౯. అఙ్కురపేతవత్థు
౨౫౭. ‘‘యస్స అత్థాయ గచ్ఛామ, కమ్బోజం ధనహారకా;
అయం కామదదో యక్ఖో, ఇమం యక్ఖం నయామసే.
౨౫౮. ‘‘ఇమం యక్ఖం గహేత్వాన, సాధుకేన పసయ్హ వా;
యానం ఆరోపయిత్వాన, ఖిప్పం గచ్ఛామ ద్వారక’’న్తి.
౨౫౯. [జా. ౧.౧౦.౧౫౧; ౧.౧౪.౧౯౬; ౨.౧౮.౧౫౩; ౨.౨౨.౧౦] ‘‘యస్స రుక్ఖస్స ఛాయాయ, నిసీదేయ్య సయేయ్య వా;
న తస్స సాఖం భఞ్జేయ్య, మిత్తదుబ్భో హి పాపకో’’తి.
౨౬౦. ‘‘యస్స రుక్ఖస్స ఛాయాయ, నిసీదేయ్య సయేయ్య వా;
ఖన్ధమ్పి తస్స ఛిన్దేయ్య, అత్థో చే తాదిసో సియా’’తి.
౨౬౧. ‘‘యస్స రుక్ఖస్స ఛాయాయ, నిసీదేయ్య సయేయ్య వా;
న తస్స పత్తం భిన్దేయ్య [హింసేయ్య (క.)], మిత్తదుబ్భో హి పాపకో’’తి.
౨౬౨. ‘‘యస్స రుక్ఖస్స ఛాయాయ, నిసీదేయ్య సయేయ్య వా;
సమూలమ్పి తం అబ్బుహే [ఉబ్బహే (?)], అత్థో చే తాదిసో సియా’’తి.
౨౬౩. ‘‘యస్సేకరత్తిమ్పి ఘరే వసేయ్య, యత్థన్నపానం పురిసో లభేథ;
న తస్స పాపం మనసాపి చిన్తయే, కతఞ్ఞుతా సప్పురిసేహి వణ్ణితా.
౨౬౪. ‘‘యస్సేకరత్తిమ్పి ఘరే వసేయ్య, అన్నేన పానేన ఉపట్ఠితో సియా;
న తస్స పాపం మనసాపి చిన్తయే, అదుబ్భపాణీ దహతే మిత్తదుబ్భిం.
౨౬౫. ‘‘యో పుబ్బే కతకల్యాణో, పచ్ఛా పాపేన హింసతి;
అల్లపాణిహతో [అదుబ్భిపాణీహతో (క)] పోసో, న సో భద్రాని పస్సతీ’’తి.
౨౬౬. ‘‘నాహం దేవేన వా మనుస్సేన వా, ఇస్సరియేన వాహం సుప్పసయ్హో;
యక్ఖోహమస్మి పరమిద్ధిపత్తో, దూరఙ్గమో వణ్ణబలూపపన్నో’’తి.
౨౬౭. ‘‘పాణి తే సబ్బసో వణ్ణో, పఞ్చధారో మధుస్సవో;
నానారసా పగ్ఘరన్తి, మఞ్ఞేహం తం పురిన్దద’’న్తి.
౨౬౮. ‘‘నామ్హి దేవో న గన్ధబ్బో, నాపి సక్కో పురిన్దదో;
పేతం మం అఙ్కుర జానాహి, రోరువమ్హా [హేరువమ్హా (సీ.)] ఇధాగత’’న్తి.
౨౬౯. ‘‘కింసీలో కింసమాచారో, రోరువస్మిం పురే తువం;
కేన తే బ్రహ్మచరియేన, పుఞ్ఞం పాణిమ్హి ఇజ్ఝతీ’’తి.
౨౭౦. ‘‘తున్నవాయో పురే ఆసిం, రోరువస్మిం తదా అహం;
సుకిచ్ఛవుత్తి కపణో, న మే విజ్జతి దాతవే.
౨౭౧. ‘‘నివేసనఞ్చ [ఆవేసనఞ్చ (సీ.)] మే ఆసి, అసయ్హస్స ఉపన్తికే;
సద్ధస్స దానపతినో, కతపుఞ్ఞస్స లజ్జినో.
౨౭౨. ‘‘తత్థ యాచనకా యన్తి, నానాగోత్తా వనిబ్బకా;
తే చ మం తత్థ పుచ్ఛన్తి, అసయ్హస్స నివేసనం.
౨౭౩. ‘‘కత్థ గచ్ఛామ భద్దం వో, కత్థ దానం పదీయతి;
తేసాహం పుట్ఠో అక్ఖామి, అసయ్హస్స నివేసనం.
