౧౦. చూళఅస్సపురసుత్తం

౪౩౫. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా అఙ్గేసు విహరతి అస్సపురం నామ అఙ్గానం నిగమో. తత్ర ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘భిక్ఖవో’’తి. ‘‘భదన్తే’’తి తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ – ‘‘సమణా సమణాతి వో, భిక్ఖవే, జనో సఞ్జానాతి. తుమ్హే చ పన ‘కే తుమ్హే’తి పుట్ఠా సమానా ‘సమణామ్హా’తి పటిజానాథ. తేసం వో, భిక్ఖవే, ఏవంసమఞ్ఞానం సతం ఏవంపటిఞ్ఞానం సతం – ‘యా సమణసామీచిప్పటిపదా తం పటిపజ్జిస్సామ; ఏవం నో అయం అమ్హాకం సమఞ్ఞా చ సచ్చా భవిస్సతి పటిఞ్ఞా చ భూతా; యేసఞ్చ మయం చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారం పరిభుఞ్జామ, తేసం తే కారా అమ్హేసు మహప్ఫలా భవిస్సన్తి మహానిసంసా, అమ్హాకఞ్చేవాయం పబ్బజ్జా అవఞ్ఝా భవిస్సతి సఫలా సఉద్రయా’తి. ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బం.

౪౩౬. ‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు న సమణసామీచిప్పటిపదం పటిపన్నో హోతి? యస్స కస్సచి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో అభిజ్ఝాలుస్స అభిజ్ఝా అప్పహీనా హోతి, బ్యాపన్నచిత్తస్స బ్యాపాదో అప్పహీనో హోతి, కోధనస్స కోధో అప్పహీనో హోతి, ఉపనాహిస్స ఉపనాహో అప్పహీనో హోతి, మక్ఖిస్స మక్ఖో అప్పహీనో హోతి, పళాసిస్స పళాసో అప్పహీనో హోతి, ఇస్సుకిస్స ఇస్సా అప్పహీనా హోతి, మచ్ఛరిస్స మచ్ఛరియం అప్పహీనం హోతి, సఠస్స సాఠేయ్యం అప్పహీనం హోతి, మాయావిస్స మాయా అప్పహీనా హోతి, పాపిచ్ఛస్స పాపికా ఇచ్ఛా అప్పహీనా హోతి, మిచ్ఛాదిట్ఠికస్స మిచ్ఛాదిట్ఠి అప్పహీనా హోతి – ఇమేసం ఖో అహం, భిక్ఖవే, సమణమలానం సమణదోసానం సమణకసటానం ఆపాయికానం ఠానానం దుగ్గతివేదనియానం అప్పహానా ‘న సమణసామీచిప్పటిపదం పటిపన్నో’తి వదామి. సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, మతజం నామ ఆవుధజాతం ఉభతోధారం పీతనిసితం. తదస్స సఙ్ఘాటియా సమ్పారుతం సమ్పలివేఠితం. తథూపమాహం, భిక్ఖవే, ఇమస్స భిక్ఖునో పబ్బజ్జం వదామి.

౪౩౭. ‘‘నాహం, భిక్ఖవే, సఙ్ఘాటికస్స సఙ్ఘాటిధారణమత్తేన సామఞ్ఞం వదామి. నాహం, భిక్ఖవే, అచేలకస్స అచేలకమత్తేన సామఞ్ఞం వదామి. నాహం, భిక్ఖవే, రజోజల్లికస్స రజోజల్లికమత్తేన సామఞ్ఞం వదామి. నాహం, భిక్ఖవే, ఉదకోరోహకస్స ఉదకోరోహణమత్తేన [ఉదకోరోహకమత్తేన (సీ. పీ.)] సామఞ్ఞం వదామి. నాహం, భిక్ఖవే, రుక్ఖమూలికస్స రుక్ఖమూలికమత్తేన సామఞ్ఞం వదామి. నాహం, భిక్ఖవే, అబ్భోకాసికస్స అబ్భోకాసికమత్తేన సామఞ్ఞం వదామి. నాహం, భిక్ఖవే, ఉబ్భట్ఠకస్స ఉబ్భట్ఠకమత్తేన సామఞ్ఞం వదామి. నాహం, భిక్ఖవే, పరియాయభత్తికస్స పరియాయభత్తికమత్తేన సామఞ్ఞం వదామి. నాహం, భిక్ఖవే, మన్తజ్ఝాయకస్స మన్తజ్ఝాయకమత్తేన సామఞ్ఞం వదామి. నాహం, భిక్ఖవే, జటిలకస్స జటాధారణమత్తేన సామఞ్ఞం వదామి.

