౪. చూళవేదల్లసుత్తం
౪౬౦. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. అథ ఖో విసాఖో ఉపాసకో యేన ధమ్మదిన్నా భిక్ఖునీ తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ధమ్మదిన్నం భిక్ఖునిం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో విసాఖో ఉపాసకో ధమ్మదిన్నం భిక్ఖునిం ఏతదవోచ – ‘‘‘సక్కాయో సక్కాయో’తి, అయ్యే, వుచ్చతి. కతమో ను ఖో, అయ్యే, సక్కాయో వుత్తో భగవతా’’తి? ‘‘పఞ్చ ఖో ఇమే, ఆవుసో విసాఖ, ఉపాదానక్ఖన్ధా సక్కాయో వుత్తో భగవతా, సేయ్యథిదం – రూపుపాదానక్ఖన్ధో, వేదనుపాదానక్ఖన్ధో, సఞ్ఞుపాదానక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారుపాదానక్ఖన్ధో, విఞ్ఞాణుపాదానక్ఖన్ధో. ఇమే ఖో, ఆవుసో విసాఖ, పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధా సక్కాయో వుత్తో భగవతా’’తి.
‘‘సాధయ్యే’’తి ఖో విసాఖో ఉపాసకో ధమ్మదిన్నాయ భిక్ఖునియా భాసితం అభినన్దిత్వా అనుమోదిత్వా ధమ్మదిన్నం భిక్ఖునిం ఉత్తరిం పఞ్హం అపుచ్ఛి – ‘‘‘సక్కాయసముదయో సక్కాయసముదయో’తి, అయ్యే, వుచ్చతి. కతమో ను ఖో, అయ్యే, సక్కాయసముదయో వుత్తో భగవతా’’తి? ‘‘యాయం, ఆవుసో విసాఖ, తణ్హా పోనోబ్భవికా నన్దీరాగసహగతా తత్రతత్రాభినన్దినీ, సేయ్యథిదం – కామతణ్హా భవతణ్హా విభవతణ్హా; అయం ఖో, ఆవుసో విసాఖ, సక్కాయసముదయో వుత్తో భగవతా’’తి.
‘‘‘సక్కాయనిరోధో సక్కాయనిరోధో’తి, అయ్యే, వుచ్చతి. కతమో ను ఖో, అయ్యే, సక్కాయనిరోధో వుత్తో భగవతా’’తి?
‘‘యో ఖో, ఆవుసో విసాఖ, తస్సాయేవ తణ్హాయ అసేసవిరాగనిరోధో చాగో పటినిస్సగ్గో ముత్తి అనాలయో; అయం ఖో, ఆవుసో విసాఖ, సక్కాయనిరోధో వుత్తో భగవతా’’తి.
‘‘‘సక్కాయనిరోధగామినీ పటిపదా సక్కాయనిరోధగామినీ పటిపదా’తి, అయ్యే, వుచ్చతి. కతమా ను ఖో, అయ్యే, సక్కాయనిరోధగామినీ పటిపదా వుత్తా భగవతా’’తి?
‘‘అయమేవ ఖో, ఆవుసో విసాఖ, అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో సక్కాయనిరోధగామినీ పటిపదా వుత్తా భగవతా, సేయ్యథిదం – సమ్మాదిట్ఠి సమ్మాసఙ్కప్పో సమ్మావాచా సమ్మాకమ్మన్తో సమ్మాఆజీవో సమ్మావాయామో సమ్మాసతి సమ్మాసమాధీ’’తి.
‘‘తఞ్ఞేవ ను ఖో, అయ్యే, ఉపాదానం తే [తేవ (సీ.)] పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధా ఉదాహు అఞ్ఞత్ర పఞ్చహుపాదానక్ఖన్ధేహి ఉపాదాన’’న్తి? ‘‘న ఖో, ఆవుసో విసాఖ, తఞ్ఞేవ ఉపాదానం తే పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధా, నాపి అఞ్ఞత్ర పఞ్చహుపాదానక్ఖన్ధేహి ఉపాదానం. యో ఖో, ఆవుసో విసాఖ, పఞ్చసు ఉపాదానక్ఖన్ధేసు ఛన్దరాగో తం తత్థ ఉపాదాన’’న్తి.
