకారస్స పఞ్చమత్తాని తణ్డులవాహసతాని పాహేసి పణ్డుపుటకస్స సాలినో తదుపియఞ్చ సూపేయ్యం. అథ ఖో తే, ఆనన్ద, రాజపురిసా ఘటికారం కుమ్భకారం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచుం – ‘ఇమాని ఖో, భన్తే, పఞ్చమత్తాని తణ్డులవాహసతాని కికినా కాసిరాజేన పహితాని పణ్డుపుటకస్స సాలినో తదుపియఞ్చ సూపేయ్యం. తాని, భన్తే, పటిగ్గణ్హథా’తి [పతిగ్గణ్హాతూతి (సీ. పీ.), పటిగ్గణ్హాతూతి (స్యా. కం.)]. ‘రాజా ఖో బహుకిచ్చో బహుకరణీయో. అలం మే! రఞ్ఞోవ హోతూ’తి. సియా ఖో పన తే, ఆనన్ద, ఏవమస్స – ‘అఞ్ఞో నూన తేన సమయేన జోతిపాలో మాణవో అహోసీ’తి. న ఖో పనేతం, ఆనన్ద, ఏవం దట్ఠబ్బం. అహం తేన సమయేన జోతిపాలో మాణవో అహోసి’’న్తి.

ఇదమవోచ భగవా. అత్తమనో ఆయస్మా ఆనన్దో భగవతో భాసితం అభినన్దీతి.

ఘటికారసుత్తం నిట్ఠితం పఠమం.