౫. సస్సతదిట్ఠినిద్దేసో
౧౩౮. సక్కాయవత్థుకాయ సస్సతదిట్ఠియా కతమేహి పన్నరసహి ఆకారేహి అభినివేసో హోతి? ఇధ అస్సుతవా పుథుజ్జనో అరియానం అదస్సావీ అరియధమ్మస్స అకోవిదో అరియధమ్మే అవినీతో సప్పురిసానం అదస్సావీ సప్పురిసధమ్మస్స అకోవిదో సప్పురిసధమ్మే అవినీతో రూపవన్తం వా అత్తానం అత్తని వా రూపం రూపస్మిం వా అత్తానం. వేదనావన్తం వా అత్తానం…పే… సఞ్ఞావన్తం వా అత్తానం… సఙ్ఖారవన్తం వా అత్తానం… విఞ్ఞాణవన్తం వా అత్తానం అత్తని వా విఞ్ఞాణం విఞ్ఞాణస్మిం వా అత్తానం.
కథం రూపవన్తం అత్తానం సమనుపస్సతి? ఇధేకచ్చో వేదనం… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం అత్తతో సమనుపస్సతి. తస్స ఏవం హోతి – ‘‘అయం ఖో మే అత్తా. సో ఖో పన మే అయం అత్తా ఇమినా రూపేన రూపవా’’తి. రూపవన్తం అత్తానం సమనుపస్సతి. సేయ్యథాపి రుక్ఖో ఛాయాసమ్పన్నో అస్స. తమేనం పురిసో ఏవం వదేయ్య – ‘‘అయం రుక్ఖో, అయం ఛాయా; అఞ్ఞో రుక్ఖో, అఞ్ఞా ఛాయా. సో ఖో పనాయం రుక్ఖో ఇమాయ ఛాయాయ ఛాయావా’’తి. ఛాయావన్తం రుక్ఖం సమనుపస్సతి. ఏవమేవం ఇధేకచ్చో వేదనం…పే… అయం పఠమా సక్కాయవత్థుకా సస్సతదిట్ఠి. సస్సతదిట్ఠి మిచ్ఛాదిట్ఠి…పే… ఇమాని సఞ్ఞోజనాని, న చ దిట్ఠియో. ఏవం రూపవన్తం అత్తానం సమనుపస్సతి…పే… సక్కాయవత్థుకాయ సస్సతదిట్ఠియా ఇమేహి పన్నరసహి ఆకారేహి అభినివేసో హోతి.
సస్సతదిట్ఠినిద్దేసో పఞ్చమో.