‘‘సఙ్ఘాటికస్స చే, భిక్ఖవే, సఙ్ఘాటిధారణమత్తేన అభిజ్ఝాలుస్స అభిజ్ఝా పహీయేథ, బ్యాపన్నచిత్తస్స బ్యాపాదో పహీయేథ, కోధనస్స కోధో పహీయేథ, ఉపనాహిస్స ఉపనాహో పహీయేథ, మక్ఖిస్స మక్ఖో పహీయేథ, పళాసిస్స పళాసో పహీయేథ, ఇస్సుకిస్స ఇస్సా పహీయేథ, మచ్ఛరిస్స మచ్ఛరియం పహీయేథ, సఠస్స సాఠేయ్యం పహీయేథ, మాయావిస్స మాయా పహీయేథ, పాపిచ్ఛస్స పాపికా ఇచ్ఛా పహీయేథ, మిచ్ఛాదిట్ఠికస్స మిచ్ఛాదిట్ఠి పహీయేథ, తమేనం మిత్తామచ్చా ఞాతిసాలోహితా జాతమేవ నం సఙ్ఘాటికం కరేయ్యుం, సఙ్ఘాటికత్తమేవ [సంఘాటీకత్తే చేవ (క.)] సమాదపేయ్యుం – ‘ఏహి త్వం, భద్రముఖ, సఙ్ఘాటికో హోహి, సఙ్ఘాటికస్స తే సతో సఙ్ఘాటిధారణమత్తేన అభిజ్ఝాలుస్స అభిజ్ఝా పహీయిస్సతి, బ్యాపన్నచిత్తస్స బ్యాపాదో పహీయిస్సతి, కోధనస్స కోధో పహీయిస్సతి, ఉపనాహిస్స ఉపనాహో పహీయిస్సతి, మక్ఖిస్స మక్ఖో పహీయిస్సతి, పళాసిస్స పళాసో పహీయిస్సతి, ఇస్సుకిస్స ఇస్సా పహీయిస్సతి, మచ్ఛరిస్స మచ్ఛరియం పహీయిస్సతి, సఠస్స సాఠేయ్యం పహీయిస్సతి, మాయావిస్స మాయా పహీయిస్సతి, పాపిచ్ఛస్స పాపికా ఇచ్ఛా పహీయిస్సతి, మిచ్ఛాదిట్ఠికస్స మిచ్ఛాదిట్ఠి పహీయిస్సతీ’తి. యస్మా చ ఖో అహం, భిక్ఖవే, సఙ్ఘాటికమ్పి ఇధేకచ్చం పస్సామి అభిజ్ఝాలుం బ్యాపన్నచిత్తం కోధనం ఉపనాహిం మక్ఖిం పళాసిం ఇస్సుకిం మచ్ఛరిం సఠం మాయావిం పాపిచ్ఛం మిచ్ఛాదిట్ఠికం, తస్మా న సఙ్ఘాటికస్స సఙ్ఘాటిధారణమత్తేన సామఞ్ఞం వదామి.

