౯. గోలియానిసుత్తం

౧౭౩. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. తేన ఖో పన సమయేన గోలియాని [గులిస్సాని (సీ. పీ.), గోలిస్సాని (స్యా. కం.)] నామ భిక్ఖు ఆరఞ్ఞికో [ఆరఞ్ఞకో (సబ్బత్థ)] పదసమాచారో [పదరసమాచారో (సీ. స్యా. కం. పీ.)] సఙ్ఘమజ్ఝే ఓసటో హోతి కేనచిదేవ కరణీయేన. తత్ర ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో గోలియానిం భిక్ఖుం ఆరబ్భ భిక్ఖూ ఆమన్తేసి –

‘‘ఆరఞ్ఞికేనావుసో, భిక్ఖునా సఙ్ఘగతేన సఙ్ఘే విహరన్తేన సబ్రహ్మచారీసు సగారవేన భవితబ్బం సప్పతిస్సేన. సచే, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికో భిక్ఖు సఙ్ఘగతో సఙ్ఘే విహరన్తో సబ్రహ్మచారీసు అగారవో హోతి అప్పతిస్సో, తస్స భవన్తి వత్తారో. ‘కిం పనిమస్సాయస్మతో ఆరఞ్ఞికస్స ఏకస్సారఞ్ఞే సేరివిహారేన, యో అయమాయస్మా సబ్రహ్మచారీసు అగారవో హోతి అప్పతిస్సో’తి – తస్స [అప్పతిస్సోతిస్స (సీ. పీ.)] భవన్తి వత్తారో. తస్మా ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా సఙ్ఘగతేన సఙ్ఘే విహరన్తేన సబ్రహ్మచారీసు సగారవేన భవితబ్బం సప్పతిస్సేన.

‘‘ఆరఞ్ఞికేనావుసో, భిక్ఖునా సఙ్ఘగతేన సఙ్ఘే విహరన్తేన ఆసనకుసలేన భవితబ్బం – ‘ఇతి థేరే చ భిక్ఖూ నానుపఖజ్జ నిసీదిస్సామి నవే చ భిక్ఖూ న ఆసనేన పటిబాహిస్సామీ’తి. సచే, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికో భిక్ఖు సఙ్ఘగతో సఙ్ఘే విహరన్తో న ఆసనకుసలో హోతి, తస్స భవన్తి వత్తారో. ‘కిం పనిమస్సాయస్మతో ఆరఞ్ఞికస్స ఏకస్సారఞ్ఞే సేరివిహారేన, యో అయమాయస్మా ఆసనకుసలో న హోతీ’తి [యో అయమాయస్మా ఆభిసమాచారికమ్పి ధమ్మం న జానాతీతి (సీ. స్యా. కం. పీ.)] – తస్స భవన్తి వత్తారో. తస్మా ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా సఙ్ఘగతేన సఙ్ఘే విహరన్తేన ఆసనకుసలేన భవితబ్బం.

‘‘ఆరఞ్ఞికేనావుసో, భిక్ఖునా సఙ్ఘగతేన సఙ్ఘే విహరన్తేన ఆభిసమాచారికోపి ధమ్మో జానితబ్బో. సచే, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికో భిక్ఖు సఙ్ఘగతో సఙ్ఘే విహరన్తో ఆభిసమాచారికమ్పి ధమ్మం న జానాతి, తస్స భవన్తి వత్తారో. ‘కిం పనిమస్సాయస్మతో ఆరఞ్ఞికస్స ఏకస్సారఞ్ఞే సేరివిహారేన యో అయమాయస్మా ఆభిసమాచారికమ్పి ధమ్మం న జానాతీ’తి – తస్స భవన్తి వత్తారో. తస్మా ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా సఙ్ఘగతేన సఙ్ఘే విహరన్తేన ఆభిసమాచారికోపి ధమ్మో జానితబ్బో [అయం ఆభిసమాచారికతతియవారో సీ. స్యా. కం. పీ. పోత్థకేసు న దిస్సతి].

