౧. వితక్కసుత్తం

౩౮. వుత్తఞ్హేతం భగవతా, వుత్తమరహతాతి మే సుతం –

‘‘తథాగతం, భిక్ఖవే, అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం ద్వే వితక్కా బహులం సముదాచరన్తి – ఖేమో చ వితక్కో, పవివేకో చ [వివేకో చ (స్యా.)]. అబ్యాపజ్ఝారామో [అబ్యాపజ్జారామో (క.), అబ్యాబజ్ఝారామో (?)], భిక్ఖవే, తథాగతో అబ్యాపజ్ఝరతో. తమేనం, భిక్ఖవే, తథాగతం అబ్యాపజ్ఝారామం అబ్యాపజ్ఝరతం ఏసేవ వితక్కో బహులం సముదాచరతి – ‘ఇమాయాహం ఇరియాయ న కిఞ్చి బ్యాబాధేమి తసం వా థావరం వా’తి.

‘‘పవివేకారామో, భిక్ఖవే, తథాగతో పవివేకరతో. తమేనం, భిక్ఖవే, తథాగతం పవివేకారామం పవివేకరతం ఏసేవ వితక్కో బహులం సముదాచరతి – ‘యం అకుసలం తం పహీన’న్తి.

‘‘తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, తుమ్హేపి అబ్యాపజ్ఝారామా విహరథ అబ్యాపజ్ఝరతా. తేసం వో, భిక్ఖవే, తుమ్హాకం అబ్యాపజ్ఝారామానం విహరతం అబ్యాపజ్ఝరతానం ఏసేవ వితక్కో బహులం సముదాచరిస్సతి – ‘ఇమాయ మయం ఇరియాయ న కిఞ్చి బ్యాబాధేమ తసం వా థావరం వా’తి.

‘‘పవివేకారామా, భిక్ఖవే, విహరథ పవివేకరతా. తేసం వో, భిక్ఖవే, తుమ్హాకం పవివేకారామానం విహరతం పవివేకరతానం ఏసేవ వితక్కో బహులం సముదాచరిస్సతి – ‘కిం అకుసలం, కిం అప్పహీనం, కిం పజహామా’’’తి. ఏతమత్థం భగవా అవోచ. తత్థేతం ఇతి వుచ్చతి –

‘‘తథాగతం బుద్ధమసయ్హసాహినం, దువే వితక్కా సముదాచరన్తి నం;

ఖేమో వితక్కో పఠమో ఉదీరితో, తతో వివేకో దుతియో పకాసితో.

‘‘తమోనుదం పారగతం మహేసిం, తం పత్తిపత్తం వసిమం అనాసవం;

విసన్తరం [వేసన్తరం (సీ. క.), విస్సన్తరం (పీ.)] తణ్హక్ఖయే విముత్తం, తం వే మునిం అన్తిమదేహధారిం;

మారఞ్జహం [మారజహం (స్యా.), మానజహం (సీ. క.), మానం జహం (పీ.)] బ్రూమి జరాయ పారగుం.

‘‘సేలే యథా పబ్బతముద్ధనిట్ఠితో, యథాపి పస్సే జనతం సమన్తతో;

తథూపమం ధమ్మమయం సుమేధో, పాసాదమారుయ్హ సమన్తచక్ఖు;

సోకావతిణ్ణం జనతమపేతసోకో, అవేక్ఖతి జాతిజరాభిభూత’’న్తి.

అయమ్పి అత్థో వుత్తో భగవతా, ఇతి మే సుతన్తి. పఠమం.