౧. మేఘియసుత్తం

౩౧. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా చాలికాయం విహరతి చాలికే పబ్బతే. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మా మేఘియో భగవతో ఉపట్ఠాకో హోతి. అథ ఖో ఆయస్మా మేఘియో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠాసి. ఏకమన్తం ఠితో ఖో ఆయస్మా మేఘియో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఇచ్ఛామహం, భన్తే, జన్తుగామం పిణ్డాయ పవిసితు’’న్తి. ‘‘యస్సదాని త్వం, మేఘియ, కాలం మఞ్ఞసీ’’తి.

అథ ఖో ఆయస్మా మేఘియో పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ జన్తుగామం పిణ్డాయ పావిసి. జన్తుగామే పిణ్డాయ చరిత్వా పచ్ఛాభత్తం పిణ్డపాతపటిక్కన్తో యేన కిమికాళాయ నదియా తీరం తేనుపసఙ్కమి. [ఉపసఙ్కమిత్వా (సబ్బత్థ) అ. ని. ౯.౩ పస్సితబ్బం] అద్దసా ఖో ఆయస్మా మేఘియో [ఉపసఙ్కమిత్వా (సబ్బత్థ) అ. ని. ౯.౩ పస్సితబ్బం] కిమికాళాయ నదియా తీరే జఙ్ఘావిహారం [జఙ్ఘవిహారం (క.)] అనుచఙ్కమమానో అనువిచరమానో [అనువిచరమానో అద్దసా ఖో (సీ. స్యా. పీ.), అనువిచరమానో అద్దస (క.)] అమ్బవనం పాసాదికం మనుఞ్ఞం రమణీయం. దిస్వానస్స ఏతదహోసి – ‘‘పాసాదికం వతిదం అమ్బవనం మనుఞ్ఞం [ఇదం పదం విదేసపోత్థకేసు నత్థి, అఙ్గుత్తరేపి] రమణీయం. అలం వతిదం కులపుత్తస్స పధానత్థికస్స పధానాయ. సచే మం భగవా అనుజానేయ్య, ఆగచ్ఛేయ్యాహం ఇమం అమ్బవనం పధానాయా’’తి.

అథ ఖో ఆయస్మా మేఘియో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా మేఘియో భగవన్తం ఏతదవోచ –

‘‘ఇధాహం, భన్తే, పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ జన్తుగామం పిణ్డాయ పావిసిం. జన్తుగామే పిణ్డాయ చరిత్వా పచ్ఛాభత్తం పిణ్డపాతపటిక్కన్తో యేన కిమికాళాయ నదియా తీరం తేనుపసఙ్కమిం [ఉపసఙ్కమిత్వా (సబ్బత్థ)]. అద్దసం ఖో అహం, భన్తే [ఉపసఙ్కమిత్వా (సబ్బత్థ)], కిమికాళాయ నదియా తీరే జఙ్ఘావిహారం అనుచఙ్కమమానో అనువిచరమానో [అనువిచరమానో అద్దసం (సబ్బత్థ)] అమ్బవనం పాసాదికం మనుఞ్ఞం రమణీయం. దిస్వాన మే ఏతదహోసి – ‘పాసాదికం వతిదం అమ్బవనం మనుఞ్ఞం రమణీయం. అలం వతిదం కులపుత్తస్స పధానత్థికస్స పధానాయ. సచే మం భగవా అనుజానేయ్య, ఆగచ్ఛేయ్యాహం ఇమం అమ్బవనం పధానాయా’తి. సచే మం, భన్తే, భగవా అనుజానాతి [అనుజానేయ్య (అ. ని. ౯.౩)], గచ్ఛేయ్యాహం తం అమ్బవనం పధానాయా’’తి.

ఏవం వుత్తే, భగవా ఆయస్మన్తం మేఘియం ఏతదవోచ – ‘‘ఆగమేహి తావ, మేఘియ, ఏకకమ్హి [ఏకకమ్హా (సీ. పీ.), ఏకకోమ్హి (స్యా.)] తావ, యావ అఞ్ఞోపి కోచి భిక్ఖు ఆగచ్ఛతీ’’తి.

దుతియమ్పి ఖో ఆయస్మా మేఘియో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘భగవతో, భన్తే, నత్థి కిఞ్చి ఉత్తరి [ఉత్తరిం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] కరణీయం, నత్థి కతస్స వా పతిచయో. మయ్హం ఖో పన, భన్తే, అత్థి ఉత్తరి కరణీయం, అత్థి కతస్స పతిచయో. సచే మం భగవా అనుజానాతి, గచ్ఛేయ్యాహం తం అమ్బవనం పధానాయా’’తి. దుతియమ్పి ఖో భగవా ఆయస్మన్తం మేఘియం ఏతదవోచ – ‘‘ఆగమేహి తావ, మేఘియ, ఏకకమ్హి తావ, యావ అఞ్ఞోపి కోచి భిక్ఖు ఆగచ్ఛతీ’’తి.

