౩. ఇద్ధిపాదవారో

౪౨. ‘‘‘అయం ఛన్దసమాధిపధానసఙ్ఖారసమన్నాగతో ఇద్ధిపాదో’తి మే, భిక్ఖవే పుబ్బే అననుస్సుతేసు ధమ్మేసు చక్ఖుం ఉదపాది…పే… ఆలోకో ఉదపాది. ‘సో ఖో పనాయం ఛన్దసమాధిపధానసఙ్ఖారసమన్నాగతో ఇద్ధిపాదో భావేతబ్బో’తి మే, భిక్ఖవే…పే… భావితోతి మే, భిక్ఖవే, పుబ్బే అననుస్సుతేసు ధమ్మేసు చక్ఖుం ఉదపాది…పే… ఆలోకో ఉదపాది.

‘‘అయం వీరియసమాధి…పే… అయం చిత్తసమాధి…పే… అయం వీమంసాసమాధిపధానసఙ్ఖారసమన్నాగతో ఇద్ధిపాదోతి మే, భిక్ఖవే, పుబ్బే అననుస్సుతేసు ధమ్మేసు చక్ఖుం ఉదపాది…పే… ఆలోకో ఉదపాది. సో ఖో పనాయం వీమంసాసమాధిపధానసఙ్ఖారసమన్నాగతో ఇద్ధిపాదో భావేతబ్బోతి మే, భిక్ఖవే…పే… భావితోతి మే, భిక్ఖవే, పుబ్బే అననుస్సుతేసు ధమ్మేసు చక్ఖుం ఉదపాది…పే… ఆలోకో ఉదపాది’’.

అయం ఛన్దసమాధిపధానసఙ్ఖారసమన్నాగతో ఇద్ధిపాదోతి పుబ్బే అననుస్సుతేసు ధమ్మేసు చక్ఖుం ఉదపాది…పే… ఆలోకో ఉదపాది…పే… సో ఖో పనాయం ఛన్దసమాధిపధానసఙ్ఖారసమన్నాగతో ఇద్ధిపాదో భావేతబ్బోతి…పే… భావితోతి పుబ్బే అననుస్సుతేసు ధమ్మేసు చక్ఖుం ఉదపాది, ఞాణం ఉదపాది, పఞ్ఞా ఉదపాది, విజ్జా ఉదపాది, ఆలోకో ఉదపాది.

చక్ఖుం ఉదపాదీతి – కేనట్ఠేన? ఞాణం ఉదపాదీతి – కేనట్ఠేన? పఞ్ఞా ఉదపాదీతి – కేనట్ఠేన? విజ్జా ఉదపాదీతి – కేనట్ఠేన? ఆలోకో ఉదపాదీతి – కేనట్ఠేన? చక్ఖుం ఉదపాదీతి – దస్సనట్ఠేన. ఞాణం ఉదపాదీతి – ఞాతట్ఠేన. పఞ్ఞా ఉదపాదీతి – పజాననట్ఠేన. విజ్జా ఉదపాదీతి – పటివేధట్ఠేన. ఆలోకో ఉదపాదీతి – ఓభాసట్ఠేన.

చక్ఖుం ధమ్మో, దస్సనట్ఠో అత్థో. ఞాణం ధమ్మో, ఞాతట్ఠో అత్థో. పఞ్ఞా ధమ్మో, పజాననట్ఠో అత్థో. విజ్జా ధమ్మో, పటివేధట్ఠో అత్థో. ఆలోకో ధమ్మో, ఓభాసట్ఠో అత్థో. ఇమే పఞ్చ ధమ్మా పఞ్చ అత్థా ఛన్దవత్థుకా ఇద్ధిపాదవత్థుకా ఇద్ధిపాదారమ్మణా ఇద్ధిపాదగోచరా ఇద్ధిపాదసఙ్గహితా ఇద్ధిపాదపరియాపన్నా ఇద్ధిపాదే సముదాగతా ఇద్ధిపాదే ఠితా ఇద్ధిపాదే పతిట్ఠితా.

