౧౦. నదీసోతసుత్తం

౧౦౯. వుత్తఞ్హేతం భగవతా, వుత్తమరహతాతి మే సుతం –

‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, పురిసో నదియా సోతేన ఓవుయ్హేయ్య పియరూపసాతరూపేన. తమేనం చక్ఖుమా పురిసో తీరే ఠితో దిస్వా ఏవం వదేయ్య – ‘కిఞ్చాపి ఖో త్వం, అమ్భో పురిస, నదియా సోతేన ఓవుయ్హసి పియరూపసాతరూపేన, అత్థి చేత్థ హేట్ఠా రహదో సఊమి సావట్టో సగహో సరక్ఖసో యం త్వం, అమ్భో పురిస, రహదం పాపుణిత్వా మరణం వా నిగచ్ఛసి మరణమత్తం వా దుక్ఖ’న్తి. అథ ఖో సో, భిక్ఖవే, పురిసో తస్స పురిసస్స సద్దం సుత్వా హత్థేహి చ పాదేహి చ పటిసోతం వాయమేయ్య.

‘‘ఉపమా ఖో మే అయం, భిక్ఖవే, కతా అత్థస్స విఞ్ఞాపనాయ. అయం చేత్థ [అయం చేవేత్థ (స్యా.)] అత్థో – ‘నదియా సోతో’తి ఖో, భిక్ఖవే, తణ్హాయేతం అధివచనం.

‘‘‘పియరూపం సాతరూప’న్తి ఖో, భిక్ఖవే, ఛన్నేతం అజ్ఝత్తికానం ఆయతనానం అధివచనం.

‘‘‘హేట్ఠా రహదో’తి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చన్నం ఓరమ్భాగియానం సంయోజనానం అధివచనం;

‘‘‘ఊమిభయ’న్తి ఖో [సఞీమీతి ఖో (బహూసు)], భిక్ఖవే, కోధుపాయాసస్సేతం అధివచనం;

‘‘‘ఆవట్ట’న్తి ఖో [సావట్టోతి ఖో (బహూసు)], భిక్ఖవే, పఞ్చన్నేతం కామగుణానం అధివచనం;

‘‘‘గహరక్ఖసో’తి ఖో [సగహో సరక్ఖసోతి ఖో (బహూసు)], భిక్ఖవే, మాతుగామస్సేతం అధివచనం;

‘‘‘పటిసోతో’తి ఖో, భిక్ఖవే, నేక్ఖమ్మస్సేతం అధివచనం;

‘‘‘హత్థేహి చ పాదేహి చ వాయామో’తి ఖో, భిక్ఖవే, వీరియారమ్భస్సేతం అధివచనం;

‘‘‘చక్ఖుమా పురిసో తీరే ఠితోతి ఖో, భిక్ఖవే, తథాగతస్సేతం అధివచనం అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్సా’’తి. ఏతమత్థం భగవా అవోచ. తత్థేతం ఇతి వుచ్చతి –

‘‘సహాపి దుక్ఖేన జహేయ్య కామే, యోగక్ఖేమం ఆయతిం పత్థయానో;

సమ్మప్పజానో సువిముత్తచిత్తో, విముత్తియా ఫస్సయే తత్థ తత్థ;

స వేదగూ వూసితబ్రహ్మచరియో, లోకన్తగూ పారగతోతి వుచ్చతీ’’తి.

అయమ్పి అత్థో వుత్తో భగవతా, ఇతి మే సుతన్తి. దసమం.