౩. చూళమాలుక్యసుత్తం

౧౨౨. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. అథ ఖో ఆయస్మతో మాలుక్యపుత్తస్స [మాలుఙ్క్యపుత్తస్స (సీ. స్యా. కం. పీ.)] రహోగతస్స పటిసల్లీనస్స ఏవం చేతసో పరివితక్కో ఉదపాది – ‘‘యానిమాని దిట్ఠిగతాని భగవతా అబ్యాకతాని ఠపితాని పటిక్ఖిత్తాని – ‘సస్సతో లోకో’తిపి, ‘అసస్సతో లోకో’తిపి, ‘అన్తవా లోకో’తిపి, ‘అనన్తవా లోకో’తిపి, ‘తం జీవం తం సరీర’న్తిపి, ‘అఞ్ఞం జీవం అఞ్ఞం సరీర’న్తిపి, ‘హోతి తథాగతో పరం మరణా’తిపి, ‘న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తిపి, ‘హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణా’తిపి, ‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తిపి – తాని మే భగవా న బ్యాకరోతి. యాని మే భగవా న బ్యాకరోతి తం మే న రుచ్చతి, తం మే నక్ఖమతి. సోహం భగవన్తం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతమత్థం పుచ్ఛిస్సామి. సచే మే భగవా బ్యాకరిస్సతి – ‘సస్సతో లోకో’తి వా ‘అసస్సతో లోకో’తి వా…పే… ‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వా – ఏవాహం భగవతి బ్రహ్మచరియం చరిస్సామి; నో చే మే భగవా బ్యాకరిస్సతి – ‘సస్సతో లోకో’తి వా ‘అసస్సతో లోకో’తి వా…పే… ‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వా – ఏవాహం సిక్ఖం పచ్చక్ఖాయ హీనాయావత్తిస్సామీ’’తి.

౧౨౩. అథ ఖో ఆయస్మా మాలుక్యపుత్తో సాయన్హసమయం పటిసల్లానా వుట్ఠితో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా మాలుక్యపుత్తో భగవన్తం ఏతదవోచ –