౪౬౧. ‘‘కథం పనాయ్యే, సక్కాయదిట్ఠి హోతీ’’తి? ‘‘ఇధావుసో విసాఖ, అస్సుతవా పుథుజ్జనో, అరియానం అదస్సావీ అరియధమ్మస్స అకోవిదో అరియధమ్మే అవినీతో, సప్పురిసానం అదస్సావీ సప్పురిసధమ్మస్స అకోవిదో సప్పురిసధమ్మే అవినీతో, రూపం అత్తతో సమనుపస్సతి, రూపవన్తం వా అత్తానం, అత్తని వా రూపం, రూపస్మిం వా అత్తానం. వేదనం…పే… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం అత్తతో సమనుపస్సతి, విఞ్ఞాణవన్తం వా అత్తానం, అత్తని వా విఞ్ఞాణం, విఞ్ఞాణస్మిం వా అత్తానం. ఏవం ఖో, ఆవుసో విసాఖ, సక్కాయదిట్ఠి హోతీ’’తి.
‘‘కథం పనాయ్యే, సక్కాయదిట్ఠి న హోతీ’’తి?
‘‘ఇధావుసో విసాఖ, సుతవా అరియసావకో, అరియానం దస్సావీ అరియధమ్మస్స కోవిదో అరియధమ్మే సువినీతో, సప్పురిసానం దస్సావీ సప్పురిసధమ్మస్స కోవిదో సప్పురిసధమ్మే సువినీతో, న రూపం అత్తతో సమనుపస్సతి, న రూపవన్తం వా అత్తానం, న అత్తని వా రూపం, న రూపస్మిం వా అత్తానం. న వేదనం…పే… న సఞ్ఞం… న సఙ్ఖారే…పే… న విఞ్ఞాణం అత్తతో సమనుపస్సతి, న విఞ్ఞాణవన్తం వా అత్తానం, న అత్తని వా విఞ్ఞాణం, న విఞ్ఞాణస్మిం వా అత్తానం. ఏవం ఖో, ఆవుసో విసాఖ, సక్కాయదిట్ఠి న హోతీ’’తి.
౪౬౨. ‘‘కతమో పనాయ్యే, అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో’’తి?
‘‘అయమేవ ఖో, ఆవుసో విసాఖ, అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో, సేయ్యథిదం – సమ్మాదిట్ఠి సమ్మాసఙ్కప్పో సమ్మావాచా సమ్మాకమ్మన్తో సమ్మాఆజీవో సమ్మావాయామో సమ్మాసతి సమ్మాసమాధీ’’తి. ‘‘అరియో పనాయ్యే, అట్ఠఙ్గికో మగ్గో సఙ్ఖతో ఉదాహు అసఙ్ఖతో’’తి?
‘‘అరియో ఖో, ఆవుసో విసాఖ, అట్ఠఙ్గికో మగ్గో సఙ్ఖతో’’తి.
‘‘అరియేన ను ఖో, అయ్యే, అట్ఠఙ్గికేన మగ్గేన తయో ఖన్ధా సఙ్గహితా ఉదాహు తీహి ఖన్ధేహి అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో సఙ్గహితో’’తి?
‘‘న ఖో, ఆవుసో విసాఖ, అరియేన అట్ఠఙ్గికేన మగ్గేన తయో ఖన్ధా సఙ్గహితా; తీహి చ ఖో, ఆవుసో విసాఖ, ఖన్ధేహి అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో సఙ్గహితో. యా చావుసో విసాఖ, సమ్మావాచా యో చ సమ్మాకమ్మన్తో యో చ సమ్మాఆజీవో ఇమే ధమ్మా సీలక్ఖన్ధే సఙ్గహితా. యో చ సమ్మావాయామో యా చ సమ్మాసతి యో చ సమ్మాసమాధి ఇమే ధమ్మా సమాధిక్ఖన్ధే సఙ్గహితా. యా చ సమ్మాదిట్ఠి యో చ సమ్మాసఙ్కప్పో, ఇమే ధమ్మా పఞ్ఞాక్ఖన్ధే సఙ్గహితా’’తి.
