౬. పిణ్డపాతమహప్ఫలపఞ్హో
౬. ‘‘భన్తే నాగసేన, భాసితమ్పేతం ధమ్మసఙ్గీతికారకేహి థేరేహి –
‘‘‘చున్దస్స భత్తం భుఞ్జిత్వా, కమ్మారస్సాతి మే సుతం;
ఆబాధం సమ్ఫుసీ ధీరో, పబాళ్హం మారణన్తిక’న్తి [దీ. ని. ౨.౧౯౦].
‘‘పున చ భగవతా భణితం ‘ద్వేమే, ఆనన్ద, పిణ్డపాతా సమసమఫలా సమవిపాకా అతివియ అఞ్ఞేహి పిణ్డపాతేహి మహప్ఫలతరా చ మహానిసంసతరా చ. కతమే ద్వే? యఞ్చ పిణ్డపాతం పరిభుఞ్జిత్వా తథాగతో అనుత్తరం సమ్మాసమ్బోధిం అభిసమ్బుజ్ఝి, యఞ్చ పిణ్డపాతం పరిభుఞ్జిత్వా తథాగతో అనుపాదిసేసాయ నిబ్బానధాతుయా పరినిబ్బాయతి. ఇమే ద్వే పిణ్డపాతా సమసమఫలా సమవిపాకా, అతివియ అఞ్ఞేహి పిణ్డపాతేహి మహప్ఫలతరా చ మహానిసంసతరా చా’తి. యది, భన్తే నాగసేన, భగవతో చున్దస్స భత్తం భుత్తావిస్స [భుఞ్జిత్వా (సీ.)] ఖరో ఆబాధో ఉప్పన్నో, పబాళ్హా చ వేదనా పవత్తా మారణన్తికా, తేన హి ‘ద్వేమే, ఆనన్ద, పిణ్డపాతా సమసమఫలా సమవిపాకా అతివియ అఞ్ఞేహి పిణ్డపాతేహి మహప్ఫలతరా చ మహానిసంసతరా చా’తి యం వచనం, తం మిచ్ఛా. యది ద్వేమే పిణ్డపాతా సమసమఫలా సమవిపాకా అతివియ అఞ్ఞేహి పిణ్డపాతేహి మహప్ఫలతరా చ మహానిసంసతరా చ, తేన హి భగవతో చున్దస్స భత్తం భుత్తావిస్స [భుఞ్జిత్వా (సీ.)] ఖరో ఆబాధో ఉప్పన్నో, పబాళ్హా చ వేదనా పవత్తా మారణన్తికాతి తమ్పి వచనం మిచ్ఛా. కింను ఖో, భన్తే నాగసేన, సో పిణ్డపాతో విసగతతాయ మహప్ఫలో, రోగుప్పాదకతాయ మహప్ఫలో, ఆయువినాసకతాయ మహప్ఫలో, భగవతో జీవితహరణతాయ మహప్ఫలో? తత్థ మే కారణం బ్రూహి పరవాదానం నిగ్గహాయ, ఏత్థాయం జనో సమ్మూళ్హో లోభవసేన అతిబహుం ఖాయితేన లోహితపక్ఖన్దికా ఉప్పన్నాతి. అయమ్పి ఉభతో కోటికో పఞ్హో తవానుప్పత్తో, సో తయా నిబ్బాహితబ్బో’’తి.
‘‘భాసితమ్పేతం, మహారాజ, ధమ్మసఙ్గీతికారకేహి థేరేహి –
‘‘‘చున్దస్స భత్తం భుఞ్జిత్వా, కమ్మారస్సాతి మే సుతం;
ఆబాధం సమ్ఫుసీ ధీరో, పబాళ్హం మారణన్తిక’న్తి.
‘‘భగవతా చ భణితం ‘ద్వేమే, ఆనన్ద, పిణ్డపాతా సమసమఫలా సమవిపాకా అతివియ అఞ్ఞేహి పిణ్డపాతేహి మహప్ఫలతరా చ మహానిసంసతరా చ. కతమే ద్వే? యఞ్చ పిణ్డపాతం పరిభుఞ్జిత్వా తథాగతో అనుత్తరం సమ్మాసమ్బోధిం అభిసమ్బుజ్ఝి, యఞ్చ పిణ్డపాతం పరిభుఞ్జిత్వా తథాగతో అనుపాదిసేసాయ నిబ్బానధాతుయా పరినిబ్బాయతి [పరినిబ్బాయి (సీ.)], ఇమే ద్వే పిణ్డపాతా సమసమఫలా సమవిపాకా, అతివియ అఞ్ఞేహి పిణ్డపాతేహి మహప్ఫలతరా చ మహానిసంసతరా చా’తి.
