౫. నాగసుత్తం

౩౫. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా కోసమ్బియం విహరతి ఘోసితారామే. తేన ఖో పన సమయేన భగవా ఆకిణ్ణో విహరతి భిక్ఖూహి భిక్ఖూనీహి ఉపాసకేహి ఉపాసికాహి రాజూహి రాజమహామత్తేహి తిత్థియేహి తిత్థియసావకేహి. ఆకిణ్ణో దుక్ఖం న ఫాసు విహరతి. అథ ఖో భగవతో ఏతదహోసి – ‘‘అహం ఖో ఏతరహి ఆకిణ్ణో విహరామి భిక్ఖూహి భిక్ఖూనీహి ఉపాసకేహి ఉపాసికాహి రాజూహి రాజమహామత్తేహి తిత్థియేహి తిత్థియసావకేహి. ఆకిణ్ణో దుక్ఖం న ఫాసు విహరామి. యంనూనాహం ఏకో గణస్మా వూపకట్ఠో విహరేయ్య’’న్తి.

అథ ఖో భగవా పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ కోసమ్బిం పిణ్డాయ పావిసి. కోసమ్బియం పిణ్డాయ చరిత్వా పచ్ఛాభత్తం పిణ్డపాతపటిక్కన్తో సామం సేనాసనం సంసామేత్వా పత్తచీవరమాదాయ అనామన్తేత్వా ఉపట్ఠాకం అనపలోకేత్వా భిక్ఖుసఙ్ఘం ఏకో అదుతియో యేన పాలిలేయ్యకం తేన చారికం పక్కామి. అనుపుబ్బేన చారికం చరమానో యేన పాలిలేయ్యకం తదవసరి. తత్ర సుదం భగవా పాలిలేయ్యకే విహరతి రక్ఖితవనసణ్డే భద్దసాలమూలే.

అఞ్ఞతరోపి ఖో హత్థినాగో ఆకిణ్ణో విహరతి హత్థీహి హత్థినీహి హత్థికలభేహి హత్థిచ్ఛాపేహి. ఛిన్నగ్గాని చేవ తిణాని ఖాదతి, ఓభగ్గోభగ్గఞ్చస్స సాఖాభఙ్గం ఖాదన్తి, ఆవిలాని చ పానీయాని పివతి, ఓగాహా చస్స ఉత్తిణ్ణస్స హత్థినియో కాయం ఉపనిఘంసన్తియో గచ్ఛన్తి. ఆకిణ్ణో దుక్ఖం న ఫాసు విహరతి. అథ ఖో తస్స హత్థినాగస్స ఏతదహోసి – ‘‘అహం ఖో ఏతరహి ఆకిణ్ణో విహరామి హత్థీహి హత్థినీహి హత్థికలభేహి హత్థిచ్ఛాపేహి, ఛిన్నగ్గాని చేవ తిణాని ఖాదామి, ఓభగ్గోభగ్గఞ్చ మే సాఖాభఙ్గం ఖాదన్తి, ఆవిలాని చ పానీయాని పివామి, ఓగాహా చ మే ఉత్తిణ్ణస్స హత్థినియో కాయం ఉపనిఘంసన్తియో గచ్ఛన్తి, ఆకిణ్ణో దుక్ఖం న ఫాసు విహరామి. యంనూనాహం ఏకో గణస్మా వూపకట్ఠో విహరేయ్య’’న్తి.

అథ ఖో సో హత్థినాగో యూథా అపక్కమ్మ యేన పాలిలేయ్యకం రక్ఖితవనసణ్డో భద్దసాలమూలం యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి. తత్ర సుదం [ఉపసఙ్కమిత్వా తత్ర సుదం (స్యా. పీ. క.)] సో హత్థినాగో యస్మిం పదేసే భగవా విహరతి తం పదేసం [అప్పహరితఞ్చ కరోతి, సోణ్డాయ (బహూసు)] అప్పహరితం కరోతి, సోణ్డాయ చ [అప్పహరితఞ్చ కరోతి, సోణ్డాయ (బహూసు)] భగవతో పానీయం పరిభోజనీయం ఉపట్ఠాపేతి [ఉపట్ఠపేతి (సీ. స్యా. కం. పీ.)].

అథ ఖో భగవతో రహోగతస్స పటిసల్లీనస్స ఏవం చేతసో పరివితక్కో ఉదపాది – ‘‘అహం ఖో పుబ్బే ఆకిణ్ణో విహాసిం భిక్ఖూహి భిక్ఖూనీహి ఉపాసకేహి ఉపాసికాహి రాజూహి రాజమహామత్తేహి తిత్థియేహి తిత్థియసావకేహి, ఆకిణ్ణో దుక్ఖం న ఫాసు విహాసిం. సోమ్హి ఏతరహి అనాకిణ్ణో విహరామి భిక్ఖూహి భిక్ఖునీహి ఉపాసకేహి ఉపాసికాహి రాజూహి రాజమహామత్తేహి తిత్థియేహి తిత్థియసావకేహి, అనాకిణ్ణో సుఖం ఫాసు విహరామీ’’తి.

తస్సపి ఖో హత్థినాగస్స ఏవం చేతసో పరివితక్కో ఉదపాది – ‘‘అహం ఖో పుబ్బే ఆకిణ్ణో విహాసిం హత్థీహి హత్థినీహి హత్థికలభేహి హత్థిచ్ఛాపేహి, ఛిన్నగ్గాని చేవ తిణాని ఖాదిం, ఓభగ్గోభగ్గఞ్చ మే సాఖాభఙ్గం ఖాదింసు, ఆవిలాని చ పానీయాని అపాయిం, ఓగాహా చ మే ఉత్తిణ్ణస్స హత్థినియో కాయం ఉపనిఘంసన్తియో అగమంసు, ఆకిణ్ణో దుక్ఖం న ఫాసు విహాసిం. సోమ్హి ఏతరహి అనాకిణ్ణో విహరామి హత్థీహి హత్థినీహి హత్థికలభేహి హత్థిచ్ఛాపేహి, అచ్ఛిన్నగ్గాని చేవ తిణాని ఖాదామి, ఓభగ్గోభగ్గఞ్చ మే సాఖాభఙ్గం న ఖాదన్తి, అనావిలాని చ పానీయాని పివామి, ఓగాహా చ మే ఉత్తిణ్ణస్స హత్థినియో న కాయం ఉపనిఘంసన్తియో గచ్ఛన్తి, అనాకిణ్ణో సుఖం ఫాసు విహరామీ’’తి.

అథ ఖో భగవా అత్తనో చ పవివేకం విదిత్వా తస్స చ హత్థినాగస్స చేతసా చేతోపరివితక్కమఞ్ఞాయ తాయం వేలాయం ఇమం ఉదానం ఉదానేసి –

‘‘ఏతం [ఏవం (క.)] నాగస్స నాగేన, ఈసాదన్తస్స హత్థినో;

సమేతి చిత్తం చిత్తేన, యదేకో రమతీ మనో’’తి. పఞ్చమం;