‘‘కతమో పనాయ్యే, సమాధి, కతమే ధమ్మా సమాధినిమిత్తా, కతమే ధమ్మా సమాధిపరిక్ఖారా, కతమా సమాధిభావనా’’తి?
‘‘యా ఖో, ఆవుసో విసాఖ, చిత్తస్స ఏకగ్గతా అయం సమాధి; చత్తారో సతిపట్ఠానా సమాధినిమిత్తా; చత్తారో సమ్మప్పధానా సమాధిపరిక్ఖారా. యా తేసంయేవ ధమ్మానం ఆసేవనా భావనా బహులీకమ్మం, అయం ఏత్థ సమాధిభావనా’’తి.
౪౬౩. ‘‘కతి పనాయ్యే, సఙ్ఖారా’’తి?
‘‘తయోమే, ఆవుసో విసాఖ, సఙ్ఖారా – కాయసఙ్ఖారో, వచీసఙ్ఖారో, చిత్తసఙ్ఖారో’’తి.
‘‘కతమో పనాయ్యే, కాయసఙ్ఖారో, కతమో వచీసఙ్ఖారో, కతమో చిత్తసఙ్ఖారో’’తి?
‘‘అస్సాసపస్సాసా ఖో, ఆవుసో విసాఖ, కాయసఙ్ఖారో, వితక్కవిచారా వచీసఙ్ఖారో, సఞ్ఞా చ వేదనా చ చిత్తసఙ్ఖారో’’తి.
‘‘కస్మా పనాయ్యే, అస్సాసపస్సాసా కాయసఙ్ఖారో, కస్మా వితక్కవిచారా వచీసఙ్ఖారో, కస్మా సఞ్ఞా చ వేదనా చ చిత్తసఙ్ఖారో’’తి?
‘‘అస్సాసపస్సాసా ఖో, ఆవుసో విసాఖ, కాయికా ఏతే ధమ్మా కాయప్పటిబద్ధా, తస్మా అస్సాసపస్సాసా కాయసఙ్ఖారో. పుబ్బే ఖో, ఆవుసో విసాఖ, వితక్కేత్వా విచారేత్వా పచ్ఛా వాచం భిన్దతి, తస్మా వితక్కవిచారా వచీసఙ్ఖారో. సఞ్ఞా చ వేదనా చ చేతసికా ఏతే ధమ్మా చిత్తప్పటిబద్ధా, తస్మా సఞ్ఞా చ వేదనా చ చిత్తసఙ్ఖారో’’తి.
౪౬౪. ‘‘కథం పనాయ్యే, సఞ్ఞావేదయితనిరోధసమాపత్తి హోతీ’’తి?
‘‘న ఖో, ఆవుసో విసాఖ, సఞ్ఞావేదయితనిరోధం సమాపజ్జన్తస్స భిక్ఖునో ఏవం హోతి – ‘అహం సఞ్ఞావేదయితనిరోధం సమాపజ్జిస్స’న్తి వా, ‘అహం సఞ్ఞావేదయితనిరోధం సమాపజ్జామీ’తి వా, ‘అహం సఞ్ఞావేదయితనిరోధం సమాపన్నో’తి వా. అథ ఖ్వాస్స పుబ్బేవ తథా చిత్తం భావితం హోతి యం తం తథత్తాయ ఉపనేతీ’’తి.
‘‘సఞ్ఞావేదయితనిరోధం సమాపజ్జన్తస్స పనాయ్యే, భిక్ఖునో కతమే ధమ్మా పఠమం నిరుజ్ఝన్తి – యది వా కాయసఙ్ఖారో, యది వా వచీసఙ్ఖారో, యది వా చిత్తసఙ్ఖారో’’తి? ‘‘సఞ్ఞావేదయితనిరోధం సమాపజ్జన్తస్స ఖో, ఆవుసో విసాఖ, భిక్ఖునో పఠమం నిరుజ్ఝతి వచీసఙ్ఖారో, తతో కాయసఙ్ఖారో, తతో చిత్తసఙ్ఖారో’’తి.
‘‘కథం పనాయ్యే, సఞ్ఞావేదయితనిరోధసమాపత్తియా వుట్ఠానం హోతీ’’తి?