౧౨౪. ‘‘ఇధ మయ్హం, భన్తే, రహోగతస్స పటిసల్లీనస్స ఏవం చేతసో పరివితక్కో ఉదపాది – యానిమాని దిట్ఠిగతాని భగవతా అబ్యాకతాని ఠపితాని పటిక్ఖిత్తాని – ‘సస్సతో లోకో’తిపి, ‘అసస్సతో లోకో’తిపి…పే… ‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తిపి – తాని మే భగవా న బ్యాకరోతి. యాని మే భగవా న బ్యాకరోతి తం మే న రుచ్చతి, తం మే నక్ఖమతి. సోహం భగవన్తం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతమత్థం పుచ్ఛిస్సామి. సచే మే భగవా బ్యాకరిస్సతి – ‘సస్సతో లోకో’తి వా, ‘అసస్సతో లోకో’తి వా…పే… ‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వా – ఏవాహం భగవతి, బ్రహ్మచరియం చరిస్సామి. నో చే మే భగవా బ్యాకరిస్సతి – ‘సస్సతో లోకో’తి వా, ‘అసస్సతో లోకో’తి వా…పే… ‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వా – ఏవాహం సిక్ఖం పచ్చక్ఖాయ హీనాయావత్తిస్సామీతి. సచే భగవా జానాతి – ‘సస్సతో లోకో’తి, ‘సస్సతో లోకో’తి మే భగవా బ్యాకరోతు; సచే భగవా జానాతి – ‘అసస్సతో లోకో’తి, ‘అసస్సతో లోకో’తి మే భగవా బ్యాకరోతు. నో చే భగవా జానాతి – ‘సస్సతో లోకో’తి వా, ‘అసస్సతో లోకో’తి వా, అజానతో ఖో పన అపస్సతో ఏతదేవ ఉజుకం హోతి యదిదం – ‘న జానామి, న పస్సామీ’తి. సచే భగవా జానాతి – ‘అన్తవా లోకో’తి, ‘అనన్తవా లోకో’తి మే భగవా బ్యాకరోతు; సచే భగవా జానాతి – ‘అనన్తవా లోకో’తి, ‘అనన్తవా లోకో’తి మే భగవా బ్యాకరోతు. నో చే భగవా జానాతి – ‘అన్తవా లోకో’తి వా, ‘అనన్తవా లోకో’తి వా, అజానతో ఖో పన అపస్సతో ఏతదేవ ఉజుకం హోతి యదిదం – ‘న జానామి, న పస్సామీ’తి. సచే భగవా జానాతి – ‘తం జీవం తం సరీర’న్తి, ‘తం జీవం తం సరీర’న్తి మే భగవా బ్యాకరోతు; సచే భగవా జానాతి – ‘అఞ్ఞం జీవం అఞ్ఞం సరీర’న్తి, ‘అఞ్ఞం జీవం అఞ్ఞం సరీర’న్తి మే భగవా బ్యాకరోతు. నో చే భగవా జానాతి – ‘తం జీవం తం సరీర’న్తి వా, ‘అఞ్ఞం జీవం అఞ్ఞం సరీర’న్తి వా, అజానతో ఖో పన అపస్సతో ఏతదేవ ఉజుకం హోతి యదిదం – ‘న జానామి, న పస్సామీ’తి. సచే భగవా జానాతి – ‘హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి, ‘హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి మే భగవా బ్యాకరోతు; సచే భగవా జానాతి – ‘న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి, ‘న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి మే భగవా బ్యాకరోతు. నో చే భగవా జానాతి – ‘హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వా, ‘న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వా, అజానతో ఖో పన అపస్సతో ఏతదేవ ఉజుకం హోతి యదిదం – ‘న జానామి న పస్సామీ’తి. సచే భగవా జానాతి – ‘హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి, ‘హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి మే భగవా బ్యాకరోతు; సచే భగవా జానాతి – ‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి, ‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి మే భగవా బ్యాకరోతు. నో చే భగవా జానాతి – ‘హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వా, ‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వా, అజానతో ఖో పన అపస్సతో ఏతదేవ ఉజుకం హోతి యదిదం – ‘న జానామి, న పస్సామీ’’’తి.

౧౨౫. ‘‘కిం ను [కిం ను ఖో (స్యా. కం. క.)] తాహం, మాలుక్యపుత్త, ఏవం అవచం – ‘ఏహి త్వం, మాలుక్యపుత్త, మయి బ్రహ్మచరియం చర, అహం తే బ్యాకరిస్సామి – ‘సస్సతో లోకో’తి వా, ‘అసస్సతో లోకో’తి వా, ‘అన్తవా లోకో’తి వా, ‘అనన్తవా లోకో’తి వా, ‘తం జీవం తం సరీర’న్తి వా, ‘అఞ్ఞం జీవం అఞ్ఞం సరీర’న్తి వా, ‘హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వా, ‘న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వా, ‘హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వా, ‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వా’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘త్వం వా పన మం ఏవం అవచ – అహం, భన్తే, భగవతి బ్రహ్మచరియం చరిస్సామి, భగవా మే బ్యాకరిస్సతి – ‘సస్సతో లోకో’తి వా, ‘అసస్సతో లోకో’తి వా, ‘అన్తవా లోకో’తి వా, ‘అనన్తవా లోకో’తి వా, ‘తం జీవం తం సరీర’న్తి వా, ‘అఞ్ఞం జీవం అఞ్ఞం సరీర’న్తి వా, ‘హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వా, ‘న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వా, ‘హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వా, ‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వా’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘ఇతి కిర, మాలుక్యపుత్త, నేవాహం తం వదామి – ఏహి త్వం, మాలుక్యపుత్త, మయి బ్రహ్మచరియం చర, అహం తే బ్యాకరిస్సామి – ‘సస్సతో లోకో’తి వా, ‘అసస్సతో లోకో’తి వా…పే… ‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణాతి వా’తి; నపి కిర మం త్వం వదేసి – అహం, భన్తే, భగవతి బ్రహ్మచరియం చరిస్సామి, భగవా మే బ్యాకరిస్సతి – ‘సస్సతో లోకో’తి వా ‘అసస్సతో లోకో’తి వా…పే… ‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వా’’తి. ఏవం సన్తే, మోఘపురిస, కో సన్తో కం పచ్చాచిక్ఖసి?

