౧౦. ఇద్ధిబలదస్సనపఞ్హో

౧౦. ‘‘భన్తే నాగసేన, భాసితమ్పేతం భగవతా ‘తథాగతస్స ఖో, ఆనన్ద, చత్తారో ఇద్ధిపాదా భావితా బహులీకతా యానీకతా వత్థుకతా అనుట్ఠితా పరిచితా సుసమారద్ధా, సో ఆకఙ్ఖమానో, ఆనన్ద, తథాగతో కప్పం వా తిట్ఠేయ్య కప్పావసేసం వా’తి. పున చ భణితం ‘ఇతో తిణ్ణం మాసానం అచ్చయేన తథాగతో పరినిబ్బాయిస్సతీ’తి. యది, భన్తే నాగసేన, భగవతా భణితం ‘తథాగతస్స ఖో, ఆనన్ద, చత్తారో ఇద్ధిపాదా భావితా…పే… కప్పావసేసం వా’తి, తేన హి తేమాసపరిచ్ఛేదో మిచ్ఛా. యది, భన్తే, తథాగతేన భణితం ‘ఇతో తిణ్ణం మాసానం అచ్చయేన తథాగతో పరినిబ్బాయిస్సతీ’తి, తేన హి ‘‘తథాగతస్స ఖో, ఆనన్ద, చత్తారో ఇద్ధిపాదా భావితా…పే… కప్పావసేసం వా’తి తమ్పి వచనం మిచ్ఛా. నత్థి తథాగతానం అట్ఠానే గజ్జితం. అమోఘవచనా బుద్ధా భగవన్తో తథవచనా అద్వేజ్ఝవచనా. అయమ్పి ఉభతో కోటికో పఞ్హో గమ్భీరో సునిపుణో దున్నిజ్ఝాపయో తవానుప్పత్తో, భిన్దేతం దిట్ఠిజాలం, ఏకంసే ఠపయ, భిన్ద పరవాద’’న్తి.

‘‘భాసితమ్పేతం, మహారాజ, భగవతా ‘తథాగతస్స ఖో, ఆనన్ద, చత్తారో ఇద్ధిపాదా భావితా…పే… కప్పావసేసం వా’తి, తేమాసపరిచ్ఛేదో చ భణితో, సో చ పన కప్పో ఆయుకప్పో వుచ్చతి. న, మహారాజ, భగవా అత్తనో బలం కిత్తయమానో ఏవమాహ, ఇద్ధిబలం పన మహారాజ, భగవా పరికిత్తయమానో ఏవమాహ ‘తథాగతస్స ఖో, ఆనన్ద, చత్తారో ఇద్ధిపాదా భావితా…పే… కప్పావసేసం వా’తి.

‘‘యథా, మహారాజ, రఞ్ఞో అస్సాజానీయో భవేయ్య సీఘగతి అనిలజవో, తస్స రాజా జవబలం పరికిత్తయన్తో సనేగమజానపదభటబలబ్రాహ్మణగహపతికఅమచ్చజనమజ్ఝే ఏవం వదేయ్య ‘ఆకఙ్ఖమానో మే, భో, అయం హయవరో సాగరజలపరియన్తం మహిం అనువిచరిత్వా ఖణేన ఇధాగచ్ఛేయ్యా’తి, న చ తం జవగతిం తస్సం పరిసాయం దస్సేయ్య, విజ్జతి చ సో జవో తస్స, సమత్థో చ సో ఖణేన సాగరజలపరియన్తం మహిం అనువిచరితుం. ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, భగవా అత్తనో ఇద్ధిబలం పరికిత్తయమానో ఏవమాహ, తమ్పి తేవిజ్జానం ఛళభిఞ్ఞానం అరహన్తానం విమలఖీణాసవానం దేవమనుస్సానఞ్చ మజ్ఝే నిసీదిత్వా భణితం ‘తథాగతస్స ఖో, ఆనన్ద, చత్తారో ఇద్ధిపాదా భావితా బహులీకతా యానీకతా వత్థుకతా అనుట్ఠితా పరిచితా సుసమారద్ధా, సో ఆకఙ్ఖమానో, ఆనన్ద, తథాగతో కప్పం వా తిట్ఠేయ్య కప్పావసేసం వా’తి. విజ్జతి చ తం, మహారాజ, ఇద్ధిబలం భగవతో, సమత్థో చ భగవా ఇద్ధిబలేన కప్పం వా ఠాతుం కప్పావసేసం వా, న చ భగవా తం ఇద్ధిబలం తస్సం పరిసాయం దస్సేతి, అనత్థికో, మహారాజ, భగవా సబ్బభవేహి, గరహితా చ తథాగతస్స సబ్బభవా. భాసితమ్పేతం, మహారాజ, భగవతా ‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, అప్పమత్తకోపి గూథో దుగ్గన్ధో హోతి. ఏవమేవ ఖో అహం, భిక్ఖవే, అప్పమత్తకమ్పి భవం న వణ్ణేమి అన్తమసో అచ్ఛరాసఙ్ఘాతమత్తమ్పీ’తి అపి ను ఖో, మహారాజ, భగవా సబ్బభవగతియోనియో గూథసమం దిస్వా ఇద్ధిబలం నిస్సాయ భవేసు ఛన్దరాగం కరేయ్యా’’తి? ‘‘న హి భన్తే’’తి. ‘‘తేన హి, మహారాజ, భగవా ఇద్ధిబలం పరికిత్తయమానో ఏవరూపం బుద్ధసీహనాదమభినదీ’’తి. ‘‘సాధు, భన్తే నాగసేన, ఏవమేతం తథా సమ్పటిచ్ఛామీ’’తి.

ఇద్ధిబలదస్సనపఞ్హో దసమో.

ఇద్ధిబలవగ్గో పఠమో.

ఇమస్మిం వగ్గే దస పఞ్హా.