౨౭౪. ‘‘పగ్గయ్హ దక్ఖిణం బాహుం, ఏత్థ గచ్ఛథ భద్దం వో;
ఏత్థ దానం పదీయతి, అసయ్హస్స నివేసనే.
౨౭౫. ‘‘తేన పాణి కామదదో, తేన పాణి మధుస్సవో;
తేన మే బ్రహ్మచరియేన, పుఞ్ఞం పాణిమ్హి ఇజ్ఝతీ’’తి.
౨౭౬. ‘‘న కిర త్వం అదా దానం, సకపాణీహి కస్సచి;
పరస్స దానం అనుమోదమానో, పాణిం పగ్గయ్హ పావది.
౨౭౭. ‘‘తేన పాణి కామదదో, తేన పాణి మధుస్సవో;
తేన తే బ్రహ్మచరియేన, పుఞ్ఞం పాణిమ్హి ఇజ్ఝతి.
౨౭౮. ‘‘యో సో దానమదా భన్తే, పసన్నో సకపాణిభి;
సో హిత్వా మానుసం దేహం, కిం ను సో దిసతం గతో’’తి.
౨౭౯. ‘‘నాహం పజానామి అసయ్హసాహినో, అఙ్గీరసస్స గతిం ఆగతిం వా;
సుతఞ్చ మే వేస్సవణస్స సన్తికే, సక్కస్స సహబ్యతం గతో అసయ్హో’’తి.
౨౮౦. ‘‘అలమేవ కాతుం కల్యాణం, దానం దాతుం యథారహం;
పాణిం కామదదం దిస్వా, కో పుఞ్ఞం న కరిస్సతి.
౨౮౧. ‘‘సో హి నూన ఇతో గన్త్వా, అనుప్పత్వాన ద్వారకం;
దానం పట్ఠపయిస్సామి, యం మమస్స సుఖావహం.
౨౮౨. ‘‘దస్సామన్నఞ్చ పానఞ్చ, వత్థసేనాసనాని చ;
పపఞ్చ ఉదపానఞ్చ, దుగ్గే సఙ్కమనాని చా’’తి.
౨౮౩. ‘‘కేన తే అఙ్గులీ కుణా [కుణ్ఠా (సీ. స్యా.)], ముఖఞ్చ కుణలీకతం [కుణ్డలీకతం (సీ. స్యా. క.)];
అక్ఖీని చ పగ్ఘరన్తి, కిం పాపం పకతం తయా’’తి.
౨౮౪. ‘‘అఙ్గీరసస్స గహపతినో, సద్ధస్స ఘరమేసినో;
తస్సాహం దానవిస్సగ్గే, దానే అధికతో అహుం.
౨౮౫. ‘‘తత్థ యాచనకే దిస్వా, ఆగతే భోజనత్థికే;
ఏకమన్తం అపక్కమ్మ, అకాసిం కుణలిం ముఖం.
౨౮౬. ‘‘తేన మే అఙ్గులీ కుణా, ముఖఞ్చ కుణలీకతం;
అక్ఖీని మే పగ్ఘరన్తి, తం పాపం పకతం మయా’’తి.
౨౮౭. ‘‘ధమ్మేన తే కాపురిస, ముఖఞ్చ కుణలీకతం;
అక్ఖీని చ పగ్ఘరన్తి, యం తం పరస్స దానస్స;
అకాసి కుణలిం ముఖం.
౨౮౮. ‘‘కథం హి దానం దదమానో, కరేయ్య పరపత్తియం;
అన్నం పానం ఖాదనీయం, వత్థసేనాసనాని చ.
౨౮౯. ‘‘సో హి నూన ఇతో గన్త్వా, అనుప్పత్వాన ద్వారకం;
దానం పట్ఠపయిస్సామి, యం మమస్స సుఖావహం.
౨౯౦. ‘‘దస్సామన్నఞ్చ పానఞ్చ, వత్థసేనాసనాని చ;
పపఞ్చ ఉదపానఞ్చ, దుగ్గే సఙ్కమనాని చా’’తి.
౨౯౧. తతో హి సో నివత్తిత్వా, అనుప్పత్వాన ద్వారకం;
దానం పట్ఠపయి అఙ్కురో, యంతుమస్స [యం తం అస్స (స్యా.), యన్తమస్స (క.)] సుఖావహం.
౨౯౨. అదా అన్నఞ్చ పానఞ్చ, వత్థసేనాసనాని చ;
పపఞ్చ ఉదపానఞ్చ, విప్పసన్నేన చేతసా.
