౩. గోపాలకసుత్తం
౩౩. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా కోసలేసు చారికం చరతి మహతా భిక్ఖుసఙ్ఘేన సద్ధిం. అథ ఖో భగవా మగ్గా ఓక్కమ్మ యేన అఞ్ఞతరం రుక్ఖమూలం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది.
అథ ఖో అఞ్ఞతరో గోపాలకో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో తం గోపాలకం భగవా ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేసి సమాదపేసి [సమాదాపేసి (?)] సముత్తేజేసి సమ్పహంసేసి.
అథ ఖో సో గోపాలకో భగవతా ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సితో సమాదపితో [సమాదిపితో (?)] సముత్తేజితో సమ్పహంసితో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అధివాసేతు మే, భన్తే, భగవా స్వాతనాయ భత్తం సద్ధిం భిక్ఖుసఙ్ఘేనా’’తి. అధివాసేసి భగవా తుణ్హీభావేన. అథ ఖో సో గోపాలకో భగవతో అధివాసనం విదిత్వా ఉట్ఠాయాసనా భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పక్కామి.
అథ ఖో సో గోపాలకో తస్సా రత్తియా అచ్చయేన సకే నివేసనే పహూతం అప్పోదకపాయసం [అప్పోదకపాయాసం (సబ్బత్థ)] పటియాదాపేత్వా నవఞ్చ సప్పిం భగవతో కాలం ఆరోచేసి – ‘‘కాలో, భన్తే, నిట్ఠితం భత్త’’న్తి. అథ ఖో భగవా పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ సద్ధిం భిక్ఖుసఙ్ఘేన యేన తస్స గోపాలకస్స నివేసనం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. అథ ఖో సో గోపాలకో బుద్ధప్పముఖం భిక్ఖుసఙ్ఘం అప్పోదకపాయసేన [అప్పోదకపాయాసేన చ (స్యా. పీ.)] నవేన చ సప్పినా సహత్థా సన్తప్పేసి సమ్పవారేసి. అథ ఖో సో గోపాలకో భగవన్తం భుత్తావిం ఓనీతపత్తపాణిం అఞ్ఞతరం నీచం ఆసనం గహేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో తం గోపాలకం భగవా ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేత్వా సమాదపేత్వా సముత్తేజేత్వా సమ్పహంసేత్వా ఉట్ఠాయాసనా పక్కామి. అథ ఖో అచిరపక్కన్తస్స భగవతో తం గోపాలకం అఞ్ఞతరో పురిసో సీమన్తరికాయ జీవితా వోరోపేసి.
అథ ఖో సమ్బహులా భిక్ఖూ యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో తే భిక్ఖూ భగవన్తం ఏతదవోచుం – ‘‘యేన, భన్తే, గోపాలకేన అజ్జ బుద్ధప్పముఖో భిక్ఖుసఙ్ఘో అప్పోదకపాయసేన నవేన చ సప్పినా సహత్థా సన్తప్పితో సమ్పవారితో సో కిర, భన్తే, గోపాలకో అఞ్ఞతరేన పురిసేన సీమన్తరికాయ జీవితా వోరోపితో’’తి.
అథ ఖో భగవా ఏతమత్థం విదిత్వా తాయం వేలాయం ఇమం ఉదానం ఉదానేసి –
‘‘దిసో దిసం యం తం కయిరా, వేరీ వా పన వేరినం;
మిచ్ఛాపణిహితం చిత్తం, పాపియో నం తతో కరే’’తి. తతియం;