తతియమ్పి ఖో ఆయస్మా మేఘియో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘భగవతో, భన్తే, నత్థి కిఞ్చి ఉత్తరి కరణీయం, నత్థి కతస్స వా పతిచయో. మయ్హం ఖో పన, భన్తే, అత్థి ఉత్తరి కరణీయం, అత్థి కతస్స పతిచయో. సచే మం భగవా అనుజానాతి, గచ్ఛేయ్యాహం తం అమ్బవనం పధానాయా’’తి. ‘‘పధానన్తి ఖో, మేఘియ, వదమానం కిన్తి వదేయ్యామ? యస్సదాని త్వం, మేఘియ, కాలం మఞ్ఞసీ’’తి.

అథ ఖో ఆయస్మా మేఘియో ఉట్ఠాయాసనా భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా యేన తం అమ్బవనం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తం అమ్బవనం అజ్ఝోగాహేత్వా [అజ్ఝోగహేత్వా (సీ. స్యా. పీ.)] అఞ్ఞతరస్మిం రుక్ఖమూలే దివావిహారం నిసీది. అథ ఖో ఆయస్మతో మేఘియస్స తస్మిం అమ్బవనే విహరన్తస్స యేభుయ్యేన తయో పాపకా అకుసలా వితక్కా సముదాచరన్తి, సేయ్యథిదం – కామవితక్కో, బ్యాపాదవితక్కో, విహింసావితక్కో [వితక్కోతి (సీ. పీ. క.)].

అథ ఖో ఆయస్మతో మేఘియస్స ఏతదహోసి – ‘‘అచ్ఛరియం వత భో, అబ్భుతం వత భో! సద్ధాయ చ వతమ్హా అగారస్మా అనగారియం పబ్బజితా. అథ చ పనిమేహి తీహి పాపకేహి అకుసలేహి వితక్కేహి అన్వాసత్తా, సేయ్యథిదం – కామవితక్కేన, బ్యాపాదవితక్కేన, విహింసావితక్కేన’’.

అథ ఖో ఆయస్మా మేఘియో సాయన్హసమయం పటిసల్లానా వుట్ఠితో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా మేఘియో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఇధ మయ్హం, భన్తే, తస్మిం అమ్బవనే విహరన్తస్స యేభుయ్యేన తయో పాపకా అకుసలా వితక్కా సముదాచరన్తి, సేయ్యథిదం – కామవితక్కో, బ్యాపాదవితక్కో, విహింసావితక్కో. తస్స మయ్హం, భన్తే, ఏతదహోసి – ‘అచ్ఛరియం వత, భో, అబ్భుతం వత, భో! సద్ధాయ చ వతమ్హా అగారస్మా అనగారియం పబ్బజితా. అథ చ పనిమేహి తీహి పాపకేహి అకుసలేహి వితక్కేహి అన్వాసత్తా, సేయ్యథిదం – కామవితక్కేన, బ్యాపాదవితక్కేన, విహింసావితక్కేన’’’.

‘‘అపరిపక్కాయ, మేఘియ, చేతోవిముత్తియా పఞ్చ ధమ్మా పరిపాకాయ సంవత్తన్తి. కతమే పఞ్చ?

‘‘ఇధ, మేఘియ, భిక్ఖు కల్యాణమిత్తో హోతి కల్యాణసహాయో కల్యాణసమ్పవఙ్కో. అపరిపక్కాయ, మేఘియ, చేతోవిముత్తియా అయం పఠమో ధమ్మో పరిపాకాయ సంవత్తతి.

‘‘పున చపరం, మేఘియ, భిక్ఖు సీలవా హోతి, పాతిమోక్ఖసంవరసంవుతో విహరతి ఆచారగోచరసమ్పన్నో, అణుమత్తేసు వజ్జేసు భయదస్సావీ, సమాదాయ సిక్ఖతి సిక్ఖాపదేసు. అపరిపక్కాయ, మేఘియ, చేతోవిముత్తియా అయం దుతియో ధమ్మో పరిపాకాయ సంవత్తతి.

‘‘పున చపరం, మేఘియ, భిక్ఖు యాయం కథా అభిసల్లేఖికా చేతోవివరణసప్పాయా ఏకన్తనిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ ఉపసమాయ అభిఞ్ఞాయ సమ్బోధాయ నిబ్బానాయ సంవత్తతి, సేయ్యథిదం – అప్పిచ్ఛకథా, సన్తుట్ఠికథా, పవివేకకథా, అసంసగ్గకథా, వీరియారమ్భకథా, సీలకథా, సమాధికథా, పఞ్ఞాకథా, విముత్తికథా, విముత్తిఞాణదస్సనకథా; ఏవరూపాయ కథాయ నికామలాభీ హోతి అకిచ్ఛలాభీ అకసిరలాభీ. అపరిపాకాయ, మేఘియ, చేతోవిముత్తియా అయం తతియో ధమ్మో పరిపాకాయ సంవత్తతి.

