౧౧. చరసుత్తం
౧౧౦. వుత్తఞ్హేతం భగవతా, వుత్తమరహతాతి మే సుతం –
‘‘చరతో చేపి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో ఉప్పజ్జతి కామవితక్కో వా బ్యాపాదవితక్కో వా విహింసావితక్కో వా. తఞ్చే, భిక్ఖవే, భిక్ఖు అధివాసేతి నప్పజహతి న వినోదేతి న బ్యన్తీకరోతి [బ్యన్తికరోతి (సీ. పీ.), బ్యన్తం కరోతి (క.)] అనభావం గమేతి. చరమ్పి, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఏవంభూతో అనాతాపీ అనోత్తాపీ [అనోత్తప్పీ (సబ్బత్థ) దుకనిపాతే, అఙ్గుత్తరే ౧.౪.౧౧ పస్సితబ్బం] సతతం సమితం కుసీతో హీనవీరియోతి వుచ్చతి.
‘‘ఠితస్స చేపి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో ఉప్పజ్జతి కామవితక్కో వా బ్యాపాదవితక్కో వా విహింసావితక్కో వా. తఞ్చే, భిక్ఖవే, భిక్ఖు అధివాసేతి నప్పజహతి న వినోదేతి న బ్యన్తీకరోతి న అనభావం గమేతి. ఠితోపి, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఏవంభూతో అనాతాపీ అనోత్తాపీ సతతం సమితం కుసీతో హీనవీరియోతి వుచ్చతి.
‘‘నిసిన్నస్స చేపి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో ఉప్పజ్జతి కామవితక్కో వా బ్యాపాదవితక్కో వా విహింసావితక్కో వా. తఞ్చే, భిక్ఖవే, భిక్ఖు అధివాసేతి నప్పజహతి న వినోదేతి న బ్యన్తీకరోతి న అనభావం గమేతి. నిసిన్నోపి, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఏవంభూతో అనాతాపీ అనోత్తాపీ సతతం సమితం కుసీతో హీనవీరియోతి వుచ్చతి.
‘‘సయానస్స చేపి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో జాగరస్స ఉప్పజ్జతి కామవితక్కో వా బ్యాపాదవితక్కో వా విహింసావితక్కో వా. తఞ్చే, భిక్ఖవే, భిక్ఖు అధివాసేతి నప్పజహతి న వినోదేతి న బ్యన్తీకరోతి న అనభావం గమేతి. సయానోపి, భిక్ఖవే, భిక్ఖు జాగరో ఏవంభూతో అనాతాపీ అనోత్తాపీ సతతం సమితం కుసీతో హీనవీరియోతి వుచ్చతి.
‘‘చరతో చేపి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో ఉప్పజ్జతి కామవితక్కో వా బ్యాపాదవితక్కో వా విహింసావితక్కో వా. తఞ్చే, భిక్ఖవే, భిక్ఖు నాధివాసేతి పజహతి వినోదేతి బ్యన్తీకరోతి అనభావం గమేతి. చరమ్పి, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఏవంభూతో ఆతాపీ ఓత్తాపీ [ఓత్తప్పీ (సబ్బత్థ)] సతతం సమితం ఆరద్ధవీరియో పహితత్తోతి వుచ్చతి.
‘‘ఠితస్స చేపి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో ఉప్పజ్జతి కామవితక్కో వా బ్యాపాదవితక్కో వా విహింసావితక్కో వా. తఞ్చే, భిక్ఖవే, భిక్ఖు నాధివాసేతి పజహతి వినోదేతి బ్యన్తీకరోతి అనభావం గమేతి. ఠితోపి, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఏవంభూతో ఆతాపీ ఓత్తాపీ సతతం సమితం ఆరద్ధవీరియో పహితత్తోతి వుచ్చతి.
‘‘నిసిన్నస్స చేపి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో ఉప్పజ్జతి కామవితక్కో వా బ్యాపాదవితక్కో వా విహింసావితక్కో వా. తఞ్చే, భిక్ఖవే, భిక్ఖు నాధివాసేతి పజహతి వినోదేతి బ్యన్తీకరోతి అనభావం గమేతి. నిసిన్నోపి, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఏవంభూతో ఆతాపీ ఓత్తాపీ సతతం సమితం ఆరద్ధవీరియో పహితత్తోతి వుచ్చతి.
‘‘సయానస్స చేపి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో జాగరస్స ఉప్పజ్జతి కామవితక్కో వా బ్యాపాదవితక్కో వా విహింసావితక్కో వా. తఞ్చే, భిక్ఖవే, భిక్ఖు నాధివాసేతి పజహతి వినోదేతి బ్యన్తీకరోతి అనభావం గమేతి. సయానోపి, భిక్ఖవే, భిక్ఖు జాగరో ఏవంభూతో ఆతాపీ ఓత్తాపీ సతతం సమితం ఆరద్ధవీరియో పహితత్తోతి వుచ్చతీ’’తి. ఏతమత్థం భగవా అవోచ. తత్థేతం ఇతి వుచ్చతి –
‘‘చరం వా యది వా తిట్ఠం, నిసిన్నో ఉద వా సయం;
యో వితక్కం వితక్కేతి, పాపకం గేహనిస్సితం.
‘‘కుమ్మగ్గం పటిపన్నో [కుమ్మగ్గప్పటిపన్నో (అ. ని. ౪.౧౧)] సో, మోహనేయ్యేసు ముచ్ఛితో;
అభబ్బో తాదిసో భిక్ఖు, ఫుట్ఠుం సమ్బోధిముత్తమం.
‘‘యో చ చరం వా తిట్ఠం వా [యో చరం వా యది వా తిట్ఠం (స్యా.), యో చరం వాథ తిట్ఠం వా (సీ. క.)], నిసిన్నో ఉద వా సయం;
వితక్కం సమయిత్వాన, వితక్కూపసమే రతో;
భబ్బో సో తాదిసో భిక్ఖు, ఫుట్ఠుం సమ్బోధిముత్తమ’’న్తి.
అయమ్పి అత్థో వుత్తో భగవతా, ఇతి మే సుతన్తి. ఏకాదసమం.