‘‘ఆరఞ్ఞికేనావుసో, భిక్ఖునా సఙ్ఘగతేన సఙ్ఘే విహరన్తేన నాతికాలేన గామో పవిసితబ్బో నాతిదివా [న దివా (స్యా. కం. పీ. క.)] పటిక్కమితబ్బం. సచే, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికో భిక్ఖు సఙ్ఘగతో సఙ్ఘే విహరన్తో అతికాలేన గామం పవిసతి అతిదివా పటిక్కమతి, తస్స భవన్తి వత్తారో. ‘కిం పనిమస్సాయస్మతో ఆరఞ్ఞికస్స ఏకస్సారఞ్ఞే సేరివిహారేన యో అయమాయస్మా అతికాలేన గామం పవిసతి అతిదివా పటిక్కమతీ’తి – తస్స భవన్తి వత్తారో. తస్మా ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా సఙ్ఘగతేన సఙ్ఘే విహరన్తేన నాతికాలేన గామో పవిసితబ్బో, నాతిదివా పటిక్కమితబ్బం.

‘‘ఆరఞ్ఞికేనావుసో, భిక్ఖునా సఙ్ఘగతేన సఙ్ఘే విహరన్తేన న పురేభత్తం పచ్ఛాభత్తం కులేసు చారిత్తం ఆపజ్జితబ్బం. సచే, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికో భిక్ఖు సఙ్ఘగతో సఙ్ఘే విహరన్తో పురేభత్తం పచ్ఛాభత్తం కులేసు చారిత్తం ఆపజ్జతి, తస్స భవన్తి వత్తారో. ‘అయం నూనిమస్సాయస్మతో ఆరఞ్ఞికస్స ఏకస్సారఞ్ఞే సేరివిహారేన విహరతో వికాలచరియా బహులీకతా, తమేనం సఙ్ఘగతమ్పి సముదాచరతీ’తి – తస్స భవన్తి వత్తారో. తస్మా ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా సఙ్ఘగతేన సఙ్ఘే విహరన్తేన న పురేభత్తం పచ్ఛాభత్తం కులేసు చారిత్తం ఆపజ్జితబ్బం.

‘‘ఆరఞ్ఞికేనావుసో, భిక్ఖునా సఙ్ఘగతేన సఙ్ఘే విహరన్తేన అనుద్ధతేన భవితబ్బం అచపలేన. సచే, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికో భిక్ఖు సఙ్ఘగతో సఙ్ఘే విహరన్తో ఉద్ధతో హోతి చపలో, తస్స భవన్తి వత్తారో. ‘ఇదం నూనిమస్సాయస్మతో ఆరఞ్ఞికస్స ఏకస్సారఞ్ఞే సేరివిహారేన విహరతో ఉద్ధచ్చం చాపల్యం బహులీకతం, తమేనం సఙ్ఘగతమ్పి సముదాచరతీ’తి – తస్స భవన్తి వత్తారో. తస్మా ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా సఙ్ఘగతేన సఙ్ఘే విహరన్తేన అనుద్ధతేన భవితబ్బం అచపలేన.

‘‘ఆరఞ్ఞికేనావుసో, భిక్ఖునా సఙ్ఘగతేన సఙ్ఘే విహరన్తేన అముఖరేన భవితబ్బం అవికిణ్ణవాచేన. సచే, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికో భిక్ఖు సఙ్ఘగతో సఙ్ఘే విహరన్తో ముఖరో హోతి వికిణ్ణవాచో, తస్స భవన్తి వత్తారో. ‘కిం పనిమస్సాయస్మతో ఆరఞ్ఞికస్స ఏకస్సారఞ్ఞే సేరివిహారేన యో అయమాయస్మా ముఖరో వికిణ్ణవాచో’తి – తస్స భవన్తి వత్తారో. తస్మా ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా సఙ్ఘగతేన సఙ్ఘే విహరన్తేన అముఖరేన భవితబ్బం అవికిణ్ణవాచేన.

‘‘ఆరఞ్ఞికేనావుసో, భిక్ఖునా సఙ్ఘగతేన సఙ్ఘే విహరన్తేన సువచేన [సుబ్బచేన (సీ. క.)] భవితబ్బం కల్యాణమిత్తేన. సచే, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికో భిక్ఖు సఙ్ఘగతో సఙ్ఘే విహరన్తో దుబ్బచో హోతి పాపమిత్తో, తస్స భవన్తి వత్తారో. ‘కిం పనిమస్సాయస్మతో ఆరఞ్ఞికస్స ఏకస్సారఞ్ఞే సేరివిహారేన యో అయమాయస్మా దుబ్బచో పాపమిత్తో’తి – తస్స భవన్తి వత్తారో. తస్మా ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా సఙ్ఘగతేన సఙ్ఘే విహరన్తేన సువచేన భవితబ్బం కల్యాణమిత్తేన.

