౮. యసోధరాథేరీఅపదానం

౩౧౪. ఏకస్మిం సమయే రమ్మే, ఇద్ధే రాజగహే పురే;

పబ్భారమ్హి వరేకమ్హి, వసన్తే నరనాయకే.

౩౧౫. వసన్తియా తమ్హి నగరే, రమ్మే భిక్ఖునుపస్సయే;

యసోధరాభిక్ఖునియా, ఏవం ఆసి వితక్కితం.

౩౧౬. ‘‘సుద్ధోదనో మహారాజా, గోతమీ చ పజాపతీ;

అభిఞ్ఞాతా మహాథేరా, థేరియో చ మహిద్ధికా.

౩౧౭. ‘‘సన్తిం గతావ ఆసుం తే, దీపచ్చీవ నిరాసవా;

లోకనాథే ధరన్తేవ, అహమ్పి చ సివం పదం.

౩౧౮. ‘‘గమిస్సామీతి చిన్తేత్వా, పస్సన్తీ ఆయుమత్తనో;

పస్సిత్వా ఆయుసఙ్ఖారం, తదహేవ ఖయం గతం.

౩౧౯. ‘‘పత్తచీవరమాదాయ, నిక్ఖమిత్వా సకస్సమా;

పురక్ఖతా భిక్ఖునీభి, సతేహి సహస్సేహి సా [సహ పఞ్చహి (సీ. పీ.)].

౩౨౦. ‘‘మహిద్ధికా మహాపఞ్ఞా, సమ్బుద్ధం ఉపసఙ్కమి;

సమ్బుద్ధం అభివాదేత్వా, సత్థునో చక్కలక్ఖణే;

నిసిన్నా ఏకమన్తమ్హి, ఇదం వచనమబ్రవి.

౩౨౧. ‘‘‘అట్ఠసత్తతివస్సాహం, పచ్ఛిమో వత్తతే వయో [పచ్ఛిమా వత్తయి వయా (స్యా.)];

పబ్భారమ్హి అనుప్పత్తా, ఆరోచేమి మహాముని.

౩౨౨. ‘‘‘పరిపక్కో వయో మయ్హం, పరిత్తం మమ జీవితం;

పహాయ వో గమిస్సామి, కతం మే సరణమత్తనో.

౩౨౩. ‘‘‘వయమ్హి పచ్ఛిమే కాలే, మరణం ఉపరుద్ధతి;

అజ్జరత్తిం మహావీర, పాపుణిస్సామి నిబ్బుతిం.

౩౨౪. ‘‘‘నత్థి జాతి జరా బ్యాధి, మరణఞ్చ మహామునే;

అజరామరణం పురం, గమిస్సామి అసఙ్ఖతం.

౩౨౫. ‘‘‘యావతా పరిసా నామ, సముపాసన్తి సత్థునో;

అపరాధమజానన్తీ [సచే మేత్థి (సీ.), పజానన్తీ (క.)], ఖమన్తం సమ్ముఖా మునే.

౩౨౬. ‘‘‘సంసరిత్వా చ సంసారే, ఖలితఞ్చే మమం తయి;

ఆరోచేమి మహావీర, అపరాధం ఖమస్సు మే’.

౩౨౭. ‘‘సుత్వాన వచనం తస్సా, మునిన్దో ఇదమబ్రవి;

‘కిముత్తరం తే వక్ఖామి, నిబ్బానాయ వజన్తియా.

౩౨౮. ‘‘‘ఇద్ధిఞ్చాపి నిదస్సేహి, మమ సాసనకారికే;

పరిసానఞ్చ సబ్బాసం, కఙ్ఖం ఛిన్దస్సు యావతా’.

౩౨౯. ‘‘సుత్వా తం మునినో వాచం, భిక్ఖునీ సా యసోధరా;

వన్దిత్వా మునిరాజం తం, ఇదం వచనమబ్రవి.

౩౩౦. ‘‘‘యసోధరా అహం వీర, అగారే తే పజాపతి;

సాకియమ్హి కులే జాతా, ఇత్థిఅఙ్గే పతిట్ఠితా.

౩౩౧. ‘‘‘థీనం సతసహస్సానం, నవుతీనం ఛదుత్తరి;

అగారే తే అహం వీర, పామోక్ఖా సబ్బా ఇస్సరా.