‘‘అచేలకస్స చే, భిక్ఖవే…పే… రజోజల్లికస్స చే, భిక్ఖవే…పే… ఉదకోరోహకస్స చే, భిక్ఖవే…పే… రుక్ఖమూలికస్స చే, భిక్ఖవే…పే… అబ్భోకాసికస్స చే, భిక్ఖవే…పే… ఉబ్భట్ఠకస్స చే, భిక్ఖవే…పే… పరియాయభత్తికస్స చే, భిక్ఖవే…పే… మన్తజ్ఝాయకస్స చే, భిక్ఖవే…పే… జటిలకస్స చే, భిక్ఖవే, జటాధారణమత్తేన అభిజ్ఝాలుస్స అభిజ్ఝా పహీయేథ, బ్యాపన్నచిత్తస్స బ్యాపాదో పహీయేథ, కోధనస్స కోధో పహీయేథ, ఉపనాహిస్స ఉపనాహో పహీయేథ, మక్ఖిస్స మక్ఖో పహీయేథ, పళాసిస్స పళాసో పహీయేథ, ఇస్సుకిస్స ఇస్సా పహీయేథ, మచ్ఛరిస్స మచ్ఛరియం పహీయేథ, సఠస్స సాఠేయ్యం పహీయేథ, మాయావిస్స మాయా పహీయేథ, పాపిచ్ఛస్స పాపికా ఇచ్ఛా పహీయేథ, మిచ్ఛాదిట్ఠికస్స మిచ్ఛాదిట్ఠి పహీయేథ, తమేనం మిత్తామచ్చా ఞాతిసాలోహితా జాతమేవ నం జటిలకం కరేయ్యుం, జటిలకత్తమేవ [జటిలకత్తే చేవ (క.)] సమాదపేయ్యుం – ‘ఏహి త్వం, భద్రముఖ, జటిలకో హోహి, జటిలకస్స తే సతో జటాధారణమత్తేన అభిజ్ఝాలుస్స అభిజ్ఝా పహీయిస్సతి బ్యాపన్నచిత్తస్స బ్యాపాదో పహీయిస్సతి, కోధనస్స కోధో పహీయిస్సతి…పే… పాపిచ్ఛస్స పాపికా ఇచ్ఛా పహీయిస్సతి మిచ్ఛాదిట్ఠికస్స మిచ్ఛాదిట్ఠి పహీయిస్సతీ’తి. యస్మా చ ఖో అహం, భిక్ఖవే, జటిలకమ్పి ఇధేకచ్చం పస్సామి అభిజ్ఝాలుం బ్యాపన్నచిత్తం కోధనం ఉపనాహిం మక్ఖిం పలాసిం ఇస్సుకిం మచ్ఛరిం సఠం మాయావిం పాపిచ్ఛం మిచ్ఛాదిట్ఠిం, తస్మా న జటిలకస్స జటాధారణమత్తేన సామఞ్ఞం వదామి.

౪౩౮. ‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సమణసామీచిప్పటిపదం పటిపన్నో హోతి? యస్స కస్సచి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో అభిజ్ఝాలుస్స అభిజ్ఝా పహీనా హోతి, బ్యాపన్నచిత్తస్స బ్యాపాదో పహీనో హోతి, కోధనస్స కోధో పహీనో హోతి, ఉపనాహిస్స ఉపనాహో పహీనో హోతి, మక్ఖిస్స మక్ఖో పహీనో హోతి, పళాసిస్స పళాసో పహీనో హోతి, ఇస్సుకిస్స ఇస్సా పహీనా హోతి, మచ్ఛరిస్స మచ్ఛరియం పహీనం హోతి, సఠస్స సాఠేయ్యం పహీనం హోతి, మాయావిస్స మాయా పహీనా హోతి, పాపిచ్ఛస్స పాపికా ఇచ్ఛా పహీనా హోతి, మిచ్ఛాదిట్ఠికస్స మిచ్ఛాదిట్ఠి పహీనా హోతి – ఇమేసం ఖో అహం, భిక్ఖవే, సమణమలానం సమణదోసానం సమణకసటానం ఆపాయికానం ఠానానం దుగ్గతివేదనియానం పహానా ‘సమణసామీచిప్పటిపదం పటిపన్నో’తి వదామి. సో సబ్బేహి ఇమేహి పాపకేహి అకుసలేహి ధమ్మేహి విసుద్ధమత్తానం సమనుపస్సతి ( ) [(విముత్తమత్తానం సమనుపస్సతి) (సీ. స్యా. కం. పీ.)]. తస్స సబ్బేహి ఇమేహి పాపకేహి అకుసలేహి ధమ్మేహి విసుద్ధమత్తానం సమనుపస్సతో ( ) [(విముత్తమత్తానం సమనుపస్సతో) (సీ. స్యా. కం. పీ.)] పామోజ్జం జాయతి, పముదితస్స పీతి జాయతి, పీతిమనస్స కాయో పస్సమ్భతి, పస్సద్ధకాయో సుఖం వేదేతి, సుఖినో చిత్తం సమాధియతి.