‘‘ఆరఞ్ఞికేనావుసో, భిక్ఖునా ఇన్ద్రియేసు గుత్తద్వారేన భవితబ్బం. సచే, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికో భిక్ఖు ఇన్ద్రియేసు అగుత్తద్వారో హోతి, తస్స భవన్తి వత్తారో. ‘కిం పనిమస్సాయస్మతో ఆరఞ్ఞికస్స ఏకస్సారఞ్ఞే సేరివిహారేన యో అయమాయస్మా ఇన్ద్రియేసు అగుత్తద్వారో’తి – తస్స భవన్తి వత్తారో. తస్మా ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా ఇన్ద్రియేసు గుత్తద్వారేన భవితబ్బం.

‘‘ఆరఞ్ఞికేనావుసో, భిక్ఖునా భోజనే మత్తఞ్ఞునా భవితబ్బం. సచే, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికో భోజనే అమత్తఞ్ఞూ హోతి, తస్స భవన్తి వత్తారో. ‘కిం పనిమస్సాయస్మతో ఆరఞ్ఞికస్స ఏకస్సారఞ్ఞే సేరివిహారేన యో అయమాయస్మా భోజనే అమత్తఞ్ఞూ’తి – తస్స భవన్తి వత్తారో. తస్మా ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా భోజనే మత్తఞ్ఞునా భవితబ్బం.

‘‘ఆరఞ్ఞికేనావుసో, భిక్ఖునా జాగరియం అనుయుత్తేన భవితబ్బం. సచే, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికో భిక్ఖు జాగరియం అననుయుత్తో హోతి, తస్స భవన్తి వత్తారో. ‘కిం పనిమస్సాయస్మతో ఆరఞ్ఞికస్స ఏకస్సారఞ్ఞే సేరివిహారేన యో అయమాయస్మా జాగరియం అననుయుత్తో’తి – తస్స భవన్తి వత్తారో. తస్మా ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా జాగరియం అనుయుత్తేన భవితబ్బం.

‘‘ఆరఞ్ఞికేనావుసో, భిక్ఖునా ఆరద్ధవీరియేన భవితబ్బం. సచే, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికో భిక్ఖు కుసీతో హోతి, తస్స భవన్తి వత్తారో. ‘కిం పనిమస్సాయస్మతో ఆరఞ్ఞికస్స ఏకస్సారఞ్ఞే సేరివిహారేన యో అయమాయస్మా కుసీతో’తి – తస్స భవన్తి వత్తారో. తస్మా ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా ఆరద్ధవీరియేన భవితబ్బం.

‘‘ఆరఞ్ఞికేనావుసో, భిక్ఖునా ఉపట్ఠితస్సతినా భవితబ్బం. సచే, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికో భిక్ఖు ముట్ఠస్సతీ హోతి, తస్స భవన్తి వత్తారో. ‘కిం పనిమస్సాయస్మతో ఆరఞ్ఞికస్స ఏకస్సారఞ్ఞే సేరివిహారేన యో అయమాయస్మా ముట్ఠస్సతీ’తి – తస్స భవన్తి వత్తారో. తస్మా ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా ఉపట్ఠితస్సతినా భవితబ్బం.

‘‘ఆరఞ్ఞికేనావుసో, భిక్ఖునా సమాహితేన భవితబ్బం. సచే, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికో భిక్ఖు అసమాహితో హోతి, తస్స భవన్తి వత్తారో. ‘కిం పనిమస్సాయస్మతో ఆరఞ్ఞికస్స ఏకస్సారఞ్ఞే సేరివిహారేన యో అయమాయస్మా అసమాహితో’తి – తస్స భవన్తి వత్తారో. తస్మా ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా సమాహితేన భవితబ్బం.