‘‘సో పన పిణ్డపాతో బహుగుణో అనేకానిసంసో. దేవతా, మహారాజ, హట్ఠా పసన్నమానసా ‘అయం భగవతో పచ్ఛిమో పిణ్డపాతో’తి దిబ్బం ఓజం సూకరమద్దవే ఆకిరింసు. తఞ్చ పన సమ్మాపాకం లహుపాకం [బహుపాకం (సీ.)] మనుఞ్ఞం బహురసం జట్ఠరగ్గితేజస్స హితం. న, మహారాజ, తతోనిదానం భగవతో కోచి అనుప్పన్నో రోగో ఉప్పన్నో, అపి చ, మహారాజ, భగవతో పకతిదుబ్బలే సరీరే ఖీణే ఆయుసఙ్ఖారే ఉప్పన్నో రోగో భియ్యో అభివడ్ఢి.
‘‘యథా, మహారాజ, పకతియా జలమానో అగ్గి అఞ్ఞస్మిం ఉపాదానే దిన్నే భియ్యో పజ్జలతి, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, భగవతో పకతిదుబ్బలే సరీరే ఖీణే ఆయుసఙ్ఖారే ఉప్పన్నో రోగో భియ్యో అభివడ్ఢి.
‘‘యథా వా పన, మహారాజ, సోతో పకతియా సన్దమానో అభివుట్ఠే మహామేఘే భియ్యో మహోఘో ఉదకవాహకో హోతి, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, భగవతో పకతిదుబ్బలే సరీరే ఖీణే ఆయుసఙ్ఖారే ఉప్పన్నో రోగో భియ్యో అభివడ్ఢి.
‘‘యథా వా పన, మహారాజ, పకతియా అభిసన్నధాతు కుచ్ఛి అఞ్ఞస్మిం అజ్ఝోహరితే భియ్యో ఆయమేయ్య [ఆమయేయ్య (సీ.)], ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, భగవతో పకతిదుబ్బలే సరీరే ఖీణే ఆయుసఙ్ఖారే ఉప్పన్నో రోగో భియ్యో అభివడ్ఢి, నత్థి, మహారాజ, తస్మిం పిణ్డపాతే దోసో, న చ తస్స సక్కా దోసం ఆరోపేతు’’న్తి.
‘‘భన్తే నాగసేన, కేన కారణేన తే ద్వే పిణ్డపాతా సమసమఫలా సమవిపాకా అతివియ అఞ్ఞేహి పిణ్డపాతేహి మహప్ఫలతరా చ మహానిసంసతరా చా’’తి? ‘‘ధమ్మానుమజ్జనసమాపత్తివసేన, మహారాజ, తే ద్వే పిణ్డపాతా సమసమఫలా సమవిపాకా అతివియ అఞ్ఞేహి పిణ్డపాతేహి మహప్ఫలతరా చ మహానిసంసతరా చా’’తి.
‘‘భన్తే నాగసేన, కతమేసం ధమ్మానం అనుమజ్జనసమాపత్తివసేన తే ద్వే పిణ్డపాతా సమసమఫలా సమవిపాకా అతివియ అఞ్ఞేహి పిణ్డపాతేహి మహప్ఫలతరా చ మహానిసంసతరా చా’’తి? ‘‘నవన్నం, మహారాజ, అనుపుబ్బవిహారసమాపత్తీనం అనులోమప్పటిలోమసమాపజ్జనవసేన తే ద్వే పిణ్డపాతా సమసమఫలా సమవిపాకా అతివియ అఞ్ఞేహి పిణ్డపాతేహి మహప్ఫలతరా చ మహానిసంసతరా చా’’తి.
‘‘భన్తే నాగసేన, ద్వీసు యేవ దివసేసు అధిమత్తం తథాగతో నవానుపుబ్బవిహారసమాపత్తియో అనులోమప్పటిలోమం సమాపజ్జీ’’తి? ‘‘ఆమ, మహారాజా’’తి. ‘‘అచ్ఛరియం, భన్తే నాగసేన, అబ్భుతం భన్తే నాగసేన. యం ఇమస్మిం బుద్ధక్ఖేత్తే అసదిసం పరమదానం, తమ్పి ఇమేహి ద్వీహి పిణ్డపాతేహి అగణితం. అచ్ఛరియం, భన్తే నాగసేన, అబ్భుతం, భన్తే నాగసేన. యావ మహన్తా నవానుపుబ్బవిహారసమాపత్తియో, యత్ర హి నామ నవానుపుబ్బవిహారసమాపత్తివసేన దానం మహప్ఫలతరం హోతి మహానిసంసతరఞ్చ. సాధు, భన్తే నాగసేన, ఏవమేతం తథా సమ్పటిచ్ఛామీ’’తి.
పిణ్డపాతమహప్ఫలపఞ్హో ఛట్ఠో.