‘‘సో మేత్తాసహగతేన చేతసా ఏకం దిసం ఫరిత్వా విహరతి, తథా దుతియం, తథా తతియం, తథా చతుత్థం. ఇతి ఉద్ధమధో తిరియం సబ్బధి సబ్బత్తతాయ సబ్బావన్తం లోకం మేత్తాసహగతేన చేతసా విపులేన మహగ్గతేన అప్పమాణేన అవేరేన అబ్యాబజ్ఝేన ఫరిత్వా విహరతి. కరుణాసహగతేన చేతసా…పే… ముదితాసహగతేన చేతసా…పే… ఉపేక్ఖాసహగతేన చేతసా ఏకం దిసం ఫరిత్వా విహరతి, తథా దుతియం, తథా తతియం, తథా చతుత్థం. ఇతి ఉద్ధమధో తిరియం సబ్బధి సబ్బత్తతాయ సబ్బావన్తం లోకం ఉపేక్ఖాసహగతేన చేతసా విపులేన మహగ్గతేన అప్పమాణేన అవేరేన అబ్యాబజ్ఝేన ఫరిత్వా విహరతి. సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, పోక్ఖరణీ అచ్ఛోదకా సాతోదకా సీతోదకా సేతకా సుపతిత్థా రమణీయా. పురత్థిమాయ చేపి దిసాయ పురిసో ఆగచ్ఛేయ్య ఘమ్మాభితత్తో ఘమ్మపరేతో కిలన్తో తసితో పిపాసితో. సో తం పోక్ఖరణిం ఆగమ్మ వినేయ్య ఉదకపిపాసం వినేయ్య ఘమ్మపరిళాహం…పే… పచ్ఛిమాయ చేపి దిసాయ పురిసో ఆగచ్ఛేయ్య…పే… ఉత్తరాయ చేపి దిసాయ పురిసో ఆగచ్ఛేయ్య…పే… దక్ఖిణాయ చేపి దిసాయ పురిసో ఆగచ్ఛేయ్య. యతో కుతో చేపి నం పురిసో ఆగచ్ఛేయ్య ఘమ్మాభితత్తో ఘమ్మపరేతో, కిలన్తో తసితో పిపాసితో. సో తం పోక్ఖరణిం ఆగమ్మ వినేయ్య ఉదకపిపాసం, వినేయ్య ఘమ్మపరిళాహం. ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, ఖత్తియకులా చేపి అగారస్మా అనగారియం పబ్బజితో హోతి, సో చ తథాగతప్పవేదితం ధమ్మవినయం ఆగమ్మ, ఏవం మేత్తం కరుణం ముదితం ఉపేక్ఖం భావేత్వా లభతి అజ్ఝత్తం [తమహం (క.)] వూపసమం [తమహం (క.)]. అజ్ఝత్తం వూపసమా ‘సమణసామీచిప్పటిపదం పటిపన్నో’తి వదామి. బ్రాహ్మణకులా చేపి…పే… వేస్సకులా చేపి…పే… సుద్దకులా చేపి…పే… యస్మా కస్మా చేపి కులా అగారస్మా అనగారియం పబ్బజితో హోతి, సో చ తథాగతప్పవేదితం ధమ్మవినయం ఆగమ్మ, ఏవం మేత్తం కరుణం ముదితం ఉపేక్ఖం భావేత్వా లభతి అజ్ఝత్తం వూపసమం. అజ్ఝత్తం వూపసమా ‘సమణసామీచిప్పటిపదం పటిపన్నో’తి వదామి.

‘‘ఖత్తియకులా చేపి అగారస్మా అనగారియం పబ్బజితో హోతి. సో చ ఆసవానం ఖయా అనాసవం చేతోవిముత్తిం పఞ్ఞావిముత్తిం దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. ఆసవానం ఖయా సమణో హోతి. బ్రాహ్మణకులా చేపి…పే… వేస్సకులా చేపి… సుద్దకులా చేపి… యస్మా కస్మా చేపి కులా అగారస్మా అనగారియం పబ్బజితో హోతి, సో చ ఆసవానం ఖయా అనాసవం చేతోవిముత్తిం పఞ్ఞావిముత్తిం దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. ఆసవానం ఖయా సమణో హోతీ’’తి.

ఇదమవోచ భగవా. అత్తమనా తే భిక్ఖూ భగవతో భాసితం అభినన్దున్తి.

చూళఅస్సపురసుత్తం నిట్ఠితం దసమం.

మహాయమకవగ్గో నిట్ఠితో చతుత్థో.