౩౩౨. ‘‘‘రూపాచారగుణూపేతా, యోబ్బనట్ఠా పియంవదా;

సబ్బా మం అపచాయన్తి, దేవతా వియ మానుసా.

౩౩౩. ‘‘‘కఞ్ఞాసతసహస్సపముఖా, సక్యపుత్తనివేసనే;

సమానసుఖదుక్ఖతా, దేవతా వియ నన్దనే.

౩౩౪. ‘‘‘కామధాతుమతిక్కమ్మ [కామధాతుమతిక్కన్తా (సీ. స్యా. పీ. క.)], సణ్ఠితా రూపధాతుయా;

రూపేన సదిసా నత్థి, ఠపేత్వా లోకనాయకం.

౩౩౫. ‘‘‘సమ్బుద్ధం అభివాదేత్వా, ఇద్ధిం దస్సేసి సత్థునో;

నేకా నానావిధాకారా, మహాఇద్ధీపి దస్సయీ [ఏవమాదీని వత్వాన, ఉపతిత్వాన అమ్బరం; ఇద్ధీ అనేకా దస్సేసి, బుద్ధానుఞ్ఞా యసోధరా; (సీ.)].

౩౩౬. ‘‘‘చక్కవాళసమం కాయం, సీసం ఉత్తరతో కురు;

ఉభో పక్ఖా దువే దీపా, జమ్బుదీపం సరీరతో.

౩౩౭. ‘‘‘దక్ఖిణఞ్చ సరం పిఞ్ఛం, నానాసాఖా తు పత్తకా;

చన్దఞ్చ సూరియఞ్చక్ఖి, మేరుపబ్బతతో సిఖం.

౩౩౮. ‘‘‘చక్కవాలగిరిం తుణ్డం, జమ్బురుక్ఖం సమూలకం;

బీజమానా ఉపాగన్త్వా, వన్దన్తీ లోకనాయకం.

౩౩౯. ‘‘‘హత్థివణ్ణం తథేవస్సం, పబ్బతం జలధిం తథా;

చన్దిమం సూరియం మేరుం, సక్కవణ్ణఞ్చ దస్సయి.

౩౪౦. ‘‘‘యసోధరా అహం వీర, పాదే వన్దామి చక్ఖుమ;

సహస్సలోకధాతూనం, ఫుల్లపద్మేన ఛాదయి.

౩౪౧. ‘‘‘బ్రహ్మవణ్ణఞ్చ మాపేత్వా, ధమ్మం దేసేసి సుఞ్ఞతం;

యసోధరా అహం వీర, పాదే వన్దామి చక్ఖుమ.

౩౪౨. ‘‘‘ఇద్ధీసు చ వసీ హోమి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా;

చేతోపరియఞాణస్స, వసీ హోమి మహాముని.

౩౪౩. ‘‘‘పుబ్బేనివాసం జానామి, దిబ్బచక్ఖు విసోధితం;

సబ్బాసవపరిక్ఖీణా, నత్థి దాని పునబ్భవో.

౩౪౪. ‘‘‘అత్థధమ్మనిరుత్తీసు, పటిభానే తథేవ చ;

ఞాణం మయ్హం మహావీర, ఉప్పన్నం తవ సన్తికే.

౩౪౫. ‘‘‘పుబ్బానం లోకనాథానం, సఙ్గమం తే నిదస్సితం [సుదస్సితం (స్యా. పీ. క.)];

అధికారం బహుం మయ్హం, తుయ్హత్థాయ మహామునే.

౩౪౬. ‘‘‘యం మయ్హం పూరితం కమ్మం, కుసలం సరసే మునే;

తుయ్హత్థాయ మహావీర, పుఞ్ఞం ఉపచితం మయా.

౩౪౭. ‘‘‘అభబ్బట్ఠానే వజ్జేత్వా, వారయిత్వా అనాచరం;

తుయ్హత్థాయ మహావీర, సఞ్చత్తం జీవితం మయా.

౩౪౮. ‘‘‘నేకకోటిసహస్సాని, భరియత్థాయదాసి మం;

న తత్థ విమనా హోమి, తుయ్హత్థాయ మహాముని.

౩౪౯. ‘‘‘నేకకోటిసహస్సాని, ఉపకారాయదాసి మం;

న తత్థ విమనా హోమి, తుయ్హత్థాయ మహాముని.