ధమ్మచక్కన్తి కేనట్ఠేన ధమ్మచక్కం? ధమ్మఞ్చ పవత్తేతి చక్కఞ్చాతి – ధమ్మచక్కం. చక్కఞ్చ పవత్తేతి ధమ్మఞ్చాతి – ధమ్మచక్కం. ధమ్మేన పవత్తేతీతి – ధమ్మచక్కం. ధమ్మచరియాయ పవత్తేతీతి – ధమ్మచక్కం. ధమ్మే ఠితో పవత్తేతీతి – ధమ్మచక్కం. ధమ్మే పతిట్ఠితో పవత్తేతీతి – ధమ్మచక్కం. ధమ్మే పతిట్ఠాపేన్తో పవత్తేతీతి – ధమ్మచక్కం. ధమ్మే వసిప్పత్తో పవత్తేతీతి – ధమ్మచక్కం. ధమ్మే వసిం పాపేన్తో పవత్తేతీతి – ధమ్మచక్కం. ధమ్మే పారమిప్పత్తో పవత్తేతీతి – ధమ్మచక్కం. ధమ్మే పారమిం పాపేన్తో పవత్తేతీతి – ధమ్మచక్కం…పే… ధమ్మం అపచాయమానో పవత్తేతీతి – ధమ్మచక్కం. ధమ్మద్ధజో పవత్తేతీతి – ధమ్మచక్కం. ధమ్మకేతు పవత్తేతీతి – ధమ్మచక్కం. ధమ్మాధిపతేయ్యో పవత్తేతీతి – ధమ్మచక్కం. తం ఖో పన ధమ్మచక్కం అప్పటివత్తియం సమణేన వా బ్రాహ్మణేన వా దేవేన వా మారేన వా బ్రహ్మునా వా కేనచి వా లోకస్మిన్తి – ధమ్మచక్కం.

సద్ధిన్ద్రియం ధమ్మో. తం ధమ్మం పవత్తేతీతి – ధమ్మచక్కం…పే… అమతోగధం నిబ్బానం పరియోసానట్ఠేన ధమ్మో. తం ధమ్మం పవత్తేతీతి – ధమ్మచక్కం.

అయం వీరియసమాధిపధానసఙ్ఖారసమన్నాగతో ఇద్ధిపాదోతి పుబ్బే అననుస్సుతేసు ధమ్మేసు చక్ఖుం ఉదపాది…పే… ఆలోకో ఉదపాది…పే… సో ఖో పనాయం వీరియసమాధిపధానసఙ్ఖారసమన్నాగతో ఇద్ధిపాదో భావేతబ్బోతి…పే… భావితోతి పుబ్బే అననుస్సుతేసు ధమ్మేసు చక్ఖుం ఉదపాది…పే… ఆలోకో ఉదపాది.

చక్ఖుం ఉదపాదీతి – కేనట్ఠేన…పే… ఆలోకో ఉదపాదీతి – కేనట్ఠేన? చక్ఖుం ఉదపాదీతి – దస్సనట్ఠేన…పే… ఆలోకో ఉదపాదీతి – ఓభాసట్ఠేన.

చక్ఖుం ధమ్మో, దస్సనట్ఠో అత్థో…పే… ఆలోకో ధమ్మో, ఓభాసట్ఠో అత్థో. ఇమే పఞ్చ ధమ్మా పఞ్చ అత్థా వీరియవత్థుకా ఇద్ధిపాదవత్థుకా…పే… చిత్తవత్థుకా ఇద్ధిపాదవత్థుకా… వీమంసావత్థుకా ఇద్ధిపాదవత్థుకా ఇద్ధిపాదారమ్మణా ఇద్ధిపాదగోచరా ఇద్ధిపాదసఙ్గహితా ఇద్ధిపాదపరియాపన్నా ఇద్ధిపాదే సముదాగతా ఇద్ధిపాదే ఠితా ఇద్ధిపాదే పతిట్ఠితా.

ధమ్మచక్కకథా నిట్ఠితా.