౨. ఆపఙ్గపఞ్హో
౨. ‘‘భన్తే నాగసేన, ‘ఆపస్స పఞ్చ అఙ్గాని గహేతబ్బానీ’తి యం వదేసి, కతమాని తాని పఞ్చ అఙ్గాని గహేతబ్బానీ’’తి? ‘‘యథా, మహారాజ, ఆపో సుసణ్ఠితమకమ్పితమలుళితసభావపరిసుద్ధో, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన కుహనలపననేమిత్తకనిప్పేసికతం అపనేత్వా సుసణ్ఠితమకమ్పితమలుళితసభావపరిసుద్ధాచారేన భవితబ్బం. ఇదం, మహారాజ, ఆపస్స పఠమం అఙ్గం గహేతబ్బం.
‘‘పున చపరం, మహారాజ, ఆపో సీతలసభావసణ్ఠితో, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన సబ్బసత్తేసు ఖన్తిమేత్తానుద్దయసమ్పన్నేన హితేసినా అనుకమ్పకేన భవితబ్బం. ఇదం, మహారాజ, ఆపస్స దుతియం అఙ్గం గహేతబ్బం.
‘‘పున చపరం, మహారాజ, ఆపో అసుచిం సుచిం కరోతి, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన గామే వా అరఞ్ఞే వా ఉపజ్ఝాయే ఉపజ్ఝాయమత్తేసు ఆచరియే ఆచరియమత్తేసు సబ్బత్థ అనధికరణేన భవితబ్బం అనవసేసకారినా. ఇదం, మహారాజ, ఆపస్స తతియం అఙ్గం గహేతబ్బం.
‘‘పున చపరం, మహారాజ, ఆపో బహుజనపత్థితో, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన అప్పిచ్ఛసన్తుట్ఠపవివిత్తపటిసల్లానేన సతతం సబ్బలోకమభిపత్థితేన భవితబ్బం. ఇదం, మహారాజ, ఆపస్స చతుత్థం అఙ్గం గహేతబ్బం.
‘‘పున చపరం, మహారాజ, ఆపో న కస్సచి అహితముపదహతి, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన పరభణ్డనకలహవిగ్గహవివాదరిత్తజ్ఝానఅరతిజననం కాయవచీచిత్తేహి పాపకం న కరణీయం. ఇదం, మహారాజ, ఆపస్స పఞ్చమం అఙ్గం గహేతబ్బం. భాసితమ్పేతం మహారాజ, భగవతా, దేవాతిదేవేన కణ్హజాతకే –
‘‘‘వరఞ్చే మే అదో సక్క, సబ్బభూతానమిస్సర;
న మనో వా సరీరం వా, మం-కతే సక్క కస్సచి;
కదాచి ఉపహఞ్ఞేథ, ఏతం సక్క వరం వరే’’’తి.
ఆపఙ్గపఞ్హో దుతియో.