౨౯౩. ‘‘కో ఛాతో కో చ తసితో, కో వత్థం పరిదహిస్సతి;
కస్స సన్తాని యోగ్గాని, ఇతో యోజేన్తు వాహనం.
౨౯౪. ‘‘కో ఛత్తిచ్ఛతి గన్ధఞ్చ, కో మాలం కో ఉపాహనం;
ఇతిస్సు తత్థ ఘోసేన్తి, కప్పకా సూదమాగధా [పాటవా (క.)];
సదా సాయఞ్చ పాతో చ, అఙ్కురస్స నివేసనే.
౨౯౫. ‘‘‘సుఖం సుపతి అఙ్కురో’, ఇతి జానాతి మం జనో;
దుక్ఖం సుపామి సిన్ధక [సన్దుక, సిన్ధుక (క.)], యం న పస్సామి యాచకే.
౨౯౬. ‘‘‘సుఖం సుపతి అఙ్కురో’, ఇతి జానాతి మం జనో;
దుక్ఖం సిన్ధక సుపామి, అప్పకే సు వనిబ్బకే’’తి.
౨౯౭. ‘‘సక్కో చే తే వరం దజ్జా, తావతింసానమిస్సరో;
కిస్స సబ్బస్స లోకస్స, వరమానో వరం వరే’’తి.
౨౯౮. ‘‘సక్కో చే మే వరం దజ్జా, తావతింసానమిస్సరో;
కాలుట్ఠితస్స మే సతో, సురియుగ్గమనం పతి;
దిబ్బా భక్ఖా పాతుభవేయ్యుం, సీలవన్తో చ యాచకా.
౨౯౯. ‘‘దదతో మే న ఖీయేథ, దత్వా నానుతపేయ్యహం;
దదం చిత్తం పసాదేయ్యం, ఏతం సక్కం వరం వరే’’తి.
౩౦౦. ‘‘న సబ్బవిత్తాని పరే పవేచ్ఛే, దదేయ్య దానఞ్చ ధనఞ్చ రక్ఖే;
తస్మా హి దానా ధనమేవ సేయ్యో, అతిప్పదానేన కులా న హోన్తి.
౩౦౧. ‘‘అదానమతిదానఞ్చ, నప్పసంసన్తి పణ్డితా;
తస్మా హి దానా ధనమేవ సేయ్యో, సమేన వత్తేయ్య స ధీరధమ్మో’’తి.
౩౦౨. ‘‘అహో వత రే అహమేవ దజ్జం, సన్తో చ మం సప్పురిసా భజేయ్యుం;
మేఘోవ నిన్నాని పరిపూరయన్తో [భిపూరయన్తో (సీ.), హి పూరయన్తో (స్యా.)], సన్తప్పయే సబ్బవనిబ్బకానం.
౩౦౩. ‘‘యస్స యాచనకే దిస్వా, ముఖవణ్ణో పసీదతి;
దత్వా అత్తమనో హోతి, తం ఘరం వసతో సుఖం.
౩౦౪. ‘‘యస్స యాచనకే దిస్వా, ముఖవణ్ణో పసీదతి;
దత్వా అత్తమనో హోతి, ఏసా యఞ్ఞస్స [పుఞ్ఞస్స (సీ.)] సమ్పదా.
౩౦౫. [అ. ని. ౬.౩౭] ‘‘పుబ్బేవ దానా సుమనో, దదం చిత్తం పసాదయే;
దత్వా అత్తమనో హోతి, ఏసా యఞ్ఞస్స [పుఞ్ఞస్స (సీ.)] సమ్పదా’’తి.
౩౦౬. సట్ఠి వాహసహస్సాని, అఙ్కురస్స నివేసనే;
భోజనం దీయతే నిచ్చం, పుఞ్ఞపేక్ఖస్స జన్తునో.
౩౦౭. తిసహస్సాని సూదాని హి [సూదాని (స్యా. క.)], ఆముత్తమణికుణ్డలా;
అఙ్కురం ఉపజీవన్తి, దానే యఞ్ఞస్స వావటా [బ్యావటా (సీ.), పావటా (స్యా.)].
౩౦౮. సట్ఠి పురిససహస్సాని, ఆముత్తమణికుణ్డలా;
అఙ్కురస్స మహాదానే, కట్ఠం ఫాలేన్తి మాణవా.
౩౦౯. సోళసిత్థిసహస్సాని, సబ్బాలఙ్కారభూసితా;
అఙ్కురస్స మహాదానే, విధా పిణ్డేన్తి నారియో.