౩౫౦. ‘‘‘నేకకోటిసహస్సాని, భోజనత్థాయదాసి మం;

న తత్థ విమనా హోమి, తుయ్హత్థాయ మహాముని.

౩౫౧. ‘‘‘నేకకోటిసహస్సాని, జీవితాని పరిచ్చజిం;

భయమోక్ఖం కరిస్సన్తి, దదామి మమ జీవితం.

౩౫౨. ‘‘‘అఙ్గగతే [అఙ్గే ఏవం (క.)] అలఙ్కారే, వత్థే నానావిధే బహూ;

ఇత్థిమణ్డే న గూహామి, తుయ్హత్థాయ మహాముని.

౩౫౩. ‘‘‘ధనధఞ్ఞపరిచ్చాగం, గామాని నిగమాని చ;

ఖేత్తం పుత్తా చ ధీతా చ, పరిచ్చత్తా మహాముని.

౩౫౪. ‘‘‘హత్థీ అస్సా గవా చాపి, దాసియో పరిచారికా;

తుయ్హత్థాయ మహావీర, పరిచ్చత్తా అసఙ్ఖియా.

౩౫౫. ‘‘‘యం మయ్హం పటిమన్తేసి [పతిమన్తేసి (సీ.)], దానం దస్సామి యాచకే;

విమనం మే న పస్సామి, దదతో దానముత్తమం.

౩౫౬. ‘‘‘నానావిధం బహుం దుక్ఖం, సంసారే చ బహుబ్బిధే;

తుయ్హత్థాయ మహావీర, అనుభుత్తం అసఙ్ఖియం.

౩౫౭. ‘‘‘సుఖప్పత్తానుమోదామి, న చ దుక్ఖేసు దుమ్మనా;

సబ్బత్థ తులితా హోమి, తుయ్హత్థాయ మహాముని.

౩౫౮. ‘‘‘అనుమగ్గేన సమ్బుద్ధో, యం ధమ్మం అభినీహరి;

అనుభోత్వా సుఖం దుక్ఖం, పత్తో బోధిం మహాముని.

౩౫౯. ‘‘‘బ్రహ్మదేవఞ్చ సమ్బుద్ధం, గోతమం లోకనాయకం;

అఞ్ఞేసం లోకనాథానం, సఙ్గమం తే బహుం మయా.

౩౬౦. ‘‘‘అధికారం బహుం మయ్హం, తుయ్హత్థాయ మహాముని;

గవేసతో బుద్ధధమ్మే, అహం తే పరిచారికా.

౩౬౧. ‘‘‘కప్పే చ సతసహస్సే, చతురో చ అసఙ్ఖియే;

దీపఙ్కరో మహావీరో, ఉప్పజ్జి లోకనాయకో.

౩౬౨. ‘‘‘పచ్చన్తదేసవిసయే, నిమన్తేత్వా తథాగతం;

తస్స ఆగమనం మగ్గం, సోధేన్తి తుట్ఠమానసా.

౩౬౩. ‘‘‘తేన కాలేన సో ఆసి, సుమేధో నామ బ్రాహ్మణో;

మగ్గఞ్చ పటియాదేసి, ఆయతో [ఆయతం (సీ.)] సబ్బదస్సినో.

౩౬౪. ‘‘‘తేన కాలేనహం ఆసిం, కఞ్ఞా బ్రాహ్మణసమ్భవా;

సుమిత్తానామ నామేన, ఉపగచ్ఛిం సమాగమం.

౩౬౫. ‘‘‘అట్ఠ ఉప్పలహత్థాని, పూజనత్థాయ సత్థునో;

ఆదాయ జనసంమజ్ఝే, అద్దసం ఇసి ముగ్గతం.

౩౬౬. ‘‘‘చిరానుగతం దయితం [చిరానుపరి ఆసీనం (సీ.)], అతిక్కన్తం మనోహరం;

దిస్వా తదా అమఞ్ఞిస్సం, సఫలం జీవితం మమ.

౩౬౭. ‘‘‘పరక్కమం తం సఫలం, అద్దసం ఇసినో తదా;

పుబ్బకమ్మేన సమ్బుద్ధే, చిత్తఞ్చాపి పసీది మే.

౩౬౮. ‘‘‘భియ్యో చిత్తం పసాదేసిం, ఇసే ఉగ్గతమానసే;

దేయ్యం అఞ్ఞం న పస్సామి, దేమి పుప్ఫాని తే ఇసి.

