౧౦. మాతికాకథా

౪౦. నిచ్ఛాతో [నిచ్ఛాతో ముచ్చతీతి (స్యా.)], మోక్ఖో విమోక్ఖో, విజ్జావిముత్తి, అధిసీలం, అధిచిత్తం, అధిపఞ్ఞా, పస్సద్ధి, ఞాణం, దస్సనం విసుద్ధి [సుద్ధి (స్యా.)] నేక్ఖమ్మం, నిస్సరణం పవివేకో, వోస్సగ్గో, చరియా, ఝానవిమోక్ఖో, భావనా, అధిట్ఠానం, జీవితం.

౪౧. నిచ్ఛాతోతి నేక్ఖమ్మేన కామచ్ఛన్దతో నిచ్ఛాతో, అబ్యాపాదేన బ్యాపాదతో నిచ్ఛాతో…పే… పఠమేన ఝానేన నీవరణేహి నిచ్ఛాతో…పే… అరహత్తమగ్గేన సబ్బకిలేసేహి నిచ్ఛాతో.

మోక్ఖో విమోక్ఖోతి నేక్ఖమ్మేన కామచ్ఛన్దతో ముచ్చతీతి – మోక్ఖో విమోక్ఖో. అబ్యాపాదేన బ్యాపాదతో ముచ్చతీతి – మోక్ఖో విమోక్ఖో…పే… పఠమేన ఝానేన నీవరణేహి ముచ్చతీతి – మోక్ఖో విమోక్ఖో…పే… అరహత్తమగ్గేన సబ్బకిలేసేహి ముచ్చతీతి – మోక్ఖో విమోక్ఖో.

విజ్జావిముత్తీతి నేక్ఖమ్మం విజ్జతీతి విజ్జా, కామచ్ఛన్దతో ముచ్చతీతి విముత్తి. విజ్జన్తో ముచ్చతి, ముచ్చన్తో విజ్జతీతి – విజ్జావిముత్తి. అబ్యాపాదో [అబ్యాపాదం (స్యా.)] విజ్జతీతి విజ్జా, బ్యాపాదతో విముచ్చతీతి విముత్తి. విజ్జన్తో ముచ్చతి, ముచ్చన్తో విజ్జతీతి – విజ్జావిముత్తి…పే… అరహత్తమగ్గో విజ్జతీతి విజ్జా, సబ్బకిలేసేహి ముచ్చతీతి విముత్తి. విజ్జన్తో ముచ్చతి, ముచ్చన్తో విజ్జతీతి – విజ్జావిముత్తి.

అధిసీలం అధిచిత్తం అధిపఞ్ఞాతి నేక్ఖమ్మేన కామచ్ఛన్దం, సంవరట్ఠేన సీలవిసుద్ధి, అవిక్ఖేపట్ఠేన చిత్తవిసుద్ధి, దస్సనట్ఠేన దిట్ఠివిసుద్ధి. యో తత్థ సంవరట్ఠో, అయం అధిసీలసిక్ఖా. యో తత్థ అవిక్ఖేపట్ఠో, అయం అధిచిత్తసిక్ఖా. యో తత్థ దస్సనట్ఠో, అయం అధిపఞ్ఞాసిక్ఖా. అబ్యాపాదేన బ్యాపాదం సంవరట్ఠేన సీలవిసుద్ధి…పే… అరహత్తమగ్గేన సబ్బకిలేసే సంవరట్ఠేన సీలవిసుద్ధి, అవిక్ఖేపట్ఠేన చిత్తవిసుద్ధి. దస్సనట్ఠేన దిట్ఠివిసుద్ధి. యో తత్థ సంవరట్ఠో, అయం అధిసీలసిక్ఖా. యో తత్థ అవిక్ఖేపట్ఠో, అయం అధిచిత్తసిక్ఖా. యో తత్థ దస్సనట్ఠో, అయం అధిపఞ్ఞాసిక్ఖా.

పస్సద్ధీతి నేక్ఖమ్మేన కామచ్ఛన్దం పటిప్పస్సమ్భేతి, అబ్యాపాదేన బ్యాపాదం పటిప్పస్సమ్భేతి…పే… అరహత్తమగ్గేన సబ్బకిలేసే పటిప్పస్సమ్భేతి.

