౩. ఇద్ధిపాదవారో

౩౨. ‘‘అయం ఛన్దసమాధిపధానసఙ్ఖారసమన్నాగతో ఇద్ధిపాదోతి మే, భిక్ఖవే, పుబ్బే అననుస్సుతేసు ధమ్మేసు చక్ఖుం ఉదపాది…పే… ఆలోకో ఉదపాది. సో ఖో పనాయం ఛన్దసమాధిపధానసఙ్ఖారసమన్నాగతో ఇద్ధిపాదో భావేతబ్బోతి మే, భిక్ఖవే…పే… భావితోతి మే, భిక్ఖవే, పుబ్బే అననుస్సుతేసు ధమ్మేసు చక్ఖుం ఉదపాది…పే… ఆలోకో ఉదపాది.

‘‘అయం వీరియసమాధి…పే… అయం చిత్తసమాధి…పే… అయం వీమంసాసమాధిపధానసఙ్ఖారసమన్నాగతో ఇద్ధిపాదోతి మే, భిక్ఖవే, పుబ్బే అననుస్సుతేసు ధమ్మేసు చక్ఖుం ఉదపాది…పే… ఆలోకో ఉదపాది. సో ఖో పనాయం వీమంసాసమాధిపధానసఙ్ఖారసమన్నాగతో ఇద్ధిపాదో భావేతబ్బోతి మే, భిక్ఖవే, పుబ్బే అననుస్సుతేసు ధమ్మేసు చక్ఖుం ఉదపాది…పే… ఆలోకో ఉదపాది’’.

[క] ‘‘‘అయం ఛన్దసమాధిపధానసఙ్ఖారసమన్నాగతో ఇద్ధిపాదో’తి పుబ్బే అననుస్సుతేసు ధమ్మేసు చక్ఖుం ఉదపాది…పే… ఆలోకో ఉదపాది…పే… సో ఖో పనాయం ఛన్దసమాధిపధానసఙ్ఖారసమన్నాగతో ఇద్ధిపాదో భావేతబ్బోతి…పే… భావితోతి పుబ్బే అననుస్సుతేసు ధమ్మేసు చక్ఖుం ఉదపాది, ఞాణం ఉదపాది, పఞ్ఞా ఉదపాది, విజ్జా ఉదపాది, ఆలోకో ఉదపాది’’.

చక్ఖుం ఉదపాదీతి – కేనట్ఠేన? ఞాణం ఉదపాదీతి – కేనట్ఠేన? పఞ్ఞా ఉదపాదీతి – కేనట్ఠేన? విజ్జా ఉదపాదీతి – కేనట్ఠేన? ఆలోకో ఉదపాదీతి – కేనట్ఠేన? చక్ఖుం ఉదపాదీతి – దస్సనట్ఠేన. ఞాణం ఉదపాదీతి – ఞాతట్ఠేన. పఞ్ఞా ఉదపాదీతి – పజాననట్ఠేన. విజ్జా ఉదపాదీతి – పటివేధట్ఠేన. ఆలోకో ఉదపాదీతి – ఓభాసట్ఠేన.

చక్ఖుం ధమ్మో, ఞాణం ధమ్మో, పఞ్ఞా ధమ్మో, విజ్జా ధమ్మో, ఆలోకో ధమ్మో. ఇమే పఞ్చ ధమ్మా ధమ్మపటిసమ్భిదాయ ఆరమ్మణా చేవ హోన్తి గోచరా చ. యే తస్సా ఆరమ్మణా తే తస్సా గోచరా. యే తస్సా గోచరా తే తస్సా ఆరమ్మణా. తేన వుచ్చతి – ‘‘ధమ్మేసు ఞాణం ధమ్మపటిసమ్భిదా’’.

దస్సనట్ఠో అత్థో, ఞాతట్ఠో అత్థో, పజాననట్ఠో అత్థో, పటివేధట్ఠో అత్థో, ఓభాసట్ఠో అత్థో. ఇమే పఞ్చ అత్థా అత్థపటిసమ్భిదాయ ఆరమ్మణా చేవ హోన్తి గోచరా చ. యే తస్సా ఆరమ్మణా తే తస్సా గోచరా. యే తస్సా గోచరా తే తస్సా ఆరమ్మణా. తేన వుచ్చతి – ‘‘అత్థేసు ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా’’.

పఞ్చ ధమ్మే సన్దస్సేతుం బ్యఞ్జననిరుత్తాభిలాపా, పఞ్చ అత్థే సన్దస్సేతుం బ్యఞ్జననిరుత్తాభిలాపా. ఇమా దస నిరుత్తియో నిరుత్తిపటిసమ్భిదాయ ఆరమ్మణా చేవ హోన్తి గోచరా చ. యే తస్సా ఆరమ్మణా తే తస్సా గోచరా. యే తస్సా గోచరా తే తస్సా ఆరమ్మణా. తేన వుచ్చతి – ‘‘నిరుత్తీసు ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా’’.

పఞ్చసు ధమ్మేసు ఞాణాని, పఞ్చసు అత్థేసు ఞాణాని, దససు నిరుత్తీసు ఞాణాని. ఇమాని వీసతి ఞాణాని పటిభానపటిసమ్భిదాయ ఆరమ్మణా చేవ హోన్తి గోచరా చ. యే తస్సా ఆరమ్మణా తే తస్సా గోచరా. యే తస్సా గోచరా తే తస్సా ఆరమ్మణా. తేన వుచ్చతి – ‘‘పటిభానేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా’’.

ఛన్దసమాధిపధానసఙ్ఖారసమన్నాగతే ఇద్ధిపాదే పన్నరస ధమ్మా, పన్నరస అత్థా, తింస నిరుత్తియో, సట్ఠి ఞాణాని.

[ఖ-ఘ] ‘‘అయం వీరియసమాధి…పే… అయం చిత్తసమాధి…పే… అయం వీమంసాసమాధిపధానసఙ్ఖారసమన్నాగతో ఇద్ధిపాదోతి పుబ్బే అననుస్సుతేసు ధమ్మేసు చక్ఖుం ఉదపాది…పే… ఆలోకో ఉదపాది…పే… సో ఖో పనాయం వీమంసాసమాధిపధానసఙ్ఖారసమన్నాగతో ఇద్ధిపాదో భావేతబ్బోతి…పే… భావితోతి పుబ్బే అననుస్సుతేసు ధమ్మేసు చక్ఖుం ఉదపాది…పే… ఆలోకో ఉదపాది…పే…’’.

వీమంసాసమాధిపధానసఙ్ఖారసమన్నాగతే ఇద్ధిపాదే పన్నరస ధమ్మా, పన్నరస అత్థా, తింస నిరుత్తియో, సట్ఠి ఞాణాని.

చతూసు ఇద్ధిపాదేసు సట్ఠి ధమ్మా, సట్ఠి అత్థా, వీసతిసతనిరుత్తియో, చత్తాలీసఞ్చ ద్వే చ ఞాణసతాని.