౧౨౬. ‘‘యో ఖో, మాలుక్యపుత్త, ఏవం వదేయ్య – ‘న తావాహం భగవతి బ్రహ్మచరియం చరిస్సామి యావ మే భగవా న బ్యాకరిస్సతి – ‘‘సస్సతో లోకో’’తి వా, ‘‘అసస్సతో లోకో’’తి వా…పే… ‘‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’’తి వాతి, అబ్యాకతమేవ తం, మాలుక్యపుత్త, తథాగతేన అస్స, అథ సో పుగ్గలో కాలం కరేయ్య. సేయ్యథాపి, మాలుక్యపుత్త, పురిసో సల్లేన విద్ధో అస్స సవిసేన గాళ్హపలేపనేన. తస్స మిత్తామచ్చా ఞాతిసాలోహితా భిసక్కం సల్లకత్తం ఉపట్ఠపేయ్యుం. సో ఏవం వదేయ్య – ‘న తావాహం ఇమం సల్లం ఆహరిస్సామి యావ న తం పురిసం జానామి యేనమ్హి విద్ధో, ఖత్తియో వా బ్రాహ్మణో వా వేస్సో వా సుద్దో వా’తి; సో ఏవం వదేయ్య – ‘న తావాహం ఇమం సల్లం ఆహరిస్సామి యావ న తం పురిసం జానామి యేనమ్హి విద్ధో, ఏవంనామో ఏవంగోత్తో ఇతి వా’తి; సో ఏవం వదేయ్య – ‘న తావాహం ఇమం సల్లం ఆహరిస్సామి యావ న తం పురిసం జానామి యేనమ్హి విద్ధో, దీఘో వా రస్సో వా మజ్ఝిమో వా’తి; సో ఏవం వదేయ్య – ‘న తావాహం ఇమం సల్లం ఆహరిస్సామి యావ న తం పురిసం జానామి యేనమ్హి విద్ధో, కాళో వా సామో వా మఙ్గురచ్ఛవీ వా’తి; సో ఏవం వదేయ్య – ‘న తావాహం ఇమం సల్లం ఆహరిస్సామి యావ న తం పురిసం జానామి యేనమ్హి విద్ధో, అముకస్మిం గామే వా నిగమే వా నగరే వా’తి; సో ఏవం వదేయ్య – ‘న తావాహం ఇమం సల్లం ఆహరిస్సామి యావ న తం ధనుం జానామి యేనమ్హి విద్ధో, యది వా చాపో యది వా కోదణ్డో’తి; సో ఏవం వదేయ్య – ‘న తావాహం ఇమం సల్లం ఆహరిస్సామి యావ న తం జియం జానామి యాయమ్హి విద్ధో, యది వా అక్కస్స యది వా సణ్హస్స [సణ్ఠస్స (సీ. స్యా. కం. పీ.)] యది వా న్హారుస్స యది వా మరువాయ యది వా ఖీరపణ్ణినో’తి; సో ఏవం వదేయ్య – ‘న తావాహం ఇమం సల్లం ఆహరిస్సామి యావ న తం కణ్డం జానామి యేనమ్హి విద్ధో, యది వా గచ్ఛం యది వా రోపిమ’న్తి; సో ఏవం వదేయ్య – ‘న తావాహం ఇమం సల్లం ఆహరిస్సామి యావ న తం కణ్డం జానామి యేనమ్హి విద్ధో, యస్స పత్తేహి వాజితం [వాఖిత్తం (క.)] యది వా గిజ్ఝస్స యది వా కఙ్కస్స యది వా కులలస్స యది వా మోరస్స యది వా సిథిలహనునో’తి; సో ఏవం వదేయ్య – ‘న తావాహం ఇమం సల్లం ఆహరిస్సామి యావ న తం కణ్డం జానామి యేనమ్హి విద్ధో, యస్స న్హారునా పరిక్ఖిత్తం యది వా గవస్స యది వా మహింసస్స యది వా భేరవస్స [రోరువస్స (సీ. స్యా. కం. పీ.)] యది వా సేమ్హారస్సా’తి; సో ఏవం వదేయ్య – ‘న తావాహం ఇమం సల్లం ఆహరిస్సామి యావ న తం సల్లం జానామి యేనమ్హి విద్ధో, యది వా సల్లం యది వా ఖురప్పం యది వా వేకణ్డం యది వా నారాచం యది వా వచ్ఛదన్తం యది వా కరవీరపత్త’న్తి – అఞ్ఞాతమేవ తం, మాలుక్యపుత్త, తేన పురిసేన అస్స, అథ సో పురిసో కాలం కరేయ్య. ఏవమేవ ఖో, మాలుక్యపుత్త, యో ఏవం వదేయ్య – ‘న తావాహం భగవతి బ్రహ్మచరియం చరిస్సామి యావ మే భగవా న బ్యాకరిస్సతి – ‘‘సస్సతో లోకో’’తి వా ‘‘అసస్సతో లోకో’’తి వా…పే… ‘‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’’తి వాతి – అబ్యాకతమేవ తం, మాలుక్యపుత్త, తథాగతేన అస్స, అథ సో పుగ్గలో కాలఙ్కరేయ్య.