‘‘ఆరఞ్ఞికేనావుసో, భిక్ఖునా పఞ్ఞవతా భవితబ్బం. సచే, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికో భిక్ఖు దుప్పఞ్ఞో హోతి, తస్స భవన్తి వత్తారో. ‘కిం పనిమస్సాయస్మతో ఆరఞ్ఞికస్స ఏకస్సారఞ్ఞే సేరివిహారేన యో అయమాయస్మా దుప్పఞ్ఞో’తి – తస్స భవన్తి వత్తారో. తస్మా ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా పఞ్ఞవతా భవితబ్బం.

‘‘ఆరఞ్ఞికేనావుసో, భిక్ఖునా అభిధమ్మే అభివినయే యోగో కరణీయో. సన్తావుసో, ఆరఞ్ఞికం భిక్ఖుం అభిధమ్మే అభివినయే పఞ్హం పుచ్ఛితారో. సచే, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికో భిక్ఖు అభిధమ్మే అభివినయే పఞ్హం పుట్ఠో న సమ్పాయతి, తస్స భవన్తి వత్తారో. ‘కిం పనిమస్సాయస్మతో ఆరఞ్ఞికస్స ఏకస్సారఞ్ఞే సేరివిహారేన యో అయమాయస్మా అభిధమ్మే అభివినయే పఞ్హం పుట్ఠో న సమ్పాయతీ’తి – తస్స భవన్తి వత్తారో. తస్మా ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా అభిధమ్మే అభివినయే యోగో కరణీయో.

‘‘ఆరఞ్ఞికేనావుసో, భిక్ఖునా యే తే సన్తా విమోక్ఖా అతిక్కమ్మ రూపే ఆరుప్పా తత్థ యోగో కరణీయో. సన్తావుసో, ఆరఞ్ఞికం భిక్ఖుం యే తే సన్తా విమోక్ఖా అతిక్కమ్మ రూపే ఆరుప్పా తత్థ పఞ్హం పుచ్ఛితారో. సచే, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికో భిక్ఖు యే తే సన్తా విమోక్ఖా అతిక్కమ్మ రూపే ఆరుప్పా తత్థ పఞ్హం పుట్ఠో న సమ్పాయతి, తస్స భవన్తి వత్తారో. ‘కిం పనిమస్సాయస్మతో ఆరఞ్ఞికస్స ఏకస్సారఞ్ఞే సేరివిహారేన యో అయమాయస్మా యే తే సన్తా విమోక్ఖా అతిక్కమ్మ రూపే ఆరుప్పా తత్థ పఞ్హం పుట్ఠో న సమ్పాయతీ’తి – తస్స భవన్తి వత్తారో. తస్మా ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా యే తే సన్తా విమోక్ఖా అతిక్కమ్మ రూపే ఆరుప్పా తత్థ యోగో కరణీయో.

‘‘ఆరఞ్ఞికేనావుసో, భిక్ఖునా ఉత్తరి మనుస్సధమ్మే యోగో కరణీయో. సన్తావుసో, ఆరఞ్ఞికం భిక్ఖుం ఉత్తరి మనుస్సధమ్మే పఞ్హం పుచ్ఛితారో. సచే, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికో భిక్ఖు ఉత్తరి మనుస్సధమ్మే పఞ్హం పుట్ఠో న సమ్పాయతి, తస్స భవన్తి వత్తారో. ‘కిం పనిమస్సాయస్మతో ఆరఞ్ఞికస్స ఏకస్సారఞ్ఞే సేరివిహారేన యో అయమాయస్మా యస్సత్థాయ పబ్బజితో తమత్థం న జానాతీ’తి – తస్స భవన్తి వత్తారో. తస్మా ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా ఉత్తరి మనుస్సధమ్మే యోగో కరణీయో’’తి.

ఏవం వుత్తే, ఆయస్మా మహామోగ్గల్లానో [మహామోగ్గలానో (క.)] ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఆరఞ్ఞికేనేవ ను ఖో, ఆవుసో సారిపుత్త, భిక్ఖునా ఇమే ధమ్మా సమాదాయ వత్తితబ్బా ఉదాహు గామన్తవిహారినాపీ’’తి? ‘‘ఆరఞ్ఞికేనాపి ఖో, ఆవుసో మోగ్గల్లాన, భిక్ఖునా ఇమే ధమ్మా సమాదాయ వత్తితబ్బా పగేవ గామన్తవిహారినా’’తి.

గోలియానిసుత్తం నిట్ఠితం నవమం.