ఞాణన్తి కామచ్ఛన్దస్స పహీనత్తా నేక్ఖమ్మం ఞాతట్ఠేన ఞాణం; బ్యాపాదస్స పహీనత్తా అబ్యాపాదో ఞాతట్ఠేన ఞాణం…పే… సబ్బకిలేసానం పహీనత్తా అరహత్తమగ్గో ఞాతట్ఠేన ఞాణం.

దస్సనన్తి కామచ్ఛన్దస్స పహీనత్తా నేక్ఖమ్మం దిట్ఠత్తా దస్సనం. బ్యాపాదస్స పహీనత్తా అబ్యాపాదో దిట్ఠత్తా దస్సనం…పే… సబ్బకిలేసానం పహీనత్తా అరహత్తమగ్గో దిట్ఠత్తా దస్సనం.

విసుద్ధీతి కామచ్ఛన్దం పజహన్తో నేక్ఖమ్మేన విసుజ్ఝతి. బ్యాపాదం పజహన్తో అబ్యాపాదేన విసుజ్ఝతి…పే… సబ్బకిలేసే పజహన్తో అరహత్తమగ్గేన విసుజ్ఝతి.

నేక్ఖమ్మన్తి కామానమేతం నిస్సరణం, యదిదం నేక్ఖమ్మం. రూపానమేతం నిస్సరణం, యదిదం ఆరుప్పం. యం ఖో పన కిఞ్చి భూతం సఙ్ఖతం పటిచ్చసముప్పన్నం, నిరోధో తస్స నేక్ఖమ్మం. బ్యాపాదస్స అబ్యాపాదో నేక్ఖమ్మం. థినమిద్ధస్స ఆలోకసఞ్ఞా నేక్ఖమ్మం…పే… సబ్బకిలేసానం అరహత్తమగ్గో నేక్ఖమ్మం.

నిస్సరణన్తి కామానమేతం నిస్సరణం, యదిదం నేక్ఖమ్మం. రూపానమేతం నిస్సరణం, యదిదం ఆరుప్పం. యం ఖో పన కిఞ్చి భూతం సఙ్ఖతం పటిచ్చసముప్పన్నం, నిరోధో తస్స నిస్సరణం. కామచ్ఛన్దస్స నేక్ఖమ్మం నిస్సరణం. బ్యాపాదస్స అబ్యాపాదో నిస్సరణం…పే… సబ్బకిలేసానం అరహత్తమగ్గో నిస్సరణం.

పవివేకోతి కామచ్ఛన్దస్స నేక్ఖమ్మం పవివేకో …పే… సబ్బకిలేసానం అరహత్తమగ్గో పవివేకో.

వోస్సగ్గోతి నేక్ఖమ్మేన కామచ్ఛన్దం వోస్సజ్జతీతి – వోస్సగ్గో. అబ్యాపాదేన బ్యాపాదం వోస్సజ్జతీతి – వోస్సగ్గో…పే… అరహత్తమగ్గేన సబ్బకిలేసే వోస్సజ్జతీతి – వోస్సగ్గో.

చరియాతి కామచ్ఛన్దం పజహన్తో నేక్ఖమ్మేన చరతి. బ్యాపాదం పజహన్తో అబ్యాపాదేన చరతి…పే… సబ్బకిలేసే పజహన్తో అరహత్తమగ్గేన చరతి.

ఝానవిమోక్ఖోతి నేక్ఖమ్మం ఝాయతీతి – ఝానం. కామచ్ఛన్దం ఝాపేతీతి – ఝానం. ఝాయన్తో ముచ్చతీతి – ఝానవిమోక్ఖో. ఝాపేన్తో ముచ్చతీతి – ఝానవిమోక్ఖో. ఝాయన్తీతి ధమ్మా. ఝాపేన్తీతి కిలేసే. ఝాతే చ ఝాపే చ జానాతీతి – ఝానఝాయీ [ఝానవిమోక్ఖో (స్యా.) అట్ఠకథా ఓలోకేతబ్బా]. అబ్యాపాదో ఝాయతీతి ఝానం. బ్యాపాదం ఝాపేతీతి – ఝానం…పే… ఆలోకసఞ్ఞా ఝాయతీతి – ఝానం. థినమిద్ధం ఝాపేతీతి – ఝానం…పే… అరహత్తమగ్గో ఝాయతీతి – ఝానం. సబ్బకిలేసే ఝాపేతీతి – ఝానం. ఝాయన్తో ముచ్చతీతి – ఝానవిమోక్ఖో. ఝాపేన్తో ముచ్చతీతి – ఝానవిమోక్ఖో. ఝాయన్తీతి – ధమ్మా. ఝాపేన్తీతి – కిలేసే. ఝాతే చ ఝాపే చ జానాతీతి – ఝానఝాయీ.