౩౧౦. సోళసిత్థిసహస్సాని, సబ్బాలఙ్కారభూసితా;
అఙ్కురస్స మహాదానే, దబ్బిగాహా ఉపట్ఠితా.
౩౧౧. బహుం బహూనం పాదాసి, చిరం పాదాసి ఖత్తియో;
సక్కచ్చఞ్చ సహత్థా చ, చిత్తీకత్వా పునప్పునం.
౩౧౨. బహూ మాసే చ పక్ఖే చ, ఉతుసంవచ్ఛరాని చ;
మహాదానం పవత్తేసి, అఙ్కురో దీఘమన్తరం.
౩౧౩. ఏవం దత్వా యజిత్వా చ, అఙ్కురో దీఘమన్తరం;
సో హిత్వా మానుసం దేహం, తావతింసూపగో అహు.
౩౧౪. కటచ్ఛుభిక్ఖం దత్వాన, అనురుద్ధస్స ఇన్దకో;
సో హిత్వా మానుసం దేహం, తావతింసూపగో అహు.
౩౧౫. దసహి ఠానేహి అఙ్కురం, ఇన్దకో అతిరోచతి;
రూపే సద్దే రసే గన్ధే, ఫోట్ఠబ్బే చ మనోరమే.
౩౧౬. ఆయునా యససా చేవ, వణ్ణేన చ సుఖేన చ;
ఆధిపచ్చేన అఙ్కురం, ఇన్దకో అతిరోచతి.
౩౧౭. తావతింసే యదా బుద్ధో, సిలాయం పణ్డుకమ్బలే;
పారిచ్ఛత్తకమూలమ్హి, విహాసి పురిసుత్తమో.
౩౧౮. దససు లోకధాతూసు, సన్నిపతిత్వాన దేవతా;
పయిరుపాసన్తి సమ్బుద్ధం, వసన్తం నగముద్ధని.
౩౧౯. న కోచి దేవో వణ్ణేన, సమ్బుద్ధం అతిరోచతి;
సబ్బే దేవే అతిక్కమ్మ [అధిగయ్హ (సీ.), అతిగ్గయ్హ (క)], సమ్బుద్ధోవ విరోచతి.
౩౨౦. యోజనాని దస ద్వే చ, అఙ్కురోయం తదా అహు;
అవిదూరేవ బుద్ధస్స [అవిదూరే సమ్బుద్ధస్స (క.)], ఇన్దకో అతిరోచతి.
౩౨౧. ఓలోకేత్వాన సమ్బుద్ధో, అఙ్కురఞ్చాపి ఇన్దకం;
దక్ఖిణేయ్యం సమ్భావేన్తో [పభావేన్తో (సీ.)], ఇదం వచనమబ్రవి.
౩౨౨. ‘‘మహాదానం తయా దిన్నం, అఙ్కుర దీఘమన్తరం;
అతిదూరే [సువిదూరే (క.)] నిసిన్నోసి, ఆగచ్ఛ మమ సన్తికే’’తి.
౩౨౩. చోదితో భావితత్తేన, అఙ్కురో ఇదమబ్రవి;
‘‘కిం మయ్హం తేన దానేన, దక్ఖిణేయ్యేన సుఞ్ఞతం.
౩౨౪. ‘‘అయం సో ఇన్దకో యక్ఖో, దజ్జా దానం పరిత్తకం;
అతిరోచతి అమ్హేహి, చన్దో తారగణే యథా’’తి.
౩౨౫. ‘‘ఉజ్జఙ్గలే యథా ఖేత్తే, బీజం బహుమ్పి రోపితం;
న విపులఫలం హోతి, నపి తోసేతి కస్సకం.
౩౨౬. ‘‘తథేవ దానం బహుకం, దుస్సీలేసు పతిట్ఠితం;
న విపులఫలం హోతి, నపి తోసేతి దాయకం.
౩౨౭. ‘‘యథాపి భద్దకే ఖేత్తే, బీజం అప్పమ్పి రోపితం;
సమ్మా ధారం పవేచ్ఛన్తే, ఫలం తోసేతి కస్సకం.
౩౨౮. ‘‘తథేవ సీలవన్తేసు, గుణవన్తేసు తాదిసు;
అప్పకమ్పి కతం కారం, పుఞ్ఞం హోతి మహప్ఫల’’న్తి.
౩౨౯. విచేయ్య దానం దాతబ్బం, యత్థ దిన్నం మహప్ఫలం;
విచేయ్య దానం దత్వాన, సగ్గం గచ్ఛన్తి దాయకా.