‘‘పున చపరం, మేఘియ, భిక్ఖు ఆరద్ధవీరియో విహరతి, అకుసలానం ధమ్మానం పహానాయ, కుసలానం ధమ్మానం ఉపసమ్పదాయ [ఉప్పాదాయ (స్యా.)], థామవా దళ్హపరక్కమో అనిక్ఖిత్తధురో కుసలేసు ధమ్మేసు. అపరిపక్కాయ, మేఘియ, చేతోవిముత్తియా అయం చతుత్థో ధమ్మో పరిపాకాయ సంవత్తతి.

‘‘పున చపరం, మేఘియ, భిక్ఖు పఞ్ఞవా హోతి ఉదయత్థగామినియా పఞ్ఞాయ సమన్నాగతో అరియాయ నిబ్బేధికాయ సమ్మా దుక్ఖక్ఖయగామినియా. అపరిపక్కాయ, మేఘియ, చేతోవిముత్తియా అయం పఞ్చమో ధమ్మో పరిపాకాయ సంవత్తతి. అపరిపక్కాయ, మేఘియ, చేతోవిముత్తియా ఇమే పఞ్చ ధమ్మా పరిపాకాయ సంవత్తన్తి.

‘‘కల్యాణమిత్తస్సేతం, మేఘియ, భిక్ఖునో పాటికఙ్ఖం కల్యాణసహాయస్స కల్యాణసమ్పవఙ్కస్స యం సీలవా భవిస్సతి, పాతిమోక్ఖసంవరసంవుతో విహరిస్సతి, ఆచారగోచరసమ్పన్నో, అణుమత్తేసు వజ్జేసు భయదస్సావీ, సమాదాయ సిక్ఖిస్సతి సిక్ఖాపదేసు.

‘‘కల్యాణమిత్తస్సేతం, మేఘియ, భిక్ఖునో పాటికఙ్ఖం కల్యాణసహాయస్స కల్యాణసమ్పవఙ్కస్స యం యాయం కథా అభిసల్లేఖికా చేతోవివరణసప్పాయా ఏకన్తనిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ ఉపసమాయ అభిఞ్ఞాయ సమ్బోధాయ నిబ్బానాయ సంవత్తతి, సేయ్యథిదం – అప్పిచ్ఛకథా, సన్తుట్ఠికథా, పవివేకకథా, అసంసగ్గకథా, వీరియారమ్భకథా, సీలకథా, సమాధికథా, పఞ్ఞాకథా, విముత్తికథా, విముత్తిఞాణదస్సనకథా; ఏవరూపాయ కథాయ నికామలాభీ భవిస్సతి అకిచ్ఛలాభీ అకసిరలాభీ.

‘‘కల్యాణమిత్తస్సేతం, మేఘియ, భిక్ఖునో పాటికఙ్ఖం కల్యాణసహాయస్స కల్యాణసమ్పవఙ్కస్స యం ఆరద్ధవీరియో విహరిస్సతి అకుసలానం ధమ్మానం పహానాయ, కుసలానం ధమ్మానం ఉపసమ్పదాయ, థామవా దళ్హపరక్కమో అనిక్ఖిత్తధురో కుసలేసు ధమ్మేసు.

‘‘కల్యాణమిత్తస్సేతం, మేఘియ, భిక్ఖునో పాటికఙ్ఖం కల్యాణసహాయస్స కల్యాణసమ్పవఙ్కస్స యం పఞ్ఞవా భవిస్సతి, ఉదయత్థగామినియా పఞ్ఞాయ సమన్నాగతో అరియాయ నిబ్బేధికాయ సమ్మా దుక్ఖక్ఖయగామినియా.

‘‘తేన చ పన, మేఘియ, భిక్ఖునా ఇమేసు పఞ్చసు ధమ్మేసు పతిట్ఠాయ చత్తారో ధమ్మా ఉత్తరి భావేతబ్బా – అసుభా భావేతబ్బా రాగస్స పహానాయ, మేత్తా భావేతబ్బా బ్యాపాదస్స పహానాయ, ఆనాపానస్సతి భావేతబ్బా వితక్కుపచ్ఛేదాయ, అనిచ్చసఞ్ఞా భావేతబ్బా అస్మిమానసముగ్ఘాతాయ. అనిచ్చసఞ్ఞినో హి, మేఘియ, అనత్తసఞ్ఞా సణ్ఠాతి, అనత్తసఞ్ఞీ అస్మిమానసముగ్ఘాతం పాపుణాతి దిట్ఠేవ ధమ్మే నిబ్బాన’’న్తి.

అథ ఖో భగవా ఏతమత్థం విదిత్వా తాయం వేలాయం ఇమం ఉదానం ఉదానేసి –

‘‘ఖుద్దా వితక్కా సుఖుమా వితక్కా,

అనుగతా [అనుగ్గతా (సీ. క. అట్ఠకథాయం పాఠన్తరం)] మనసో ఉప్పిలావా [ఉబ్బిలాపా (సీ. స్యా. పీ.)];

ఏతే అవిద్వా మనసో వితక్కే,

హురా హురం ధావతి భన్తచిత్తో.

‘‘ఏతే చ విద్వా మనసో వితక్కే,

ఆతాపియో సంవరతీ సతీమా;

అనుగతే మనసో ఉప్పిలావే,

అసేసమేతే పజహాసి బుద్ధో’’తి. పఠమం;