౪. సమణబ్రాహ్మణసుత్తం

౧౦౩. వుత్తఞ్హేతం భగవతా, వుత్తమరహతాతి మే సుతం –

‘‘యే హి కేచి, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యథాభూతం నప్పజానన్తి; ‘అయం దుక్ఖసముదయో’తి యథాభూతం నప్పజానన్తి; ‘అయం దుక్ఖనిరోధో’తి యథాభూతం నప్పజానన్తి; ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యథాభూతం నప్పజానన్తి – న మే తే, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా సమణేసు వా సమణసమ్మతా బ్రాహ్మణేసు వా బ్రాహ్మణసమ్మతా, న చ పనేతే ఆయస్మన్తో సామఞ్ఞత్థం వా బ్రహ్మఞ్ఞత్థం వా దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరన్తి.

‘‘యే చ ఖో కేచి, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యథాభూతం పజానన్తి; ‘అయం దుక్ఖసముదయో’తి యథాభూతం పజానన్తి; ‘అయం దుక్ఖనిరోధో’తి యథాభూతం పజానన్తి; ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యథాభూతం పజానన్తి – తే ఖో మే, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా సమణేసు చేవ సమణసమ్మతా బ్రాహ్మణేసు చ బ్రాహ్మణసమ్మతా, తే చ పనాయస్మన్తో సామఞ్ఞత్థఞ్చ బ్రహ్మఞ్ఞత్థఞ్చ దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరన్తీ’’తి. ఏతమత్థం భగవా అవోచ. తత్థేతం ఇతి వుచ్చతి –

‘‘యే దుక్ఖం నప్పజానన్తి, అథో దుక్ఖస్స సమ్భవం;

యత్థ చ సబ్బసో దుక్ఖం, అసేసం ఉపరుజ్ఝతి;

తఞ్చ మగ్గం న జానన్తి, దుక్ఖూపసమగామినం.

‘‘చేతోవిముత్తిహీనా తే, అథో పఞ్ఞావిముత్తియా;

అభబ్బా తే అన్తకిరియాయ, తే వే జాతిజరూపగా.

‘‘యే చ దుక్ఖం పజానన్తి, అథో దుక్ఖస్స సమ్భవం;

యత్థ చ సబ్బసో దుక్ఖం, అసేసం ఉపరుజ్ఝతి;

తఞ్చ మగ్గం పజానన్తి, దుక్ఖూపసమగామినం.

‘‘చేతోవిముత్తిసమ్పన్నా, అథో పఞ్ఞావిముత్తియా;

భబ్బా తే అన్తకిరియాయ, న తే జాతిజరూపగా’’తి.

అయమ్పి అత్థో వుత్తో భగవతా, ఇతి మే సుతన్తి. చతుత్థం.