౧౨౭. ‘‘‘సస్సతో లోకో’తి, మాలుక్యపుత్త, దిట్ఠియా సతి బ్రహ్మచరియవాసో అభవిస్సాతి, ఏవం ‘నో అసస్సతో లోకో’తి, మాలుక్యపుత్త, దిట్ఠియా సతి బ్రహ్మచరియవాసో అభవిస్సాతి, ఏవమ్పి ‘నో సస్సతో లోకో’తి వా, మాలుక్యపుత్త, దిట్ఠియా సతి, ‘అసస్సతో లోకో’తి వా దిట్ఠియా సతి అత్థేవ జాతి, అత్థి జరా, అత్థి మరణం, సన్తి సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసా; యేసాహం దిట్ఠేవ ధమ్మే నిఘాతం పఞ్ఞపేమి. ‘అన్తవా లోకో’తి, మాలుక్యపుత్త, దిట్ఠియా సతి బ్రహ్మచరియవాసో అభవిస్సాతి, ఏవం ‘నో అనన్తవా లోకో’తి, మాలుక్యపుత్త, దిట్ఠియా సతి బ్రహ్మచరియవాసో అభవిస్సాతి, ఏవమ్పి ‘నో అన్తవా లోకో’తి వా, మాలుక్యపుత్త, దిట్ఠియా సతి, ‘అనన్తవా లోకో’తి వా దిట్ఠియా సతి అత్థేవ జాతి, అత్థి జరా, అత్థి మరణం, సన్తి సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసా; యేసాహం దిట్ఠేవ ధమ్మే నిఘాతం పఞ్ఞపేమి. ‘తం జీవం తం సరీర’న్తి, మాలుక్యపుత్త, దిట్ఠియా సతి బ్రహ్మచరియవాసో అభవిస్సాతి, ఏవం ‘నో అఞ్ఞం జీవం అఞ్ఞం సరీర’న్తి, మాలుక్యపుత్త, దిట్ఠియా సతి బ్రహ్మచరియవాసో అభవిస్సాతి, ఏవమ్పి ‘నో తం జీవం తం సరీర’న్తి వా, మాలుక్యపుత్త, దిట్ఠియా సతి, ‘అఞ్ఞం జీవం అఞ్ఞం సరీర’న్తి వా దిట్ఠియా సతి అత్థేవ జాతి…పే… నిఘాతం పఞ్ఞపేమి. ‘హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి, మాలుక్యపుత్త, దిట్ఠియా సతి బ్రహ్మచరియవాసో అభవిస్సాతి, ఏవం ‘నో న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి, మాలుక్యపుత్త, దిట్ఠియా సతి బ్రహ్మచరియవాసో అభవిస్సాతి, ఏవమ్పి ‘నో హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వా, మాలుక్యపుత్త, దిట్ఠియా సతి, ‘న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వా దిట్ఠియా సతి అత్థేవ జాతి…పే… యేసాహం దిట్ఠేవ ధమ్మే నిఘాతం పఞ్ఞపేమి. ‘హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి, మాలుక్యపుత్త, దిట్ఠియా సతి బ్రహ్మచరియవాసో అభవిస్సాతి, ఏవం ‘నో నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి, మాలుక్యపుత్త, దిట్ఠియా సతి బ్రహ్మచరియవాసో అభవిస్సాతి, ఏవమ్పి ‘నో హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి, మాలుక్యపుత్త, దిట్ఠియా సతి, ‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వా దిట్ఠియా సతి అత్థేవ జాతి…పే… యేసాహం దిట్ఠేవ ధమ్మే నిఘాతం పఞ్ఞపేమి.