‘‘న ఖో, ఆవుసో విసాఖ, సఞ్ఞావేదయితనిరోధసమాపత్తియా వుట్ఠహన్తస్స భిక్ఖునో ఏవం హోతి – ‘అహం సఞ్ఞావేదయితనిరోధసమాపత్తియా వుట్ఠహిస్స’న్తి వా, ‘అహం సఞ్ఞావేదయితనిరోధసమాపత్తియా వుట్ఠహామీ’తి వా, ‘అహం సఞ్ఞావేదయితనిరోధసమాపత్తియా వుట్ఠితో’తి వా. అథ ఖ్వాస్స పుబ్బేవ తథా చిత్తం భావితం హోతి యం తం తథత్తాయ ఉపనేతీ’’తి.
‘‘సఞ్ఞావేదయితనిరోధసమాపత్తియా వుట్ఠహన్తస్స పనాయ్యే, భిక్ఖునో కతమే ధమ్మా పఠమం ఉప్పజ్జన్తి – యది వా కాయసఙ్ఖారో, యది వా వచీసఙ్ఖారో, యది వా చిత్తసఙ్ఖారో’’తి? ‘‘సఞ్ఞావేదయితనిరోధసమాపత్తియా వుట్ఠహన్తస్స ఖో, ఆవుసో విసాఖ, భిక్ఖునో పఠమం ఉప్పజ్జతి చిత్తసఙ్ఖారో, తతో కాయసఙ్ఖారో, తతో వచీసఙ్ఖారో’’తి.
‘‘సఞ్ఞావేదయితనిరోధసమాపత్తియా వుట్ఠితం పనాయ్యే, భిక్ఖుం కతి ఫస్సా ఫుసన్తీ’’తి? ‘‘సఞ్ఞావేదయితనిరోధసమాపత్తియా వుట్ఠితం ఖో, ఆవుసో విసాఖ, భిక్ఖుం తయో ఫస్సా ఫుసన్తి – సుఞ్ఞతో ఫస్సో, అనిమిత్తో ఫస్సో, అప్పణిహితో ఫస్సో’’తి.
‘‘సఞ్ఞావేదయితనిరోధసమాపత్తియా వుట్ఠితస్స పనాయ్యే, భిక్ఖునో కింనిన్నం చిత్తం హోతి కింపోణం కింపబ్భార’’న్తి? ‘‘సఞ్ఞావేదయితనిరోధసమాపత్తియా వుట్ఠితస్స ఖో, ఆవుసో విసాఖ, భిక్ఖునో వివేకనిన్నం చిత్తం హోతి, వివేకపోణం వివేకపబ్భార’’న్తి.
౪౬౫. ‘‘కతి పనాయ్యే, వేదనా’’తి?
‘‘తిస్సో ఖో ఇమా, ఆవుసో విసాఖ, వేదనా – సుఖా వేదనా, దుక్ఖా వేదనా, అదుక్ఖమసుఖా వేదనా’’తి.
‘‘కతమా పనాయ్యే, సుఖా వేదనా, కతమా దుక్ఖా వేదనా, కతమా అదుక్ఖమసుఖా వేదనా’’తి?
‘‘యం ఖో, ఆవుసో విసాఖ, కాయికం వా చేతసికం వా సుఖం సాతం వేదయితం – అయం సుఖా వేదనా. యం ఖో, ఆవుసో విసాఖ, కాయికం వా చేతసికం వా దుక్ఖం అసాతం వేదయితం – అయం దుక్ఖా వేదనా. యం ఖో, ఆవుసో విసాఖ, కాయికం వా చేతసికం వా నేవ సాతం నాసాతం వేదయితం – అయం అదుక్ఖమసుఖా వేదనా’’తి.
‘‘సుఖా పనాయ్యే, వేదనా కింసుఖా కిందుక్ఖా, దుక్ఖా వేదనా కింసుఖా కిందుక్ఖా, అదుక్ఖమసుఖా వేదనా కింసుఖా కిందుక్ఖా’’తి?
‘‘సుఖా ఖో, ఆవుసో విసాఖ, వేదనా ఠితిసుఖా విపరిణామదుక్ఖా; దుక్ఖా వేదనా ఠితిదుక్ఖా విపరిణామసుఖా; అదుక్ఖమసుఖా వేదనా ఞాణసుఖా అఞ్ఞాణదుక్ఖా’’తి.