౪౨. భావనా అధిట్ఠానం జీవితన్తి కామచ్ఛన్దం పజహన్తో నేక్ఖమ్మం భావేతీతి – భావనాసమ్పన్నో. నేక్ఖమ్మవసేన చిత్తం అధిట్ఠాతీతి – అధిట్ఠానసమ్పన్నో. స్వాయం ఏవం భావనాసమ్పన్నో అధిట్ఠానసమ్పన్నో సమం జీవతి, నో విసమం; సమ్మా జీవతి, నో మిచ్ఛా; విసుద్ధం జీవతి, నో కిలిట్ఠన్తి – ఆజీవసమ్పన్నో. స్వాయం ఏవం భావనాసమ్పన్నో అధిట్ఠానసమ్పన్నో ఆజీవసమ్పన్నో యఞ్ఞదేవ పరిసం ఉపసఙ్కమతి – యది ఖత్తియపరిసం యది బ్రాహ్మణపరిసం యది గహపతిపరిసం యది సమణపరిసం – విసారదో ఉపసఙ్కమతి అమఙ్కుభూతో. తం కిస్స హేతు? తథా హి సో భావనాసమ్పన్నో అధిట్ఠానసమ్పన్నో ఆజీవసమ్పన్నో.

బ్యాపాదం పజహన్తో అబ్యాపాదం భావేతీతి – భావనాసమ్పన్నో…పే… థినమిద్ధం పజహన్తో ఆలోకసఞ్ఞం భావేతీతి – భావనాసమ్పన్నో…పే… ఉద్ధచ్చం పజహన్తో అవిక్ఖేపం భావేతీతి – భావనాసమ్పన్నో…పే… విచికిచ్ఛం పజహన్తో ధమ్మవవత్థానం భావేతీతి – భావనాసమ్పన్నో…పే… అవిజ్జం పజహన్తో విజ్జం భావేతీతి – భావనాసమ్పన్నో…పే… అరతిం పజహన్తో పామోజ్జం భావేతీతి – భావనాసమ్పన్నో…పే… నీవరణే పజహన్తో పఠమం ఝానం భావేతీతి – భావనాసమ్పన్నో…పే… సబ్బకిలేసే పజహన్తో అరహత్తమగ్గం భావేతీతి – భావనాసమ్పన్నో. అరహత్తమగ్గవసేన చిత్తం అధిట్ఠాతీతి – అధిట్ఠానసమ్పన్నో. స్వాయం ఏవం భావనాసమ్పన్నో అధిట్ఠానసమ్పన్నో సమం జీవతి, నో విసమం; సమ్మా జీవతి, నో మిచ్ఛా; విసుద్ధం జీవతి, నో కిలిట్ఠన్తి – ఆజీవసమ్పన్నో. స్వాయం ఏవం భావనాసమ్పన్నో అధిట్ఠానసమ్పన్నో ఆజీవసమ్పన్నో యఞ్ఞదేవ పరిసం ఉపసఙ్కమతి – యది ఖత్తియపరిసం యది బ్రాహ్మణపరిసం యది గహపతిపరిసం యది సమణపరిసం – విసారదో ఉపసఙ్కమతి అమఙ్కుభూతో. తం కిస్స హేతు? తథా హి సో భావనాసమ్పన్నో అధిట్ఠానసమ్పన్నో ఆజీవసమ్పన్నోతి.

మాతికాకథా నిట్ఠితా.

పఞ్ఞావగ్గో తతియో.