౫. దుతియనానాతిత్థియసుత్తం

౫౫. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులా నానాతిత్థియసమణబ్రాహ్మణపరిబ్బాజకా సావత్థియం పటివసన్తి నానాదిట్ఠికా నానాఖన్తికా నానారుచికా నానాదిట్ఠినిస్సయనిస్సితా.

సన్తేకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘‘సస్సతో అత్తా చ లోకో చ, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞ’’న్తి. సన్తి పనేకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘‘అసస్సతో అత్తా చ లోకో చ, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞ’’న్తి. సన్తేకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘‘సస్సతో చ అసస్సతో చ [సస్సతో అసస్సతో (సీ.)] అత్తా చ లోకో చ, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞ’’న్తి. సన్తి పనేకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘‘నేవ సస్సతో నాసస్సతో అత్తా చ లోకో చ, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞ’’న్తి. సన్తేకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘‘సయంకతో అత్తా చ లోకో చ, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞ’’న్తి. సన్తి పనేకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘‘పరంకతో అత్తా చ లోకో చ, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞ’’న్తి. సన్తేకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘‘సయంకతో చ పరంకతో చ [సయంకతో పరంకతో (సీ.)] అత్తా చ లోకో చ, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞ’’న్తి. సన్తి పనేకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘‘అసయంకారో అపరంకారో [అసయంకారో చ అపరంకారో చ (స్యా. పీ.)] అధిచ్చసముప్పన్నో అత్తా చ లోకో చ, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞ’’న్తి. సన్తేకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘‘సస్సతం సుఖదుక్ఖం అత్తా చ లోకో చ, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞ’’న్తి. సన్తి పనేకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘‘అసస్సతం సుఖదుక్ఖం అత్తా చ లోకో చ, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞ’’న్తి. సన్తేకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘‘సస్సతఞ్చ అసస్సతఞ్చ [సస్సతం అసస్సతం (సీ.)] సుఖదుక్ఖం అత్తా చ లోకో చ, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞ’’న్తి. సన్తి పనేకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘‘నేవ సస్సతం నాసస్సతం సుఖదుక్ఖం అత్తా చ లోకో చ, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞ’’న్తి. సన్తేకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘‘సయంకతం సుఖదుక్ఖం అత్తా చ లోకో చ, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞ’’న్తి. సన్తి పనేకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవదిట్ఠినో – ‘‘పరంకతం సుఖదుక్ఖం అత్తా చ లోకో చ, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞ’’న్తి. సన్తేకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘‘సయంకతఞ్చ పరంకతఞ్చ [సయంకథం పరంకతం (సీ.)] సుఖదుక్ఖం అత్తా చ లోకో చ, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞ’’న్తి. సన్తి పనేకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘‘అసయంకారం అపరంకారం అధిచ్చసముప్పన్నం సుఖదుక్ఖం అత్తా చ లోకో చ, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞ’’న్తి.

తే భణ్డనజాతా కలహజాతా వివాదాపన్నా అఞ్ఞమఞ్ఞం ముఖసత్తీహి వితుదన్తా విహరన్తి – ‘‘ఏదిసో ధమ్మో, నేదిసో ధమ్మో; నేదిసో ధమ్మో, ఏదిసో ధమ్మో’’తి.

అథ ఖో సమ్బహులా భిక్ఖూ పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ సావత్థిం పిణ్డాయ పావిసింసు. సావత్థియం పిణ్డాయ చరిత్వా పచ్ఛాభత్తం పిణ్డపాతపటిక్కన్తా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో తే భిక్ఖూ భగవన్తం ఏతదవోచుం –

‘‘ఇధ, భన్తే, సమ్బహులా నానాతిత్థియసమణబ్రాహ్మణపరిబ్బాజకా సావత్థియం పటివసన్తి నానాదిట్ఠికా నానాఖన్తికా నానారుచికా నానాదిట్ఠినిస్సయనిస్సితా.

‘‘సన్తేకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘సస్సతో అత్తా చ లోకో చ, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞ’న్తి…పే… తే భణ్డనజాతా కలహజాతా వివాదాపన్నా అఞ్ఞమఞ్ఞం ముఖసత్తీహి వితుదన్తా విహరన్తి – ‘ఏదిసో ధమ్మో, నేదిసో ధమ్మో; నేదిసో ధమ్మో, ఏదిసో ధమ్మో’’’తి.

‘‘అఞ్ఞతిత్థియా, భిక్ఖవే, పరిబ్బాజకా అన్ధా అచక్ఖుకా; అత్థం న జానన్తి అనత్థం న జానన్తి, ధమ్మం న జానన్తి అధమ్మం న జానన్తి. తే అత్థం అజానన్తా అనత్థం అజానన్తా, ధమ్మం అజానన్తా అధమ్మం అజానన్తా భణ్డనజాతా కలహజాతా వివాదాపన్నా అఞ్ఞమఞ్ఞం ముఖసత్తీహి వితుదన్తా విహరన్తి – ‘ఏదిసో ధమ్మో, నేదిసో ధమ్మో; నేదిసో ధమ్మో, ఏదిసో ధమ్మో’’’తి.

అథ ఖో భగవా ఏతమత్థం విదిత్వా తాయం వేలాయం ఇమం ఉదానం ఉదానేసి –

‘‘ఇమేసు కిర సజ్జన్తి, ఏకే సమణబ్రాహ్మణా;

అన్తరావ విసీదన్తి, అప్పత్వావ తమోగధ’’న్తి. పఞ్చమం;