‘‘సుఖాయ పనాయ్యే, వేదనాయ కిం అనుసయో అనుసేతి, దుక్ఖాయ వేదనాయ కిం అనుసయో అనుసేతి, అదుక్ఖమసుఖాయ వేదనాయ కిం అనుసయో అనుసేతీ’’తి?
‘‘సుఖాయ ఖో, ఆవుసో విసాఖ, వేదనాయ రాగానుసయో అనుసేతి, దుక్ఖాయ వేదనాయ పటిఘానుసయో అనుసేతి, అదుక్ఖమసుఖాయ వేదనాయ అవిజ్జానుసయో అనుసేతీ’’తి.
‘‘సబ్బాయ ను ఖో, అయ్యే, సుఖాయ వేదనాయ రాగానుసయో అనుసేతి, సబ్బాయ దుక్ఖాయ వేదనాయ పటిఘానుసయో అనుసేతి, సబ్బాయ అదుక్ఖమసుఖాయ వేదనాయ అవిజ్జానుసయో అనుసేతీ’’తి?
‘‘న ఖో, ఆవుసో విసాఖ, సబ్బాయ సుఖాయ వేదనాయ రాగానుసయో అనుసేతి, న సబ్బాయ దుక్ఖాయ వేదనాయ పటిఘానుసయో అనుసేతి, న సబ్బాయ అదుక్ఖమసుఖాయ వేదనాయ అవిజ్జానుసయో అనుసేతీ’’తి.
‘‘సుఖాయ పనాయ్యే, వేదనాయ కిం పహాతబ్బం, దుక్ఖాయ వేదనాయ కిం పహాతబ్బం, అదుక్ఖమసుఖాయ వేదనాయ కిం పహాతబ్బ’’న్తి?
‘‘సుఖాయ ఖో, ఆవుసో విసాఖ, వేదనాయ రాగానుసయో పహాతబ్బో, దుక్ఖాయ వేదనాయ పటిఘానుసయో పహాతబ్బో, అదుక్ఖమసుఖాయ వేదనాయ అవిజ్జానుసయో పహాతబ్బో’’తి.
‘‘సబ్బాయ ను ఖో, అయ్యే, సుఖాయ వేదనాయ రాగానుసయో పహాతబ్బో, సబ్బాయ దుక్ఖాయ వేదనాయ పటిఘానుసయో పహాతబ్బో, సబ్బాయ అదుక్ఖమసుఖాయ వేదనాయ అవిజ్జానుసయో పహాతబ్బో’’తి?
‘‘న ఖో, ఆవుసో విసాఖ, సబ్బాయ సుఖాయ వేదనాయ రాగానుసయో పహాతబ్బో, న సబ్బాయ దుక్ఖాయ వేదనాయ పటిఘానుసయో పహాతబ్బో, న సబ్బాయ అదుక్ఖమసుఖాయ వేదనాయ అవిజ్జానుసయో పహాతబ్బో. ఇధావుసో విసాఖ, భిక్ఖు వివిచ్చేవ కామేహి వివిచ్చ అకుసలేహి ధమ్మేహి సవితక్కం సవిచారం వివేకజం పీతిసుఖం పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. రాగం తేన పజహతి, న తత్థ రాగానుసయో అనుసేతి. ఇధావుసో విసాఖ, భిక్ఖు ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘కుదాస్సు నామాహం తదాయతనం ఉపసమ్పజ్జ విహరిస్సామి యదరియా ఏతరహి ఆయతనం ఉపసమ్పజ్జ విహరన్తీ’తి? ఇతి అనుత్తరేసు విమోక్ఖేసు పిహం ఉపట్ఠాపయతో ఉప్పజ్జతి పిహాప్పచ్చయా దోమనస్సం. పటిఘం తేన పజహతి, న తత్థ పటిఘానుసయో అనుసేతి. ఇధావుసో విసాఖ, భిక్ఖు సుఖస్స చ పహానా, దుక్ఖస్స చ పహానా, పుబ్బేవ సోమనస్సదోమనస్సానం అత్థఙ్గమా, అదుక్ఖమసుఖం ఉపేక్ఖాసతిపారిసుద్ధిం చతుత్థం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. అవిజ్జం తేన పజహతి, న తత్థ అవిజ్జానుసయో అనుసేతీ’’తి.