౧౨౮. ‘‘తస్మాతిహ, మాలుక్యపుత్త, అబ్యాకతఞ్చ మే అబ్యాకతతో ధారేథ; బ్యాకతఞ్చ మే బ్యాకతతో ధారేథ. కిఞ్చ, మాలుక్యపుత్త, మయా అబ్యాకతం? ‘సస్సతో లోకో’తి మాలుక్యపుత్త, మయా అబ్యాకతం; ‘అసస్సతో లోకో’తి – మయా అబ్యాకతం; ‘అన్తవా లోకో’తి – మయా అబ్యాకతం; ‘అనన్తవా లోకో’తి – మయా అబ్యాకతం; ‘తం జీవం తం సరీర’న్తి – మయా అబ్యాకతం; ‘అఞ్ఞం జీవం అఞ్ఞం సరీర’న్తి – మయా అబ్యాకతం; ‘హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి – మయా అబ్యాకతం; ‘న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి – మయా అబ్యాకతం; ‘హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి – మయా అబ్యాకతం; ‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి – మయా అబ్యాకతం. కస్మా చేతం, మాలుక్యపుత్త, మయా అబ్యాకతం? న హేతం, మాలుక్యపుత్త, అత్థసంహితం న ఆదిబ్రహ్మచరియకం న [నేతం (సీ.)] నిబ్బిదాయ న విరాగాయ న నిరోధాయ న ఉపసమాయ న అభిఞ్ఞాయ న సమ్బోధాయ న నిబ్బానాయ సంవత్తతి. తస్మా తం మయా అబ్యాకతం. కిఞ్చ, మాలుక్యపుత్త, మయా బ్యాకతం? ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి, మాలుక్యపుత్త, మయా బ్యాకతం; ‘అయం దుక్ఖసముదయో’తి – మయా బ్యాకతం; ‘అయం దుక్ఖనిరోధో’తి – మయా బ్యాకతం; ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి – మయా బ్యాకతం. కస్మా చేతం, మాలుక్యపుత్త, మయా బ్యాకతం? ఏతఞ్హి, మాలుక్యపుత్త, అత్థసంహితం ఏతం ఆదిబ్రహ్మచరియకం నిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ ఉపసమాయ అభిఞ్ఞాయ సమ్బోధాయ నిబ్బానాయ సంవత్తతి. తస్మా తం మయా బ్యాకతం. తస్మాతిహ, మాలుక్యపుత్త, అబ్యాకతఞ్చ మే అబ్యాకతతో ధారేథ; బ్యాకతఞ్చ మే బ్యాకతతో ధారేథా’’తి.

ఇదమవోచ భగవా. అత్తమనో ఆయస్మా మాలుక్యపుత్తో భగవతో భాసితం అభినన్దీతి.

చూళమాలుక్యసుత్తం నిట్ఠితం తతియం.