౬. కమ్మజాదిపఞ్హో

౬. ‘‘భన్తే నాగసేన, కతమే ఏత్థ కమ్మజా, కతమే హేతుజా, కతమే ఉతుజా, కతమే న కమ్మజా, న హేతుజా, న ఉతుజా’’తి? ‘‘యే కేచి, మహారాజ, సత్తా సచేతనా, సబ్బే తే కమ్మజా; అగ్గి చ సబ్బాని చ బీజజాతాని హేతుజాని; పథవీ చ పబ్బతా చ ఉదకఞ్చ వాతో చ, సబ్బే తే ఉతుజా; ఆకాసో చ నిబ్బానఞ్చ ఇమే ద్వే అకమ్మజా అహేతుజా అనుతుజా. నిబ్బానం పన, మహారాజ, న వత్తబ్బం కమ్మజన్తి వా హేతుజన్తి వా ఉతుజన్తి వా ఉప్పన్నన్తి వా అనుప్పన్నన్తి వా ఉప్పాదనీయన్తి వా అతీతన్తి వా అనాగతన్తి వా పచ్చుప్పన్నన్తి వా చక్ఖువిఞ్ఞేయ్యన్తి వా సోతవిఞ్ఞేయ్యన్తి వా ఘానవిఞ్ఞేయ్యన్తి వా జివ్హావిఞ్ఞేయ్యన్తి వా కాయవిఞ్ఞేయ్యన్తి వా, అపి చ, మహారాజ, మనోవిఞ్ఞేయ్యం నిబ్బానం, యం సో సమ్మాపటిపన్నో అరియసావకో విసుద్ధేన ఞాణేన పస్సతీ’’తి. ‘‘రమణీయో, భన్తే నాగసేన, పఞ్హో సువినిచ్ఛితో నిస్సంసయో ఏకన్తగతో, విమతి ఉప్పచ్ఛిన్నా, త్వం గణివరపవరమాసజ్జా’’తి.

కమ్మజాదిపఞ్హో ఛట్ఠో.