౪. యక్ఖపహారసుత్తం

౩౪. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మా చ సారిపుత్తో ఆయస్మా చ మహామోగ్గల్లానో కపోతకన్దరాయం విహరన్తి. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మా సారిపుత్తో జుణ్హాయ రత్తియా నవోరోపితేహి కేసేహి అబ్భోకాసే నిసిన్నో హోతి అఞ్ఞతరం సమాధిం సమాపజ్జిత్వా.

తేన ఖో పన సమయేన ద్వే యక్ఖా సహాయకా ఉత్తరాయ దిసాయ దక్ఖిణం దిసం గచ్ఛన్తి కేనచిదేవ కరణీయేన. అద్దసంసు ఖో తే యక్ఖా ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం జుణ్హాయ రత్తియా నవోరోపితేహి కేసేహి అబ్భోకాసే నిసిన్నం. దిస్వాన ఏకో యక్ఖో దుతియం యక్ఖం ఏతదవోచ – ‘‘పటిభాతి మం, సమ్మ, ఇమస్స సమణస్స సీసే పహారం దాతు’’న్తి. ఏవం వుత్తే, సో యక్ఖో తం యక్ఖం ఏతదవోచ – ‘‘అలం, సమ్మ, మా సమణం ఆసాదేసి. ఉళారో సో, సమ్మ, సమణో మహిద్ధికో మహానుభావో’’తి.

దుతియమ్పి ఖో సో యక్ఖో తం యక్ఖం ఏతదవోచ – ‘‘పటిభాతి మం, సమ్మ, ఇమస్స సమణస్స సీసే పహారం దాతు’’న్తి. దుతియమ్పి ఖో సో యక్ఖో తం యక్ఖం ఏతదవోచ – ‘‘అలం, సమ్మ, మా సమణం ఆసాదేసి. ఉళారో సో, సమ్మ, సమణో మహిద్ధికో మహానుభావో’’తి. తతియమ్పి ఖో సో యక్ఖో తం యక్ఖం ఏతదవోచ – ‘‘పటిభాతి మం, సమ్మ, ఇమస్స సమణస్స సీసే పహారం దాతు’’న్తి. తతియమ్పి ఖో సో యక్ఖో తం యక్ఖం ఏతదవోచ – ‘‘అలం, సమ్మ, మా సమణం ఆసాదేసి. ఉళారో సో, సమ్మ, సమణో మహిద్ధికో మహానుభావో’’తి.

అథ ఖో సో యక్ఖో తం యక్ఖం అనాదియిత్వా ఆయస్మతో సారిపుత్తత్థేరస్స సీసే పహారం అదాసి. తావ మహా పహారో అహోసి, అపి తేన పహారేన సత్తరతనం వా అడ్ఢట్ఠమరతనం వా నాగం ఓసాదేయ్య, మహన్తం వా పబ్బతకూటం పదాలేయ్య. అథ చ పన సో యక్ఖో ‘డయ్హామి డయ్హామీ’తి వత్వా తత్థేవ మహానిరయం అపతాసి [అవత్థాసి (క. సీ.)].

అద్దసా ఖో ఆయస్మా మహామోగ్గల్లానో దిబ్బేన చక్ఖునా విసుద్ధేన అతిక్కన్తమానుసకేన తేన యక్ఖేన ఆయస్మతో సారిపుత్తత్థేరస్స సీసే పహారం దీయమానం. దిస్వా యేన ఆయస్మా సారిపుత్తో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఏతదవోచ – ‘‘కచ్చి తే, ఆవుసో, ఖమనీయం, కచ్చి యాపనీయం, కచ్చి న కిఞ్చి దుక్ఖ’’న్తి? ‘‘ఖమనీయం మే, ఆవుసో మోగ్గల్లాన, యాపనీయం మే, ఆవుసో మోగ్గల్లాన; అపి చ మే సీసం థోకం దుక్ఖ’’న్తి.

‘‘అచ్ఛరియం, ఆవుసో సారిపుత్త, అబ్భుతం, ఆవుసో సారిపుత్త! యావ [యం త్వం (సీ. క.), యం (స్యా.)] మహిద్ధికో ఆయస్మా సారిపుత్తో మహానుభావో! ఇధ తే, ఆవుసో సారిపుత్త, అఞ్ఞతరో యక్ఖో సీసే పహారం అదాసి. తావ మహా పహారో అహోసి, అపి తేన పహారేన సత్తరతనం వా అడ్ఢట్ఠమరతనం వా నాగం ఓసాదేయ్య, మహన్తం వా పబ్బతకూటం పదాలేయ్య, అథ చ పనాయస్మా సారిపుత్తో ఏవమాహ – ‘ఖమనీయం మే, ఆవుసో మోగ్గల్లాన, యాపనీయం మే, ఆవుసో మోగ్గల్లాన; అపి చ మే సీసం థోకం దుక్ఖ’’’న్తి.

‘‘అచ్ఛరియం, ఆవుసో మోగ్గల్లాన, అబ్భుతం, ఆవుసో మోగ్గల్లాన! యావ [యం (స్యా.)] మహిద్ధికో ఆయస్మా మహామోగ్గల్లానో మహానుభావో యత్ర హి నామ యక్ఖమ్పి పస్సిస్సతి! మయం పనేతరహి పంసుపిసాచకమ్పి న పస్సామా’’తి.

అస్సోసి ఖో భగవా దిబ్బాయ సోతధాతుయా విసుద్ధాయ అతిక్కన్తమానుసికాయ తేసం ఉభిన్నం మహానాగానం ఇమం ఏవరూపం కథాసల్లాపం.

అథ ఖో భగవా ఏతమత్థం విదిత్వా తాయం వేలాయం ఇమం ఉదానం ఉదానేసి –

‘‘యస్స సేలూపమం చిత్తం, ఠితం నానుపకమ్పతి;

విరత్తం రజనీయేసు, కోపనేయ్యే న కుప్పతి;

యస్సేవం భావితం చిత్తం, కుతో తం దుక్ఖమేస్సతీ’’తి. చతుత్థం;