౪౬౬. ‘‘సుఖాయ పనాయ్యే, వేదనాయ కిం పటిభాగో’’తి?
‘‘సుఖాయ ఖో, ఆవుసో విసాఖ, వేదనాయ దుక్ఖా వేదనా పటిభాగో’’తి.
‘‘దుక్ఖాయ పన్నాయ్యే, వేదనాయ కిం పటిభాగో’’తి?
‘‘దుక్ఖాయ ఖో, ఆవుసో విసాఖ, వేదనాయ సుఖా వేదనా పటిభాగో’’తి.
‘‘అదుక్ఖమసుఖాయ పనాయ్యే, వేదనాయ కిం పటిభాగో’’తి?
‘‘అదుక్ఖమసుఖాయ ఖో, ఆవుసో విసాఖ, వేదనాయ అవిజ్జా పటిభాగో’’తి.
‘‘అవిజ్జాయ పనాయ్యే, కిం పటిభాగో’’తి?
‘‘అవిజ్జాయ ఖో, ఆవుసో విసాఖ, విజ్జా పటిభాగో’’తి.
‘‘విజ్జాయ పనాయ్యే, కిం పటిభాగో’’తి?
‘‘విజ్జాయ ఖో, ఆవుసో విసాఖ, విముత్తి పటిభాగో’’తి.
‘‘విముత్తియా పనాయ్యే, కిం పటిభాగో’’తి?
‘‘విముత్తియా ఖో, ఆవుసో విసాఖ, నిబ్బానం పటిభాగో’’తి.
‘‘నిబ్బానస్స పనాయ్యే, కిం పటిభాగో’’తి? ‘‘అచ్చయాసి, ఆవుసో [అచ్చసరావుసో (సీ. పీ.), అచ్చస్సరావుసో (స్యా. కం.)] విసాఖ, పఞ్హం, నాసక్ఖి పఞ్హానం పరియన్తం గహేతుం. నిబ్బానోగధఞ్హి, ఆవుసో విసాఖ, బ్రహ్మచరియం, నిబ్బానపరాయనం నిబ్బానపరియోసానం. ఆకఙ్ఖమానో చ త్వం, ఆవుసో విసాఖ, భగవన్తం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతమత్థం పుచ్ఛేయ్యాసి, యథా చ తే భగవా బ్యాకరోతి తథా నం ధారేయ్యాసీ’’తి.
౪౬౭. అథ ఖో విసాఖో ఉపాసకో ధమ్మదిన్నాయ భిక్ఖునియా భాసితం అభినన్దిత్వా అనుమోదిత్వా ఉట్ఠాయాసనా ధమ్మదిన్నం భిక్ఖునిం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో విసాఖో ఉపాసకో యావతకో అహోసి ధమ్మదిన్నాయ భిక్ఖునియా సద్ధిం కథాసల్లాపో తం సబ్బం భగవతో ఆరోచేసి. ఏవం వుత్తే, భగవా విసాఖం ఉపాసకం ఏతదవోచ – ‘‘పణ్డితా, విసాఖ, ధమ్మదిన్నా భిక్ఖునీ, మహాపఞ్ఞా, విసాఖ, ధమ్మదిన్నా భిక్ఖునీ. మం చేపి త్వం, విసాఖ, ఏతమత్థం పుచ్ఛేయ్యాసి, అహమ్పి తం ఏవమేవం బ్యాకరేయ్యం, యథా తం ధమ్మదిన్నాయ భిక్ఖునియా బ్యాకతం. ఏసో చేవేతస్స [ఏసోవేతస్స (స్యా. కం.)] అత్థో. ఏవఞ్చ నం [ఏవమేతం (సీ. స్యా. కం.)] ధారేహీ’’తి.
ఇదమవోచ భగవా. అత్తమనో విసాఖో ఉపాసకో భగవతో భాసితం అభినన్దీతి.
చూళవేదల్లసుత్తం నిట్ఠితం చతుత్థం.