౩౬౯. ‘‘‘పఞ్చహత్థా తవ హోన్తు, తయో హోన్తు మమం ఇసే;

తేన సద్ధిం సమా హోన్తు, బోధత్థాయ తవం ఇసే’.

చతుత్థం భాణవారం.

౩౭౦. ‘‘ఇసి గహేత్వా పుప్ఫాని, ఆగచ్ఛన్తం మహాయసం;

పూజేసి జనసంమజ్ఝే, బోధత్థాయ మహాఇసి.

౩౭౧. ‘‘పస్సిత్వా జనసంమజ్ఝే, దీపఙ్కరో మహాముని;

వియాకాసి మహావీరో, ఇసి ముగ్గతమానసం.

౩౭౨. ‘‘అపరిమేయ్యే ఇతో కప్పే, దీపఙ్కరో మహాముని;

మమ కమ్మం వియాకాసి, ఉజుభావం మహాముని.

౩౭౩. ‘‘‘సమచిత్తా సమకమ్మా, సమకారీ భవిస్సతి;

పియా హేస్సతి కమ్మేన, తుయ్హత్థాయ మహాఇసి [మహాఇసే (స్యా.)].

౩౭౪. ‘‘‘సుదస్సనా సుపియా చ, మనాపా పియవాదినీ;

తస్స ధమ్మేసు దాయాదా, విహరిస్సతి ఇద్ధికా.

౩౭౫. ‘‘‘యథాపి భణ్డసాముగ్గం, అనురక్ఖతి సామినో;

ఏవం కుసలధమ్మానం, అనురక్ఖిస్సతే అయం.

౩౭౬. ‘‘‘తస్స తే [తస్స తం (స్యా.)] అనుకమ్పన్తీ, పూరయిస్సతి పారమీ;

సీహోవ పఞ్జరం భేత్వా [హిత్వా (స్యా.), హేత్వా (పీ.)], పాపుణిస్సతి బోధియం’.

౩౭౭. ‘‘అపరిమేయ్యే ఇతో కప్పే, యం మం బుద్ధో వియాకరీ;

తం వాచం అనుమోదేన్తీ, ఏవంకారీ భవిం అహం.

౩౭౮. ‘‘తస్స కమ్మస్స సుకతస్స, తత్థ చిత్తం పసాదయిం;

దేవమనుస్సకం యోనిం, అనుభోత్వా అసఙ్ఖియం.

౩౭౯. ‘‘సుఖదుక్ఖేనుభోత్వాహం, దేవేసు మానుసేసు చ;

పచ్ఛిమే భవే సమ్పత్తే, అజాయిం సాకియే కులే.

౩౮౦. ‘‘రూపవతీ భోగవతీ, యససీలవతీ తతో;

సబ్బఙ్గసమ్పదా హోమి, కులేసు అభిసక్కతా.

౩౮౧. ‘‘లాభం సిలోకం సక్కారం, లోకధమ్మసమాగమం;

చిత్తఞ్చ దుక్ఖితం నత్థి, వసామి అకుతోభయా.

౩౮౨. ‘‘వుత్తఞ్హేతం భగవతా, రఞ్ఞో అన్తేపురే తదా;

ఖత్తియానం పురే వీర, ఉపకారఞ్చ నిద్దిసి.

౩౮౩. ‘‘ఉపకారా చ యా నారీ, యా చ నారీ సుఖే దుఖే;

అత్థక్ఖాయీ చ యా నారీ, యా చ నారీనుకమ్పికా.

౩౮౪. ‘‘పఞ్చకోటిసతా బుద్ధా, నవకోటిసతాని చ;

ఏతేసం దేవదేవానం, మహాదానం పవత్తయిం.

౩౮౫. ‘‘అధికారం మహా [సదా (పీ.) ఏవముపరిపి] మయ్హం, ధమ్మరాజ సుణోహి మే;

ఏకాదసకోటిసతా, బుద్ధా ద్వాదస కోటియో [హోన్తి లోకగ్గనాయకా (సీ. స్యా.), పణ్ణాకోటిసతాని చ (పీ.)].

౩౮౬. ‘‘ఏతేసం దేవదేవానం, మహాదానం పవత్తయిం;

అధికారం మహా మయ్హం, ధమ్మరాజ సుణోహి మే.

౩౮౭. ‘‘‘వీసకోటిసతా బుద్ధా, తింసకోటిసతాని చ;